Sri Suktam
श्री सूक्तम्
Sri Suktam -- the foremost Vedic hymn to Sri-Lakshmi, goddess of wealth, beauty, and prosperity. Chanted for abundance, fortune, wellbeing, and the removal of poverty and misfortune.
श्री सूक्तम् -- धन, सौंदर्य और समृद्धि की देवी श्री-लक्ष्मी को समर्पित प्रमुख वैदिक सूक्त। ऐश्वर्य, सौभाग्य, कल्याण तथा दरिद्रता और दुर्भाग्य के नाश के लिए पढ़ा जाता है।
हिरण्यवर्णां हरिणीं सुवर्णरजतस्रजाम्। चन्द्रां हिरण्मयीं लक्ष्मीं जातवेदो म आवह॥१॥
hiraṇyavarṇāṃ hariṇīṃ suvarṇarajatasrajām | candrāṃ hiraṇmayīṃ lakṣmīṃ jātavedo ma āvaha ||1||
हे जातवेद अग्नि, स्वर्णवर्णा, हरिणी, सुवर्ण-रजत मालाओं से भूषित, चन्द्रमा जैसी हिरण्मयी लक्ष्मी को मेरे पास लाएँ।
O Jataveda Agni, bring to me Lakshmi, golden-hued, radiant, adorned with gold and silver garlands, shining like the moon.
तां म आवह जातवेदो लक्ष्मीमनपगामिनीम्। यस्यां हिरण्यं विन्देयं गामश्वं पुरुषानहम्॥२॥
tāṃ ma āvaha jātavedo lakṣmīmanapagāminīm | yasyāṃ hiraṇyaṃ vindeyaṃ gāmaśvaṃ puruṣānaham ||2||
हे जातवेद, उस अनपगामिनी लक्ष्मी को लाएँ, जिनसे मैं धन, गौ, अश्व और श्रेष्ठ जनों का लाभ करूँ।
O Jataveda, bring to me unfailing Lakshmi, through whom I may receive wealth, cattle, horses and noble people.
अश्वपूर्वां रथमध्यां हस्तिनादप्रबोधिनीम्। श्रियं देवीमुपह्वये श्रीर्मा देवी जुषताम्॥३॥
aśvapūrvāṃ rathamadhyāṃ hastinādaprabodhinīm | śriyaṃ devīmupahvaye śrīrmā devī juṣatām ||3||
मैं अश्वों से अग्रसर, रथ में स्थित, हाथियों के नाद से जागृत देवी श्री का आह्वान करता हूँ। वे मुझे अनुग्रह दें।
I invoke Goddess Shri, heralded by horses, seated in a chariot, awakened by the sound of elephants. May She bless me.
कां सोस्मितां हिरण्यप्राकारामार्द्रां ज्वलन्तीं तृप्तां तर्पयन्तीम्। पद्मे स्थितां पद्मवर्णां तामिहोपह्वये श्रियम्॥४॥
kāṃ sosmitāṃ hiraṇyaprākārāmārdrāṃ jvalantīṃ tṛptāṃ tarpayantīm | padme sthitāṃ padmavarṇāṃ tāmihopahvaye śriyam ||4||
मैं स्मितयुक्त, स्वर्णप्रभा से घिरी, करुणामयी, ज्वलंत, तृप्त और तर्पण करने वाली, कमलस्थित पद्मवर्णा श्री का आह्वान करता हूँ।
I invoke Shri, smiling, golden-radiant, compassionate, shining, fulfilled and nourishing, seated on a lotus and lotus-hued.
चन्द्रां प्रभासां यशसा ज्वलन्तीं श्रियं लोके देवजुष्टामुदाराम्। तां पद्मिनीमीं शरणमहं प्रपद्येऽलक्ष्मीर्मे नश्यतां त्वां वृणे॥५॥
candrāṃ prabhāsāṃ yaśasā jvalantīṃ śriyaṃ loke devajuṣṭāmudārām | tāṃ padminīmīṃ śaraṇamahaṃ prapadye'lakṣmīrme naśyatāṃ tvāṃ vṛṇe ||5||
मैं चन्द्रमयी, प्रभामयी, यश से ज्वलंत, देवों द्वारा पूजित उदार पद्मिनी श्री की शरण लेता हूँ। मेरी अलक्ष्मी नष्ट हो; मैं आपको वरण करता हूँ।
I take refuge in the lotus Goddess Shri, moon-like, radiant, glorious, adored by devas and generous. May misfortune perish; I choose You.
आदित्यवर्णे तपसोऽधिजातो वनस्पतिस्तव वृक्षोऽथ बिल्वः। तस्य फलानि तपसा नुदन्तु मायान्तरायाश्च बाह्या अलक्ष्मीः॥६॥
ādityavarṇe tapaso'dhijāto vanaspatistava vṛkṣo'tha bilvaḥ | tasya phalāni tapasā nudantu māyāntarāyāśca bāhyā alakṣmīḥ ||6||
हे आदित्यवर्णे देवी, तप से उत्पन्न बिल्व वृक्ष आपका है। उसके फल मेरे आंतरिक अवरोध, माया और बाह्य अलक्ष्मी को दूर करें।
O sun-radiant Goddess, the bilva tree born of tapas is Yours. May its fruits remove inner obstacles, illusion and outer misfortune.
उपैतु मां देवसखः कीर्तिश्च मणिना सह। प्रादुर्भूतः सुराष्ट्रेऽस्मिन् कीर्तिमृद्धिं ददातु मे॥७॥
upaitu māṃ devasakhaḥ kīrtiśca maṇinā saha | prādurbhūtaḥ surāṣṭre'smin kīrtimṛddhiṃ dadātu me ||7||
देवताओं के सखा (कुबेर) कीर्ति और मणि के साथ मेरे पास आएँ। इस उत्तम देश में प्रकट होकर वे मुझे यश और समृद्धि दें।
May the friend of the gods come to me, together with Kirti (fame) and the jewel. Having appeared in this good land, may he grant me renown and prosperity.
Source · स्रोत: Rgveda Khila 2.6.7. WS1 and WS2 read "प्रादुर्भूतः सुराष्ट्रेऽस्मिन्" (WS1 with typos); KH reads "प्रादुर्भूतो अस्मि राष्ट्रेऽस्मिन् कीर्तिं वृद्धिं", which many South Indian chanters also follow ("prādurbhūto'smi rāṣṭre'smin").
क्षुत्पिपासामलां ज्येष्ठामलक्ष्मीं नाशयाम्यहम्। अभूतिमसमृद्धिं च सर्वान्निर्णुद मे गृहात्॥८॥
kṣutpipāsāmalāṃ jyeṣṭhāmalakṣmīṃ nāśayāmyaham | abhūtimasamṛddhiṃ ca sarvānnirṇuda me gṛhāt ||8||
मैं भूख, प्यास और मलिनता रूपी ज्येष्ठा अलक्ष्मी का नाश करता हूँ। मेरे घर से सब अभाव और सब असमृद्धि को निकाल दो।
I destroy Alakshmi, the elder sister, who is hunger, thirst and defilement. Drive out from my house all want and all failure to prosper.
Source · स्रोत: Rgveda Khila 2.6.8. "सर्वान्निर्णुद" with WS1 and KH ("सर्वान् निर्णुद"); WS2 reads "सर्वां निर्णुद". WS1 misprints "क्षुत्पपासामलां जेष्ठां".
गन्धद्वारां दुराधर्षां नित्यपुष्टां करीषिणीम्। ईश्वरीं सर्वभूतानां तामिहोपह्वये श्रियम्॥९॥
gandhadvārāṃ durādharṣāṃ nityapuṣṭāṃ karīṣiṇīm | īśvarīṃ sarvabhūtānāṃ tāmihopahvaye śriyam ||9||
जिनका द्वार सुगन्ध है, जो अजेय हैं, सदा पुष्ट हैं, पशु-धन से समृद्ध हैं, सब प्राणियों की ईश्वरी हैं: उन श्री का मैं यहाँ आवाहन करता हूँ।
Her, whose gateway is fragrance, unassailable, ever-nourished, rich in herds, sovereign of all beings: that Sri I invoke here.
Source · स्रोत: Rgveda Khila 2.6.9. All three texts agree.
मनसः काममाकूतिं वाचः सत्यमशीमहि। पशूनां रूपमन्नस्य मयि श्रीः श्रयतां यशः॥१०॥
manasaḥ kāmamākūtiṃ vācaḥ satyamaśīmahi | paśūnāṃ rūpamannasya mayi śrīḥ śrayatāṃ yaśaḥ ||10||
हम मन की कामना और संकल्प, तथा वाणी की सत्यता प्राप्त करें। पशुओं और अन्न की शोभा, श्री और यश, मुझमें निवास करें।
May we attain the wish of the mind, its resolve, and truth in speech. May the beauty of herds and of food, prosperity and fame, come to rest in me.
Source · स्रोत: Rgveda Khila 2.6.10. "श्रयतां" with WS2 and KH; WS1 misprints "श्रेयतां".
कर्दमेन प्रजा भूता मयि सम्भव कर्दम। श्रियं वासय मे कुले मातरं पद्ममालिनीम्॥११॥
kardamena prajā bhūtā mayi sambhava kardama | śriyaṃ vāsaya me kule mātaraṃ padmamālinīm ||11||
कर्दम के द्वारा श्री सन्तानवती हुईं; हे कर्दम, मुझमें निवास करो। कमलों की माला धारण करने वाली माता श्री को मेरे कुल में बसाओ।
Through Kardama, Sri has offspring; O Kardama, abide with me. Make Sri, the mother garlanded with lotuses, dwell in my family.
Source · स्रोत: Rgveda Khila 2.6.11. All three texts agree (KH "सं भव").
आपः सृजन्तु स्निग्धानि चिक्लीत वस मे गृहे। नि च देवीं मातरं श्रियं वासय मे कुले॥१२॥
āpaḥ sṛjantu snigdhāni ciklīta vasa me gṛhe | ni ca devīṃ mātaraṃ śriyaṃ vāsaya me kule ||12||
जल सब स्निग्ध और पोषक वस्तुएँ उत्पन्न करें। हे चिक्लीत, मेरे घर में निवास करो, और दिव्य माता श्री को मेरे कुल में बसाओ।
May the waters bring forth all that is gentle and nourishing. O Chiklita, dwell in my house, and settle the divine mother Sri in my family.
Source · स्रोत: Rgveda Khila 2.6.12. "सृजन्तु" with WS2; WS1 "स्रजन्तु", KH "स्रवन्तु" ("may the waters flow"). "चिक्लीत" with WS1 and KH; WS2 misprints "चिल्कीत". "कुले" with WS1 and WS2; KH "गृहे".
आर्द्रां पुष्करिणीं पुष्टिं पिङ्गलां पद्ममालिनीम्। चन्द्रां हिरण्मयीं लक्ष्मीं जातवेदो म आवह॥१३॥
ārdrāṃ puṣkariṇīṃ puṣṭiṃ piṅgalāṃ padmamālinīm | candrāṃ hiraṇmayīṃ lakṣmīṃ jātavedo ma āvaha ||13||
हे जातवेद अग्नि, मेरे लिए लक्ष्मी को लाओ: आर्द्र और कोमल, कमल-सरोवर वाली, स्वयं पुष्टि, पिंगल वर्ण वाली, कमलों की माला वाली, चन्द्रमा जैसी और स्वर्णमयी।
O Agni, bring me Lakshmi: moist and tender, lady of the lotus pool, nourishment itself, golden-brown, garlanded with lotuses, moon-like and golden.
Source · स्रोत: Rgveda Khila 2.6.13-14. WS1 gives this verse thirteenth, WS2 fourteenth; both pair "पिङ्गलां" with "चन्द्रां". KH has "पक्वां पुष्करिणीं पुष्टां पिङ्गलां" paired with "सूर्यां". WS1 misprints "पुष्टि".
आर्द्रां यः करिणीं यष्टिं सुवर्णां हेममालिनीम्। सूर्यां हिरण्मयीं लक्ष्मीं जातवेदो म आवह॥१४॥
ārdrāṃ yaḥ kariṇīṃ yaṣṭiṃ suvarṇāṃ hemamālinīm | sūryāṃ hiraṇmayīṃ lakṣmīṃ jātavedo ma āvaha ||14||
हे जातवेद अग्नि, मेरे लिए लक्ष्मी को लाओ: करुणा से आर्द्र, कर्म करने वाली और दण्ड की भाँति सहारा देने वाली, सुन्दर वर्ण वाली, स्वर्ण-माला वाली, सूर्य जैसी तेजस्विनी और स्वर्णमयी।
O Agni, bring me Lakshmi: tender-hearted, she who acts and sustains like a staff, beautiful in colour, garlanded with gold, radiant as the sun and golden.
Source · स्रोत: Rgveda Khila 2.6.13-14. Liturgical reading of WS1 and WS2 ("यष्टिं" with WS2; WS1 "यष्टीं", and "लक्ष्मी" for "लक्ष्मीं"). KH has "आर्द्रां पुष्करिणीं यष्टीं सुवर्णां हेममालिनीं" paired with "चन्द्रां".
तां म आवह जातवेदो लक्ष्मीमनपगामिनीम्। यस्यां हिरण्यं प्रभूतं गावो दास्योऽश्वान् विन्देयं पुरुषानहम्॥१५॥
tāṃ ma āvaha jātavedo lakṣmīmanapagāminīm | yasyāṃ hiraṇyaṃ prabhūtaṃ gāvo dāsyo'śvān vindeyaṃ puruṣānaham ||15||
हे जातवेद अग्नि, मेरे लिए उन लक्ष्मी को लाओ जो कभी नहीं जातीं, जिनसे मैं प्रचुर स्वर्ण, गौएँ, सहायक, अश्व और अपने लोग प्राप्त करूँ।
O Agni, bring me that Lakshmi who never departs, through whom I may obtain gold in abundance, cattle, helpers, horses and people around me.
Source · स्रोत: Rgveda Khila 2.6.15. WS1 and WS2 agree; KH has no "अश्वान्" ("गावो दास्यो विन्देयं").
यः शुचिः प्रयतो भूत्वा जुहुयादाज्यमन्वहम्। सूक्तं पञ्चदशर्चं च श्रीकामः सततं जपेत्॥१६॥
yaḥ śuciḥ prayato bhūtvā juhuyādājyamanvaham | sūktaṃ pañcadaśarcaṃ ca śrīkāmaḥ satataṃ japet ||16||
जो श्री की कामना करता है, वह शुद्ध और संयमी होकर प्रतिदिन अग्नि में घी की आहुति दे और पन्द्रह मन्त्रों वाले इस सूक्त का निरन्तर जप करे।
Whoever desires Sri should, pure and devout, offer ghee into the fire every day and constantly chant this hymn of fifteen verses.
Source · स्रोत: Rgveda Khila 2.6.16, the phalashruti. All three texts agree. The longer phalashruti that follows in some editions (Padmanane, Ashvadayai and others) differs from print to print and is not given here.
Sri Suktam
Watch on YouTube
Sri Suktam
Traditional, Rigveda Khila 2.6 (appended to Rigveda 5.87). The fifteen verses of the hymn and its first phalashruti verse, in the liturgical recension; variants from the Khila text are recorded per verse.
Lakshmi_sri
Explore Lakshmi_sriपाठ का सर्वोत्तम समय
Community Reflections
🕉️
Be the first to share your reflection.