Skip to main content
Suktam

Surya Suktam

सूर्य सूक्तम्

देवता: Surya
6 श्लोक
suktam
Verse 1

उद्यन्नद्य मित्रमह आरोहन्नुत्तरां दिवम्। हृद्रोगं मम सूर्य हरिमाणं च नाशय॥१॥

udyannadya mitramaha ārohannuttarāṃ divam | hṛdrogaṃ mama sūrya harimāṇaṃ ca nāśaya ||1||

अर्थ

हे मित्रस्वरूप महान् सूर्य, आज उदित होकर उच्च आकाश में आरोहण करते हुए मेरे हृद्रोग और हरिमाण रोग का नाश करें।

Meaning

Rising today, O great friend Surya, ascending the higher sky, remove my heart disease and all yellowing illness.

suktam
Verse 2

सूर्यो देवीमुषसं रोचमानां मर्यो न योषामभ्येति पश्चात्। यत्रा नरो देवयन्तो युगानि वितन्वते प्रति भद्राय भद्रम्॥२॥

sūryo devīmuṣasaṃ rocamānāṃ maryo na yoṣāmabhyeti paścāt | yatrā naro devayanto yugāni vitanvate prati bhadrāya bhadram ||2||

अर्थ

सूर्य प्रकाशित देवी उषा के पीछे श्रेष्ठ युवक की तरह आते हैं। जहाँ देवभाव वाले लोग अपने सत्कर्म फैलाते हैं, वहाँ शुभ से शुभ जुड़ता है।

Meaning

Surya follows the shining Goddess Dawn like a noble youth. Where devoted people extend their sacred actions, auspiciousness meets auspiciousness.

suktam
Verse 3

भद्रा अश्वा हरितः सूर्यस्य चित्रा एतग्वा अनुमाद्यासः। नमस्यन्तो दिव आ पृष्ठमस्थुः परि द्यावापृथिवी यन्ति सद्यः॥३॥

bhadrā aśvā haritaḥ sūryasya citrā etagvā anumādyāsaḥ | namasyanto diva ā pṛṣṭhamasthuḥ pari dyāvāpṛthivī yanti sadyaḥ ||3||

अर्थ

सूर्य के हरित, चित्र और शुभ अश्व मंगलमय हैं। वे सम्मानित होकर द्युलोक पर आरोहण करते हैं और शीघ्र द्यावा-पृथिवी को घेरते हैं।

Meaning

Auspicious are the bright horses of Surya. Honored and radiant, they rise to the back of heaven and swiftly move around heaven and earth.

suktam
Verse 4

तत्सूर्यस्य देवत्वं तन्महित्वं मध्या कर्तोर्विततं सं जभार। यदेदयुक्त हरितः सधस्थादाद्रात्री वासस्तनुते सिमस्मै॥४॥

tatsūryasya devatvaṃ tanmahitvaṃ madhyā kartorvitataṃ saṃ jabhāra | yadedayukta haritaḥ sadhasthādādrātrī vāsastanute simasmai ||4||

अर्थ

यही सूर्य का देवत्व और महत्त्व है कि वे दिन के कर्म को फैलाते और धारण करते हैं, और रात्रि उनके लिए अपना आवरण हटाती है।

Meaning

This is the divinity and greatness of Surya: He gathers and spreads the day’s work, while night draws her garment aside for Him.

suktam
Verse 5

तन्मित्रस्य वरुणस्याभिचक्षे सूर्यो रूपं कृणुते द्योरुपस्थे। अनन्तमन्यद्रुशदस्य पाजः कृष्णमन्यद्धरितः सं भरन्ति॥५॥

tanmitrasya varuṇasyābhicakṣe sūryo rūpaṃ kṛṇute dyorupasthe | anantamanyadruśadasya pājaḥ kṛṣṇamanyaddharitaḥ saṃ bharanti ||5||

अर्थ

सूर्य द्युलोक की गोद में मित्र और वरुण का दृश्य रूप बनते हैं। उनका तेज अनन्त है और उनकी किरणें प्रकाश और अंधकार दोनों को क्रम में रखती हैं।

Meaning

Surya becomes the visible form of Mitra and Varuna in the lap of heaven. His radiant power is boundless, while the rays gather both brightness and darkness.

suktam
Verse 6

विश्वस्येशानं जगतस्तस्थुषस्पतिं धियं जिन्वं सूर्यं हुवेम। आरोग्यं तेज आयुष्यं देहि देव दिवाकर॥६॥

viśvasyeśānaṃ jagatastasthuṣaspatiṃ dhiyaṃ jinvaṃ sūryaṃ huvema | ārogyaṃ teja āyuṣyaṃ dehi deva divākara ||6||

अर्थ

हम चल-अचल जगत् के ईश्वर और बुद्धि को जाग्रत करने वाले सूर्य का आह्वान करते हैं। हे दिवाकर, आरोग्य, तेज और आयु प्रदान करें।

Meaning

We invoke Surya, lord of all that moves and stands, awakener of intelligence. O maker of the day, grant health, radiance and long life.