शतरुद्र संहिता · अध्याय 30
अवधूतेश्वर अवतार एवं जलंधर-जन्म
श्लोक 1 (shiva.shatarudra.30.1)
नन्दीश्वर उवाच । शृणु त्वं ब्रह्मपुत्राद्यावतारं परमेशितुः । अवधूतेश्वराह्वं वै शक्रगर्वापहारकम्
nandīśvara uvāca śṛṇu tvaṁ brahmaputrādyāvatāraṁ parameśituḥ avadhūteśvarāhvaṁ vai śakragarvāpahārakam
नन्दीश्वर ने कहा — हे ब्रह्मपुत्र! अब परमेश्वर के उस अवतार को सुनो, जो अवधूतेश्वर नाम से इन्द्र के गर्व को हरने वाला हुआ।
श्लोक 2 (shiva.shatarudra.30.2)
शक्रः पुरा हि सगुरुः सर्वदेवसमन्वितः । दर्शनं कर्तुमीशस्य कैलासमगमन्मुने
śakraḥ purā hi saguruḥ sarvadevasamanvitaḥ darśanaṁ kartumīśasya kailāsamagamanmune
हे मुने! प्राचीन काल में इन्द्र अपने गुरु के साथ, समस्त देवताओं सहित, ईश्वर के दर्शन के लिए कैलास गए।
श्लोक 3 (shiva.shatarudra.30.3)
अथ गुर्विन्द्रयोर्ज्ञात्वागमनं शङ्करस्तयोः । परीक्षितुं च तद्भावं स्वदर्शनरतात्मनोः
atha gurvindrayorjñātvāgamanaṁ śaṅkarastayoḥ parīkṣituṁ ca tadbhāvaṁ svadarśanaratātmanoḥ
तब गुरु और इन्द्र के आगमन को जानकर, शंकर ने उन दोनों — जो उनके दर्शन में तत्पर थे — के भाव की परीक्षा लेने के लिए —
श्लोक 4 (shiva.shatarudra.30.4)
अवधूतस्वरूपोऽभून्नानालीलाकरः प्रभुः । दिगम्बरो महाभीमो ज्वलदग्निसमप्रभः
avadhūtasvarūpo'bhūnnānālīlākaraḥ prabhuḥ digambaro mahābhīmo jvaladagnisamaprabhaḥ
अनेक लीलाएँ करने वाले प्रभु ने अवधूत का रूप धारण किया — दिगम्बर, अत्यंत भयंकर, प्रज्वलित अग्नि के समान तेजस्वी।
श्लोक 5 (shiva.shatarudra.30.5)
सोऽवधूतस्वरूपो हि मार्गमारुद्ध्य सद्गतिः । लम्बमानपटः शम्भुरतिष्ठच्छोभिताकृतिः
so'vadhūtasvarūpo hi mārgamāruddhya sadgatiḥ lambamānapaṭaḥ śambhuratiṣṭhacchobhitākṛtiḥ
उस अवधूत-रूप में, मार्ग को रोककर, वस्त्र लटकाए हुए, शोभायमान आकृति वाले शंभु उस उत्तम मार्ग पर खड़े हो गए।
श्लोक 6 (shiva.shatarudra.30.6)
अथ तौ गुरुशक्रौ च गच्छन्तौ शिव सन्निधिम् । अद्राष्टां पुरुषं भीमं मार्गमध्येऽद्भुताकृतिम्
atha tau guruśakrau ca gacchantau śiva sannidhim adrāṣṭāṁ puruṣaṁ bhīmaṁ mārgamadhye'dbhutākṛtim
तब शिव के समीप जाते हुए वे गुरु और इन्द्र, मार्ग के मध्य में उस भयंकर, अद्भुत आकृति वाले पुरुष को देखने लगे।
श्लोक 7 (shiva.shatarudra.30.7)
अथ शक्रो मुनेऽपृच्छत्स्वाधिकारेण दुर्मदः । पुरुषं तं स्वमार्गान्तः स्थितमज्ञाय शङ्करम्
atha śakro mune'pṛcchatsvādhikāreṇa durmadaḥ puruṣaṁ taṁ svamārgāntaḥ sthitamajñāya śaṅkaram
हे मुने! तब अपने अधिकार के दर्प से मदमत्त इन्द्र ने, अपने मार्ग में खड़े उस पुरुष को शंकर न जानकर, उससे पूछा।
श्लोक 8 (shiva.shatarudra.30.8)
शक्र उवाच । कस्त्वं दिगम्बराकारावधूतः कुत आगतः । किन्नाम तव विख्यातं तत्त्वतो वद मेऽचिरम्
śakra uvāca kastvaṁ digambarākārāvadhūtaḥ kuta āgataḥ kinnāma tava vikhyātaṁ tattvato vada me'ciram
इन्द्र ने कहा — "हे दिगम्बर अवधूत! तुम कौन हो? कहाँ से आए हो? तुम्हारा विख्यात नाम क्या है? मुझे शीघ्र सत्य-सत्य बताओ।"
श्लोक 9 (shiva.shatarudra.30.9)
स्वस्थाने संस्थितः शम्भुः किं वान्यत्र गतोऽधुना । दर्शनार्थं हि तस्याहं गच्छामि सगुरुः सुरैः
svasthāne saṁsthitaḥ śambhuḥ kiṁ vānyatra gato'dhunā darśanārthaṁ hi tasyāhaṁ gacchāmi saguruḥ suraiḥ
"क्या शंभु अभी अपने स्थान पर ही स्थित हैं, या अभी कहीं अन्यत्र गए हैं? मैं अपने गुरु और देवताओं सहित उन्हीं के दर्शन के लिए जा रहा हूँ।"
श्लोक 10 (shiva.shatarudra.30.10)
नन्दीश्वर उवाच । शक्रेणेत्थं स पृष्टश्च किञ्चिन्नोवाच पूरुषः । लीलागृहीतदेहः स शङ्करो मदहा प्रभुः
nandīśvara uvāca śakreṇetthaṁ sa pṛṣṭaśca kiñcinnovāca pūruṣaḥ līlāgṛhītadehaḥ sa śaṅkaro madahā prabhuḥ
नन्दीश्वर ने कहा — इस प्रकार इन्द्र द्वारा पूछे जाने पर भी, लीला से यह देह धारण किए हुए मद-नाशक प्रभु शंकर, वह पुरुष कुछ भी नहीं बोला।
श्लोक 11 (shiva.shatarudra.30.11)
शक्रः पुनरपृच्छत्तं नोवाच स दिगम्बरः । अविज्ञातगतिः शम्भुर्महाकौतुककारकः
śakraḥ punarapṛcchattaṁ novāca sa digambaraḥ avijñātagatiḥ śambhurmahākautukakārakaḥ
इन्द्र ने पुनः पूछा, फिर भी वह दिगम्बर कुछ न बोला — अज्ञात गति वाले, महाकौतुक करने वाले शंभु।
श्लोक 12 (shiva.shatarudra.30.12)
पुनः पुरन्दरोऽपृच्छ्त् त्रैलोक्याधिपतिः स्वराट् । तूष्णीमास महायोगी महालीलाकरः स वै
punaḥ purandaro'pṛccht trailokyādhipatiḥ svarāṭ tūṣṇīmāsa mahāyogī mahālīlākaraḥ sa vai
त्रैलोक्य के स्वामी, स्वराट् पुरन्दर ने पुनः पूछा; फिर भी वह महायोगी, महालीला करने वाला, मौन ही रहा।
श्लोक 13 (shiva.shatarudra.30.13)
इत्थं पुनः पुनः पृष्टः शक्रेण स दिगम्बरः । नोवाच किञ्चिद्भगवान् शक्रदर्पजिघांसया
itthaṁ punaḥ punaḥ pṛṣṭaḥ śakreṇa sa digambaraḥ novāca kiñcidbhagavān śakradarpajighāṁsayā
इस प्रकार इन्द्र द्वारा बार-बार पूछे जाने पर भी, इन्द्र के दर्प को नष्ट करने की इच्छा से वह भगवान कुछ भी न बोला।
श्लोक 14 (shiva.shatarudra.30.14)
अथ चुक्रोध देवेशस्त्रैलोक्यैश्वर्यगर्वितः । उवाच वचनं क्रोधात्तं निर्भर्त्स्य जटाधरम्
atha cukrodha deveśastrailokyaiśvaryagarvitaḥ uvāca vacanaṁ krodhāttaṁ nirbhartsya jaṭādharam
तब त्रैलोक्य के ऐश्वर्य से गर्वित देवेश्वर इन्द्र क्रोधित हो उठा, और क्रोधवश उस जटाधारी को धिक्कारते हुए यह वचन बोला।
श्लोक 15 (shiva.shatarudra.30.15)
इन्द्र उवाच । पृच्छमानोऽपि रे मूढ नोत्तरं दत्तवानसि । अतस्त्वां हन्मि वज्रेण कस्ते त्रातास्ति दुर्मते
indra uvāca pṛcchamāno'pi re mūḍha nottaraṁ dattavānasi atastvāṁ hanmi vajreṇa kaste trātāsti durmate
इन्द्र ने कहा — "अरे मूर्ख! पूछने पर भी तुमने उत्तर नहीं दिया। इसलिए मैं तुम्हें वज्र से मारता हूँ — हे दुर्बुद्धे! तुम्हारा रक्षक कौन है?"
श्लोक 16 (shiva.shatarudra.30.16)
इत्युदीर्य ततो वज्री सन्निरीक्ष्य क्रुधा हि तम् । हन्तुं दिगम्बरं वज्रमुद्यतं स चकार ह
ityudīrya tato vajrī sannirīkṣya krudhā hi tam hantuṁ digambaraṁ vajramudyataṁ sa cakāra ha
यह कहकर वज्रधारी इन्द्र ने क्रोध से उसे देखते हुए, उस दिगम्बर को मारने के लिए वज्र उठा लिया।
श्लोक 17 (shiva.shatarudra.30.17)
वज्रहस्तं च तं दृष्ट्वा शक्रं शीघ्रं सदाशिवः । चकार स्तम्भनं तस्य वज्रपातस्य शङ्करः
vajrahastaṁ ca taṁ dṛṣṭvā śakraṁ śīghraṁ sadāśivaḥ cakāra stambhanaṁ tasya vajrapātasya śaṅkaraḥ
इन्द्र को वज्र-हस्त देखकर सदाशिव शंकर ने तुरंत ही उस वज्रपात को स्तंभित कर दिया।
श्लोक 18 (shiva.shatarudra.30.18)
ततः स पुरुषः क्रुद्धः करालाक्षो भयङ्करः । द्रुतमेव प्रजज्वाल तेजसा प्रदहन्निव
tataḥ sa puruṣaḥ kruddhaḥ karālākṣo bhayaṅkaraḥ drutameva prajajvāla tejasā pradahanniva
तब वह पुरुष क्रुद्ध होकर, विकराल नेत्रों वाला, भयंकर, अपने तेज से मानो सब कुछ दग्ध करता हुआ तुरंत ही प्रज्वलित हो उठा।
श्लोक 19 (shiva.shatarudra.30.19)
बाहुप्रतिष्टम्भभुवा मन्युनान्तः शचीपतिः । समदह्यत भोगीव मन्त्ररुद्धपराक्रमः
bāhupratiṣṭambhabhuvā manyunāntaḥ śacīpatiḥ samadahyata bhogīva mantraruddhaparākramaḥ
अपनी भुजा के स्तंभित हो जाने से उत्पन्न क्रोध से शचीपति इन्द्र भीतर ही भीतर उसी प्रकार जलने लगे, जैसे मंत्र से रोका गया सर्प अपनी शक्ति को भीतर ही दबाए तड़पता है।
श्लोक 20 (shiva.shatarudra.30.20)
दृष्ट्वा बृहस्पतिस्त्वेनं प्रज्वलन्तं स्वतेजसा । पुरुषं तं धियामास प्रणनाम हरं द्रुतम्
dṛṣṭvā bṛhaspatistvenaṁ prajvalantaṁ svatejasā puruṣaṁ taṁ dhiyāmāsa praṇanāma haraṁ drutam
उसे अपने ही तेज से जलते देखकर बृहस्पति ने मन में उसे हर (शिव) पहचान लिया और तुरंत ही उन्हें प्रणाम किया।
श्लोक 21 (shiva.shatarudra.30.21)
कृताञ्जलिपुटो भूत्वा ततो गुरुरुदारधीः । दण्डवत्कौ पुनर्नत्वा प्रभुं तुष्टाव भक्तितः
kṛtāñjalipuṭo bhūtvā tato gururudāradhīḥ daṇḍavatkau punarnatvā prabhuṁ tuṣṭāva bhaktitaḥ
हाथ जोड़कर वे उदार-बुद्धि गुरु दण्ड के समान भूमि पर गिरकर पुनः-पुनः प्रणाम करते हुए भक्तिपूर्वक प्रभु की स्तुति करने लगे।
श्लोक 22 (shiva.shatarudra.30.22)
गुरुरुवाच । देवदेव महादेव शरणागतवत्सल । प्रसन्नो भव गौरीश सर्वेश्वर नमोऽस्तु ते
gururuvāca devadeva mahādeva śaraṇāgatavatsala prasanno bhava gaurīśa sarveśvara namo'stu te
गुरु ने कहा — "हे देवों के देव, महादेव, शरणागतवत्सल! हे गौरीश! प्रसन्न होइए। हे सर्वेश्वर! आपको नमस्कार है।"
श्लोक 23 (shiva.shatarudra.30.23)
मायया मोहिताः सर्वे ब्रह्मविष्ण्वादयोऽपि ते । त्वां न जानन्ति तत्त्वेन जानन्ति त्वदनुग्रहात्
māyayā mohitāḥ sarve brahmaviṣṇvādayo'pi te tvāṁ na jānanti tattvena jānanti tvadanugrahāt
"आपकी माया से मोहित होकर ब्रह्मा-विष्णु आदि भी आपको तत्त्वतः नहीं जानते; वे आपके अनुग्रह से ही आपको जानते हैं।"
श्लोक 24 (shiva.shatarudra.30.24)
नन्दीश्वर उवाच । बृहस्पतिरिति स्तुत्वा स तदा शङ्करं प्रभुम् । पादयोः पातयामास तस्येशस्य पुरन्दरम्
nandīśvara uvāca bṛhaspatiriti stutvā sa tadā śaṅkaraṁ prabhum pādayoḥ pātayāmāsa tasyeśasya purandaram
नन्दीश्वर ने कहा — इस प्रकार प्रभु शंकर की स्तुति करके बृहस्पति ने उस ईश्वर के चरणों में पुरन्दर इन्द्र को गिरा दिया।
श्लोक 25 (shiva.shatarudra.30.25)
ततस्तात सुराचार्यः कृताञ्जलिरुदारधीः । बृहस्पतिरुवाचेदं प्रश्रयावनतः सुधीः
tatastāta surācāryaḥ kṛtāñjalirudāradhīḥ bṛhaspatiruvācedaṁ praśrayāvanataḥ sudhīḥ
हे तात! तब उदार-बुद्धि, हाथ जोड़े देवगुरु बृहस्पति ने विनयपूर्वक नतमस्तक होकर यह कहा।
श्लोक 26 (shiva.shatarudra.30.26)
बृहस्पतिरुवाच । दीनानाथ महादेव प्रणतं तव पादयोः । समुद्धर च मां तत्त्वं क्रोधं न प्रणयं कुरु
bṛhaspatiruvāca dīnānātha mahādeva praṇataṁ tava pādayoḥ samuddhara ca māṁ tattvaṁ krodhaṁ na praṇayaṁ kuru
बृहस्पति ने कहा — "हे दीन-अनाथों के स्वामी महादेव! मैं आपके चरणों में प्रणत हूँ, आप तत्त्व को जानते हैं। मुझे उबारिए, क्रोध नहीं, प्रेम कीजिए।"
श्लोक 27 (shiva.shatarudra.30.27)
तुष्टो भव महादेव पाहीन्द्रं शरणागतम् । वह्निरेष समायाति भालनेत्रसमुद्भवः
tuṣṭo bhava mahādeva pāhīndraṁ śaraṇāgatam vahnireṣa samāyāti bhālanetrasamudbhavaḥ
"हे महादेव! प्रसन्न होइए, शरणागत इन्द्र की रक्षा कीजिए। यह आपके भाल-नेत्र से उत्पन्न अग्नि उसकी ओर आ रही है।"
श्लोक 28 (shiva.shatarudra.30.28)
नन्दीश्वर उवाच । इत्याकर्ण्य गुरोर्वाक्यमवधूताकृतिः प्रभुः । उवाच करुणासिन्धुर्विहसन् स सदूतिकृत्
nandīśvara uvāca ityākarṇya gurorvākyamavadhūtākṛtiḥ prabhuḥ uvāca karuṇāsindhurvihasan sa sadūtikṛt
नन्दीश्वर ने कहा — गुरु के इस वचन को सुनकर करुणासागर, अवधूत-रूपधारी प्रभु मुस्कुराते हुए, मानो कठोर सत्य का दूत बनकर बोले।
श्लोक 29 (shiva.shatarudra.30.29)
अवधूत उवाच । क्रोधाच्च निस्सृतं तेजो धारयामि स्वनेत्रतः । कथं हि कञ्चुकीं सर्पः सन्धत्ते चोज्झितां पुनः
avadhūta uvāca krodhācca nissṛtaṁ tejo dhārayāmi svanetrataḥ kathaṁ hi kañcukīṁ sarpaḥ sandhatte cojjhitāṁ punaḥ
अवधूत ने कहा — "क्रोध से निकला हुआ यह तेज मैं अपने नेत्र में कैसे रोक सकता हूँ? सर्प क्या कभी अपनी उतारी हुई केंचुली को पुनः धारण करता है?"
श्लोक 30 (shiva.shatarudra.30.30)
नन्दीश्वर उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य शङ्करस्य बृहस्पतिः । उवाच साञ्जलिर्भूयो भयव्याकुलमानसः
nandīśvara uvāca iti śrutvā vacastasya śaṅkarasya bṛhaspatiḥ uvāca sāñjalirbhūyo bhayavyākulamānasaḥ
नन्दीश्वर ने कहा — शंकर के इस वचन को सुनकर, भय से व्याकुल-चित्त बृहस्पति ने पुनः हाथ जोड़कर कहा।
श्लोक 31 (shiva.shatarudra.30.31)
बृहस्पतिरुवाच । हे देव भगवन्भक्ता अनुकम्प्याः सदैव हि । भक्तवत्सलनामेति स्वं सत्यं कुरु शङ्कर
bṛhaspatiruvāca he deva bhagavanbhaktā anukampyāḥ sadaiva hi bhaktavatsalanāmeti svaṁ satyaṁ kuru śaṅkara
बृहस्पति ने कहा — "हे देव! हे भगवन्! भक्त सदा ही अनुकम्पा के पात्र होते हैं। हे शंकर! अपने 'भक्तवत्सल' नाम को सत्य कीजिए।"
श्लोक 32 (shiva.shatarudra.30.32)
क्षेप्तुमन्यत्र देवेश स्वतेजोऽत्युग्रमर्हसि । उद्धर्ता सर्वभक्तानां समुद्धर पुरन्दरम्
kṣeptumanyatra deveśa svatejo'tyugramarhasi uddhartā sarvabhaktānāṁ samuddhara purandaram
"हे देवेश! आप अपने इस अत्यंत उग्र तेज को कहीं अन्यत्र फेंकने में समर्थ हैं। आप सभी भक्तों के उद्धारकर्ता हैं — पुरन्दर का उद्धार कीजिए।"
श्लोक 33 (shiva.shatarudra.30.33)
नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्तो गुरुणा रुद्रो भक्तवत्सलनामभाक् । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा सुरेज्यं प्रणतार्तिहा
nandīśvara uvāca ityukto guruṇā rudro bhaktavatsalanāmabhāk pratyuvāca prasannātmā surejyaṁ praṇatārtihā
नन्दीश्वर ने कहा — गुरु द्वारा ऐसा कहे जाने पर, भक्तवत्सल नाम धारण करने वाले, नत जनों की पीड़ा हरने वाले रुद्र ने प्रसन्नचित्त होकर देवगुरु को उत्तर दिया।
श्लोक 34 (shiva.shatarudra.30.34)
रुद्र उवाच । प्रीतस्तेऽहं सुराचार्य ददामि वरमुत्तमम् । इन्द्रस्य जीवदानेन जीवेति त्वं प्रथां व्रज
rudra uvāca prītaste'haṁ surācārya dadāmi varamuttamam indrasya jīvadānena jīveti tvaṁ prathāṁ vraja
रुद्र ने कहा — "हे देवाचार्य! मैं तुमसे प्रसन्न हूँ, तुम्हें उत्तम वर देता हूँ। इन्द्र को जीवनदान देने से तुम 'जीव' नाम से प्रसिद्ध हो जाओ।"
श्लोक 35 (shiva.shatarudra.30.35)
समुद्भूतोऽनलो योऽयं भालनेत्रात्सुरासहः । एनं त्यक्ष्याम्यहं दूरे यथेन्द्रं नैव पीडयेत्
samudbhūto'nalo yo'yaṁ bhālanetrātsurāsahaḥ enaṁ tyakṣyāmyahaṁ dūre yathendraṁ naiva pīḍayet
"मेरे भाल-नेत्र से उत्पन्न यह अग्नि, जो देवताओं के लिए भी असह्य है, इसे मैं दूर फेंक दूँगा, जिससे यह इन्द्र को तनिक भी पीड़ित न कर सके।"
श्लोक 36 (shiva.shatarudra.30.36)
नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्त्वा स करे धृत्वा स्वतेजोऽनलमद्भुतम् । भालनेत्रसमुद्भूतं प्राक्षिपल्लवणाम्भसि
nandīśvara uvāca ityuktvā sa kare dhṛtvā svatejo'nalamadbhutam bhālanetrasamudbhūtaṁ prākṣipallavaṇāmbhasi
नन्दीश्वर ने कहा — यह कहकर, अपने भाल-नेत्र से उत्पन्न उस अद्भुत तेज को हाथ में लेकर, उन्होंने उसे लवण-समुद्र में फेंक दिया।
श्लोक 37 (shiva.shatarudra.30.37)
अथो शिवस्य तत्तेजो भालनेत्रसमुद्भवम् । क्षिप्तं च लवणाम्भोधौ सद्यो बालो बभूव ह
atho śivasya tattejo bhālanetrasamudbhavam kṣiptaṁ ca lavaṇāmbhodhau sadyo bālo babhūva ha
तब शिव का वह भाल-नेत्र से उत्पन्न तेज, लवण-समुद्र में फेंके जाते ही, तत्काल एक बालक के रूप में परिणत हो गया।
श्लोक 38 (shiva.shatarudra.30.38)
स जलन्धरनामाभूत्सिन्धुपुत्रोऽसुरेश्वरः । तं जघान महेशानो देवप्रार्थनया प्रभुः
sa jalandharanāmābhūtsindhuputro'sureśvaraḥ taṁ jaghāna maheśāno devaprārthanayā prabhuḥ
वह समुद्र-पुत्र, असुरों का स्वामी, जलंधर नाम से प्रसिद्ध हुआ; उसे बाद में महेशान प्रभु ने देवताओं की प्रार्थना पर मार डाला।
श्लोक 39 (shiva.shatarudra.30.39)
इत्थं कृत्वा सुचरितं शङ्करो लोकशङ्करः । अवधूतस्वरूपेण ततश्चान्तर्हितोऽभवत्
itthaṁ kṛtvā sucaritaṁ śaṅkaro lokaśaṅkaraḥ avadhūtasvarūpeṇa tataścāntarhito'bhavat
इस प्रकार यह उत्तम चरित्र करके, लोकों का कल्याण करने वाले शंकर तब अवधूत-रूप से अंतर्धान हो गए।
श्लोक 40 (shiva.shatarudra.30.40)
बभूवुः सकला देवाः सुखिनश्चातिनिर्भयाः । गुरुशक्रौ भयान्मुक्तौ जग्मतुः सुखमुत्तमम्
babhūvuḥ sakalā devāḥ sukhinaścātinirbhayāḥ guruśakrau bhayānmuktau jagmatuḥ sukhamuttamam
समस्त देवता सुखी और अत्यंत निर्भय हो गए; गुरु और इन्द्र भी भय से मुक्त होकर परम सुख को प्राप्त हुए।
श्लोक 41 (shiva.shatarudra.30.41)
यदर्थे गमनोद्युक्तौ दर्शनं प्राप्य तस्य तौ । कृतार्थौ गुरुशक्रौ हि स्वस्थानं जग्मतुर्मुदा
yadarthe gamanodyuktau darśanaṁ prāpya tasya tau kṛtārthau guruśakrau hi svasthānaṁ jagmaturmudā
जिस उद्देश्य से वे चले थे, उसी शिव का दर्शन प्राप्त करके गुरु और इन्द्र कृतार्थ होकर प्रसन्नतापूर्वक अपने स्थान को लौट गए।
श्लोक 42 (shiva.shatarudra.30.42)
अवधूतेश्वराह्वोऽवतारस्ते कथितो मया । परमेशस्य परमानन्ददः खलदण्डदः
avadhūteśvarāhvo'vatāraste kathito mayā parameśasya paramānandadaḥ khaladaṇḍadaḥ
यह अवधूतेश्वर नामक अवतार मैंने तुम्हें सुनाया, जो परमेश्वर का, परम आनंद देने वाला तथा दुष्टों को दंड देने वाला अवतार है।
श्लोक 43 (shiva.shatarudra.30.43)
इदमाख्यानमनघं यशस्यं स्वर्ग्यमेव च । भुक्तिमुक्तिप्रदं दिव्यं सर्वकामफलप्रदम्
idamākhyānamanaghaṁ yaśasyaṁ svargyameva ca bhuktimuktipradaṁ divyaṁ sarvakāmaphalapradam
यह निष्पाप आख्यान यशस्वी तथा स्वर्ग देने वाला है; यह दिव्य, भोग-मोक्ष प्रदान करने वाला तथा समस्त कामनाओं का फल देने वाला है।
श्लोक 44 (shiva.shatarudra.30.44)
य इदं शृणुयान्नित्यं श्रावयेद्वा समाहितः । इह सर्वसुखं भुक्त्वा सोऽन्ते शिवगतिं लभेत्
ya idaṁ śṛṇuyānnityaṁ śrāvayedvā samāhitaḥ iha sarvasukhaṁ bhuktvā so'nte śivagatiṁ labhet
जो कोई इसे नित्य सुनता है अथवा एकाग्रचित्त होकर सुनाता है, वह इस लोक में सब सुख भोगकर अंत में शिव-गति को प्राप्त करता है।