Skip to main content
Suktam

Hiranyagarbha Suktam

हिरण्यगर्भ सूक्तम्

Deity: Hiranyagarbha_cosmic_source
6 Verses
suktam
Verse 1

हिरण्यगर्भः समवर्तताग्रे भूतस्य जातः पतिरेक आसीत्। स दाधार पृथिवीं द्यामुतेमां कस्मै देवाय हविषा विधेम॥१॥

hiraṇyagarbhaḥ samavartatāgre bhūtasya jātaḥ patireka āsīt | sa dādhāra pṛthivīṃ dyāmutemāṃ kasmai devāya haviṣā vidhema ||1||

अर्थ

आरंभ में हिरण्यगर्भ प्रकट हुए, जो समस्त भूतों के एकमात्र स्वामी थे। उन्होंने पृथ्वी और द्युलोक को धारण किया। हम किस देवता को हवि अर्पित करें?

Meaning

In the beginning arose Hiranyagarbha, the golden womb, the one Lord of all that exists. He upheld earth and heaven. To which deity shall we offer worship?

suktam
Verse 2

य आत्मदा बलदा यस्य विश्व उपासते प्रशिषं यस्य देवाः। यस्य छायामृतं यस्य मृत्युः कस्मै देवाय हविषा विधेम॥२॥

ya ātmadā baladā yasya viśva upāsate praśiṣaṃ yasya devāḥ | yasya chāyāmṛtaṃ yasya mṛtyuḥ kasmai devāya haviṣā vidhema ||2||

अर्थ

वे आत्मा और बल देने वाले हैं; विश्व और देवगण उनकी आज्ञा का अनुसरण करते हैं। अमृत और मृत्यु उनकी छाया हैं। हम किस देवता को हवि अर्पित करें?

Meaning

He gives the Self and strength; all beings and devas follow His command. Immortality and death are His shadow. To which deity shall we offer worship?

suktam
Verse 3

यः प्राणतो निमिषतो महित्वैक इद्राजा जगतो बभूव। य ईशे अस्य द्विपदश्चतुष्पदः कस्मै देवाय हविषा विधेम॥३॥

yaḥ prāṇato nimiṣato mahitvaika idrājā jagato babhūva | ya īśe asya dvipadaścatuṣpadaḥ kasmai devāya haviṣā vidhema ||3||

अर्थ

अपनी महिमा से वे श्वास लेने और पलक झपकने वाले जगत् के एकमात्र राजा बने। वे द्विपद और चतुष्पद सब पर शासन करते हैं।

Meaning

By His greatness, He became the sole king of the breathing and blinking world. He rules all that is two-footed and four-footed.

suktam
Verse 4

यस्येमे हिमवन्तो महित्वा यस्य समुद्रं रसया सहाहुः। यस्येमाः प्रदिशो यस्य बाहू कस्मै देवाय हविषा विधेम॥४॥

yasyeme himavanto mahitvā yasya samudraṃ rasayā sahāhuḥ |yasyemāḥ pradiśo yasya bāhū kasmai devāya haviṣā vidhema ||4||

अर्थ

हिमवन्त पर्वत उनकी महिमा कहते हैं; समुद्र और रसधाराएँ उन्हीं की हैं। दिशाएँ उनकी भुजाएँ हैं। हम किस देवता को हवि अर्पित करें?

Meaning

The snow-clad mountains proclaim His greatness; the ocean and rivers belong to Him. The directions are His arms. To which deity shall we offer worship?

suktam
Verse 5

येन द्यौरुग्रा पृथिवी च दृळ्हा येन स्वः स्तभितं येन नाकः। यो अन्तरिक्षे रजसो विमानः कस्मै देवाय हविषा विधेम॥५॥

yena dyaurugrā pṛthivī ca dṛḷhā yena svaḥ stabhitaṃ yena nākaḥ | yo antarikṣe rajaso vimānaḥ kasmai devāya haviṣā vidhema ||5||

अर्थ

उनसे उग्र द्युलोक और दृढ़ पृथ्वी स्थापित हैं; उनसे स्वर्ग और उच्च लोक धारण हैं। वे अंतरिक्ष के विस्तार को मापते हैं।

Meaning

By Him the mighty heaven and firm earth are established; by Him the higher realm is supported. He measures the mid-space.

suktam
Verse 6

प्रजापते न त्वदेतान्यन्यो विश्वा जातानि परि ता बभूव। यत्कामास्ते जुहुमस्तन्नो अस्तु वयं स्याम पतयो रयीणाम्॥६॥

prajāpate na tvadetānyanyo viśvā jātāni pari tā babhūva | yatkāmāste juhumastanno astu vayaṃ syāma patayo rayīṇām ||6||

अर्थ

हे प्रजापति, आपसे भिन्न कोई भी समस्त उत्पन्न भूतों को नहीं घेरता। जिन कामनाओं से हम आहुति देते हैं वे पूर्ण हों; हम सच्ची संपदा के स्वामी बनें।

Meaning

O Prajapati, none other than You encompasses all created beings. May the desires for which we offer be fulfilled; may we become guardians of true abundance.

Hiranyagarbha Suktam

0:00
0:00
Share
🕉️

Hiranyagarbha_cosmic_source

Explore Hiranyagarbha_cosmic_source
← All Mantras & Stotrams

Community Reflections

🕉️

Be the first to share your reflection.