Ambika Khanda · Chapter 138
The Slaying of Kujambha
Verse 1 (skanda.8.138.1)
ताम्यमानेषु दैत्येषु दैत्ययूथपयूथपाः । चक्रुर्वेगं महावेगा युगान्तेष्विव सागराः ।।
tāmyamāneṣu daityeṣu daityayūthapayūthapāḥ | cakrurvegaṁ mahāvegā yugānteṣviva sāgarāḥ ||
As the daityas grew weary, the mighty leaders of the demon hordes surged forward with a fury like that of oceans at the end of an age.
Verse 2 (skanda.8.138.2)
प्रह्रादश्चानुह्रादश्च संह्रादः शिनिबाष्कलौ । प्रह्लादस्य च ये पुत्राश्चत्वारो भीमविक्रमाः ।।
prahrādaścānuhrādaśca saṁhrādaḥ śinibāṣkalau | prahlādasya ca ye putrāścatvāro bhīmavikramāḥ ||
Prahrada, and Anuhrada, Samhrada, and Shini with Bashkala — these four sons of Prahlada, fearsome in valour,
Verse 3 (skanda.8.138.3)
बलिर्बाणश्च वातश्च शम्भुः कार्तस्वनः कुभः । करभो नमुचिस्तारस्तारकश्चेन्द्रतापनः ।।
balirbāṇaśca vātaśca śambhuḥ kārtasvanaḥ kubhaḥ | karabho namucistārastārakaścendratāpanaḥ ||
Bali, Bana, Vata, Shambhu, Kartasvana, Kubha, Karabha, Namuchi, Tara, Taraka and Indratapana,
Verse 4 (skanda.8.138.4)
अञ्जनो रूषणो व्यंसो गविष्ठः पृथिवीञ्जयः । इल्वकः पिल्वकश्चैव धुन्धुर्मूकश्च दानवः ।।
añjano rūṣaṇo vyaṁso gaviṣṭhaḥ pṛthivīñjayaḥ | ilvakaḥ pilvakaścaiva dhundhurmūkaśca dānavaḥ ||
Anjana, Rushana, Vyamsa, Gavishtha, Prithivinjaya, Ilvaka, Pilvaka, Dhundhu, and the demon Muka,
Verse 5 (skanda.8.138.5)
खरो मुरोऽथ नरकः केशी धेनुक एव च । लम्बः प्रलम्बो ह्यजरो भावयव्योममार्दवाः ।।
kharo muro'tha narakaḥ keśī dhenuka eva ca | lambaḥ pralambo hyajaro bhāvayavyomamārdavāḥ ||
Khara, Mura, Naraka, Keshi, Dhenuka, Lamba, Pralamba, Ajara, Bhavayavya and Omamardava,
Verse 6 (skanda.8.138.6)
वृषपर्वा शतावतों गवाक्षो गोमुखस्तथा । सरो निसुन्दः सुन्दश्च महाबलपराक्रमाः ।।
vṛṣaparvā śatāvatoṁ gavākṣo gomukhastathā | saro nisundaḥ sundaśca mahābalaparākramāḥ ||
Vrishaparvan, Shatavarta, Gavaksha, Gomukha, Sara, Nisunda and Sunda — demons of tremendous strength and valour,
Verse 7 (skanda.8.138.7)
पाको विपाकः सन्तापो हस्ती दुर्योधनस्तथा । मोहनो मथनश्चापि सचक्रश्चक्र एव च ।।
pāko vipākaḥ santāpo hastī duryodhanastathā | mohano mathanaścāpi sacakraścakra eva ca ||
Paka, Vipaka, Santapa, Hasti, Duryodhana, Mohana, Mathana, Sachakra and Chakra,
Verse 8 (skanda.8.138.8)
कालकावदनः कालः कालनेमी कलिद्रुमः । ह्यशीर्षश्चेन्द्रशिराश्च त्रिशिराः शंकुरेव च ।।
kālakāvadanaḥ kālaḥ kālanemī kalidrumaḥ | hyaśīrṣaścendraśirāśca triśirāḥ śaṁkureva ca ||
Kalakavadana, Kala, Kalanemi, Kalidruma, Hayashirsha, Indrashira, Trishira and Shanku,
Verse 9 (skanda.8.138.9)
तथा गगनमूर्धा च अविरोमा महामनः । असिलोमा तुहुण्डश्च हुण्डो वृत्रश्च दानवः ।।
tathā gaganamūrdhā ca aviromā mahāmanaḥ | asilomā tuhuṇḍaśca huṇḍo vṛtraśca dānavaḥ ||
Gaganamurdha, Aviroma, Mahamanas, Asiloma, Tuhunda, Hunda, and the demon Vritra,
Verse 10 (skanda.8.138.10)
दशग्रीवश्च बालिश्च मेघनीलः प्रभाकरः । यश्चादित्यरथाच्चक्रं जहार बलदर्पितः ।।
daśagrīvaśca bāliśca meghanīlaḥ prabhākaraḥ | yaścādityarathāccakraṁ jahāra baladarpitaḥ ||
Dashagriva, Bali, Meghanila, Prabhakara, and he — Bana — who in the pride of his strength had once torn the wheel from the sun's chariot,
Verse 11 (skanda.8.138.11)
स विप्रचित्तिः सबलः सन्यवर्तत दंशितः । एते चान्ये च दितिजाः समदास्ते गजा इव ।।
sa vipracittiḥ sabalaḥ sanyavartata daṁśitaḥ | ete cānye ca ditijāḥ samadāste gajā iva ||
and that Vipracitti too, armoured for war, turned back with his forces. These and other sons of Diti advanced like elephants in rut.
Verse 12 (skanda.8.138.12)
चक्रुरुत्साहमुत्सर्तुं प्रमथ्य प्रमथान् रणे । आमिषार्थे यथा सिंहा वासितार्थे यथा गजाः ।।
cakrurutsāhamutsartuṁ pramathya pramathān raṇe | āmiṣārthe yathā siṁhā vāsitārthe yathā gajāḥ ||
They summoned their zeal to crush and tear down the pramathas in that battle, as lions are roused for prey, or elephants for a mate.
Verse 13 (skanda.8.138.13)
दानवा विविशुस्तद्वत् प्रमथान् संजिघांसवः । तेषामापततो वेगो भीमोऽभूद्देवविद्विषाम् । सनक्रमकरो घोरो वेगः सिन्धुपतेरिव ।।
dānavā viviśustadvat pramathān saṁjighāṁsavaḥ | teṣāmāpatato vego bhīmo'bhūddevavidviṣām | sanakramakaro ghoro vegaḥ sindhupateriva ||
So the demons plunged in, bent on slaughtering the pramathas. The onrush of those foes of the gods was as terrible as the raging surge of an ocean alive with crocodiles and sea-monsters.
Verse 14 (skanda.8.138.14)
ते वै शस्त्रोपलशिलापादपाशनिपाणयः । प्रमथैरुद्धतै रुद्धा नदीवेगा इवार्णवैः ।।
te vai śastropalaśilāpādapāśanipāṇayaḥ | pramathairuddhatai ruddhā nadīvegā ivārṇavaiḥ ||
Those demons, weapons, boulders, rocks, trees and thunderbolts in hand, were checked by the valiant pramathas, as the onrush of rivers is checked by the sea.
Verse 15 (skanda.8.138.15)
गणेश्वराधिपो नन्दी महाकायश्च वीर्यवान् । घण्टाकर्णः शंकुकर्णः कुण्डोदरमहोदरौ ।।
gaṇeśvarādhipo nandī mahākāyaśca vīryavān | ghaṇṭākarṇaḥ śaṁkukarṇaḥ kuṇḍodaramahodarau ||
Nandi, chief of the lords of the ganas; mighty, huge-bodied Ghantakarna; Shankukarna; Kundodara and Mahodara —
Verse 16 (skanda.8.138.16)
नन्दिषेणः सोमनन्दी करिकश्च गणेश्वरः । विघ्नो विनायकश्चैव स च सर्वविनायकः ।।
nandiṣeṇaḥ somanandī karikaśca gaṇeśvaraḥ | vighno vināyakaścaiva sa ca sarvavināyakaḥ ||
Nandishena, Somanandi, the gana-chief Karika, Vighna, Vinayaka, and Sarvavinayaka —
Verse 17 (skanda.8.138.17)
पिङ्गलो लोहितश्चैव मयूरः कुक्कुटोऽपि च । पञ्चाक्षो वीरभद्रश्च विट्पतिः पावकार्दनः ।।
piṅgalo lohitaścaiva mayūraḥ kukkuṭo'pi ca | pañcākṣo vīrabhadraśca viṭpatiḥ pāvakārdanaḥ ||
Pingala, Lohita, Mayura, Kukkuta, Panchaksha, Virabhadra, Vitpati and Pavakardana —
Verse 18 (skanda.8.138.18)
अदित्याप्यायनश्चैव सोमाप्यायन एव च । समुद्राप्यायश्चान्यः पावकाप्यायनस्तथा ।।
adityāpyāyanaścaiva somāpyāyana eva ca | samudrāpyāyaścānyaḥ pāvakāpyāyanastathā ||
Adityapyayana, Somapyayana, Samudrapyaya and Pavakapyayana —
Verse 19 (skanda.8.138.19)
वरबर्हिध्वजश्चैव विशाखः शाख एव च । नैगमेषश्च बलवान् रुद्रवीर्यपराक्रमाः ।।
varabarhidhvajaścaiva viśākhaḥ śākha eva ca | naigameṣaśca balavān rudravīryaparākramāḥ ||
Vishakha bearing the fine peacock-standard, Shakha, and mighty Naigamesha — all endowed with strength and valour like Rudra's own —
Verse 20 (skanda.8.138.20)
बाहुलेयोद्भवा ये च प्रमथा भीमरूपिणः । तेभ्ययुर्दानवान् युद्धे वृषभा वृषभानिव ।।
bāhuleyodbhavā ye ca pramathā bhīmarūpiṇaḥ | tebhyayurdānavān yuddhe vṛṣabhā vṛṣabhāniva ||
— and the fierce-formed pramathas born of Kartikeya charged the demons in battle like bulls charging bulls.
Verse 21 (skanda.8.138.21)
तेषां तेषांश्च संग्रामस्तुमुलः समपद्यत । अजने गन्धहस्तीनां शरभैरिव दारुणः ।।
teṣāṁ teṣāṁśca saṁgrāmastumulaḥ samapadyata | ajane gandhahastīnāṁ śarabhairiva dāruṇaḥ ||
Between each pair a tumultuous battle broke out, as fierce as the clash between musth-elephants and sharabhas in the forest.
Verse 22 (skanda.8.138.22)
महागजैरिव गजाः पर्वतैरिव पर्वताः । सागराः सागरैर्यद्वत् पावकैरिव पावकाः ।।
mahāgajairiva gajāḥ parvatairiva parvatāḥ | sāgarāḥ sāgarairyadvat pāvakairiva pāvakāḥ ||
It seemed as though elephants clashed with mighty elephants, mountains with mountains, oceans with oceans, and fires with fires.
Verse 23 (skanda.8.138.23)
तथा सुरा जातदर्पाः क्रोधवैश्वानरावृताः । धृताः पारिषदैः शूरैर्विघ्ना धर्मपरैरिव ।।
tathā surā jātadarpāḥ krodhavaiśvānarāvṛtāḥ | dhṛtāḥ pāriṣadaiḥ śūrairvighnā dharmaparairiva ||
So too the demons, filled with pride and wrapped in the fire of wrath, were checked by the heroic attendants, as obstacles check the path of men devoted to dharma.
Verse 24 (skanda.8.138.24)
टङ्कैर्विदार्यमाणानि गिर्यग्राणि समन्ततः । गृध्रचक्रायमाणानि पतन्त्युर्व्यां सहस्रशः ।।
ṭaṅkairvidāryamāṇāni giryagrāṇi samantataḥ | gṛdhracakrāyamāṇāni patantyurvyāṁ sahasraśaḥ ||
Mountain-peaks, hewn apart on every side by chisel-axes, fell to earth by the thousand, circled about by wheeling vultures.
Verse 25 (skanda.8.138.25)
चक्राणि चक्रैश्छिद्यन्ते शूलैः शूला विदारिताः । इषुभिश्चेषवो विद्धाः पतन्ति भुजगा इव ।।
cakrāṇi cakraiśchidyante śūlaiḥ śūlā vidāritāḥ | iṣubhiśceṣavo viddhāḥ patanti bhujagā iva ||
Discs were sundered by discs, spears riven by spears, and arrows, pierced by arrows, fell to the ground like serpents.
Verse 26 (skanda.8.138.26)
वदनैश्चन्द्रपद्माभैः करैश्च परिघोपमैः । आस्तृता मेदिनी भाति व्याघ्रचर्माम्बरैरिव ।।
vadanaiścandrapadmābhaiḥ karaiśca parighopamaiḥ | āstṛtā medinī bhāti vyāghracarmāmbarairiva ||
Strewn with severed heads bright as moons and lotuses, and arms huge as iron bars, the earth looked as though draped in tiger-skins.
Verse 27 (skanda.8.138.27)
मेदो मज्जास्थिपङ्काङ्कं केशकश्मलसंकुलम् । बभूवायोधनं घोरं श्मशानवनसन्निभम् ।।
medo majjāsthipaṅkāṅkaṁ keśakaśmalasaṁkulam | babhūvāyodhanaṁ ghoraṁ śmaśānavanasannibham ||
Fouled with a mire of fat, marrow and bone, choked with matted hair, that dreadful battlefield had become like a cremation-ground.
Verse 28 (skanda.8.138.28)
हया गजा रथाश्चापि दानवानां गणेश्वरैः । संचूर्णिताः प्रदृश्यन्ते तत्र तत्र महीतले ।।
hayā gajā rathāścāpi dānavānāṁ gaṇeśvaraiḥ | saṁcūrṇitāḥ pradṛśyante tatra tatra mahītale ||
The horses, elephants and chariots of the demons, smashed by the lords of the ganas, could be seen scattered everywhere upon the ground.
Verse 29 (skanda.8.138.29)
परीक्षणीयस्त्वमद्य समितौ सुरेतराणां सुरराजशत्रो इत्येवं ब्रुवति नन्दिनि । इन्द्रकल्पः शक्रेन्दुवायुप्रतितुल्यवीर्यः बद्ध्वा त्रिशाखां भृकुटीं ललाटे स नन्दिनं प्राह तदा कुजम्भः ।।
parīkṣaṇīyastvamadya samitau suretarāṇāṁ surarājaśatro ityevaṁ bruvati nandini | indrakalpaḥ śakrenduvāyupratitulyavīryaḥ baddhvā triśākhāṁ bhṛkuṭīṁ lalāṭe sa nandinaṁ prāha tadā kujambhaḥ ||
'Today, O enemy of the king of the gods, you shall be put to the test in this gathering of demons!' So spoke Nandi. Then Kujambha — radiant as Indra, matching Indra, the moon and the wind in might — knit his brow into a triple furrow and answered Nandi:
Verse 30 (skanda.8.138.30)
वानरानन किं वाग्भिर्मां भीषयितुमिच्छसि । हिरण्यकशिपोः पौत्रो नाहं प्राकृतदानवः ।।
vānarānana kiṁ vāgbhirmāṁ bhīṣayitumicchasi | hiraṇyakaśipoḥ pautro nāhaṁ prākṛtadānavaḥ ||
'O monkey-face! Do you think to frighten me with mere words? I am the grandson of Hiranyakashipu, no common demon!'
Verse 31 (skanda.8.138.31)
यमात्सदण्डाद्वरुणात्सपाशादिन्द्रात्सवज्रात्सगदाद्धनेशात् । नाहं रणस्थो भयमाहरामि भयं न दैत्येषु पलायितं वा ।।
yamātsadaṇḍādvaruṇātsapāśādindrātsavajrātsagadāddhaneśāt | nāhaṁ raṇastho bhayamāharāmi bhayaṁ na daityeṣu palāyitaṁ vā ||
'Not from Yama with his rod, nor Varuna with his noose, nor Indra with his thunderbolt, nor Kubera with his mace do I know fear in battle — among the daityas there is neither fear nor flight.'
Verse 32 (skanda.8.138.32)
अद्येह ते पिङ्गललोलनेत्रं मुखं त्वपात्रं विकृतं मनोज्ञम् । मद्बाणलूनं पततामवन्यां तालाद्यथा तालफलं सुपक्वम् ।।
adyeha te piṅgalalolanetraṁ mukhaṁ tvapātraṁ vikṛtaṁ manojñam | madbāṇalūnaṁ patatāmavanyāṁ tālādyathā tālaphalaṁ supakvam ||
'Today I shall lop off that tawny, restless-eyed, misshapen face of yours — the one you find so charming — with my arrows, and let it fall to earth, as a ripe palm-fruit falls from the palm.'
Verse 33 (skanda.8.138.33)
इत्येवमुक्त्वा शरजालवृष्टया नन्दीश्वरं दानवराजमेघः । सिंहो यथातीव विमुच्य नादं प्राच्छादयन्मेघ इवाचलेन्द्रम् ।।
ityevamuktvā śarajālavṛṣṭayā nandīśvaraṁ dānavarājameghaḥ | siṁho yathātīva vimucya nādaṁ prācchādayanmegha ivācalendram ||
So saying, that cloud-voiced lord of demons, roaring mightily like a lion, showered a net of arrows and enveloped Nandishvara, as a cloud envelops a great mountain.
Verse 34 (skanda.8.138.34)
तरुं यथा पक्वफलं शकुन्ता वल्मीकमुच्चं भुजगा इवोग्राः । तथा शरा दानवराजमुक्ता नन्दीश्वरं दीप्तमुखा विशन्ति ।।
taruṁ yathā pakvaphalaṁ śakuntā valmīkamuccaṁ bhujagā ivogrāḥ | tathā śarā dānavarājamuktā nandīśvaraṁ dīptamukhā viśanti ||
As birds settle upon a fruit-laden tree, as fierce serpents burrow into a tall anthill, so the blazing-tipped arrows loosed by the demon-king pierced into Nandishvara's body.
Verse 35 (skanda.8.138.35)
वज्रेण वज्री स तु तांच्छरौघान् शैलः पयोधानिव सन्निवार्य । कुजम्भमुद्दिश्य मुमोच वज्रं ननाद चोच्चैर्नभसीव मेघः ।।
vajreṇa vajrī sa tu tāṁccharaughān śailaḥ payodhāniva sannivārya | kujambhamuddiśya mumoca vajraṁ nanāda coccairnabhasīva meghaḥ ||
The thunderbolt-bearing Nandi warded off that flood of arrows with his own bolt, as a mountain wards off the clouds, then hurled it straight at Kujambha, thundering aloud like a cloud in the sky.
Verse 36 (skanda.8.138.36)
तद्विस्फुलिङ्गोद्गतघोररूपं समाहतारावविमुक्तरावम् । वज्रं प्रधावत्यसुरं निहन्तुं गिरिं यथा देवतराजवज्रम् ।।
tadvisphuliṅgodgataghorarūpaṁ samāhatārāvavimuktarāvam | vajraṁ pradhāvatyasuraṁ nihantuṁ giriṁ yathā devatarājavajram ||
Terrible with showering sparks, roaring at every clash, the thunderbolt rushed to slay that demon, as the thunderbolt of the king of gods rushes upon a mountain.
Verse 37 (skanda.8.138.37)
तद्वत्सदन्तैः सुविपाटवस्तैः समीपगैर्दिग्धविकर्णिभिश्च । जघान वज्रं शतधा कुजम्भः संवर्त्तकाग्निं समयेव मेघः ।।
tadvatsadantaiḥ suvipāṭavastaiḥ samīpagairdigdhavikarṇibhiśca | jaghāna vajraṁ śatadhā kujambhaḥ saṁvarttakāgniṁ samayeva meghaḥ ||
With equally sharp, poison-tipped, close-flying shafts, Kujambha shattered that thunderbolt into a hundred pieces, as the dissolution-clouds quench the fire that ends an age.
Verse 38 (skanda.8.138.38)
तद्बाणवेगप्रहतातिवेगं शैलादिनिर्मुक्तममोघवेगम् । वज्रं कुजम्भाभिहतं निवृत्तं दत्तं यथोन्मादविकारदत्तम् ।।
tadbāṇavegaprahatātivegaṁ śailādinirmuktamamoghavegam | vajraṁ kujambhābhihataṁ nivṛttaṁ dattaṁ yathonmādavikāradattam ||
Struck by the speed of those arrows, the thunderbolt — its force never failing, swift as if flung from a mountain — recoiled from Kujambha's blow and turned back, like a gift given in madness and then taken back.
Verse 39 (skanda.8.138.39)
विष्टम्भितं वज्रवरं निशाम्य निशाम्य नादं च कुजम्भमुक्तम् । ससार नन्दी कुपितो रिपुं तं राहुर्यथा वे खतले तमोघ्नम् ।।
viṣṭambhitaṁ vajravaraṁ niśāmya niśāmya nādaṁ ca kujambhamuktam | sasāra nandī kupito ripuṁ taṁ rāhuryathā ve khatale tamoghnam ||
Seeing his splendid thunderbolt thus checked, and hearing Kujambha's roar, Nandi, enraged, charged at his foe as Rahu charges the darkness-dispelling sun in the sky.
Verse 40 (skanda.8.138.40)
बलात्स संगृह्य रथं करेण ईषावराग्रे प्रमथेशपालः । आक्षिप्य चिक्षेप ससूतवाहं क्षिप्त्वा च भूयस्स ररास घोरम् ।।
balātsa saṁgṛhya rathaṁ kareṇa īṣāvarāgre pramatheśapālaḥ | ākṣipya cikṣepa sasūtavāhaṁ kṣiptvā ca bhūyassa rarāsa ghoram ||
Nandi, guardian of the pramatha-lords, seized the chariot forcibly by the tip of its pole, wrenched it up with charioteer and horses together, hurled it away, and roared again, terribly.
Verse 41 (skanda.8.138.41)
संभ्रान्तवक्रः सविसन्धिताश्वः प्रभ्रष्टसूतासिशिरोग्रनेमिः । कुजम्भवाहः खतलात्पपात गिरिर्यथा वज्रनिकृत्तपक्षः ।।
saṁbhrāntavakraḥ savisandhitāśvaḥ prabhraṣṭasūtāsiśirogranemiḥ | kujambhavāhaḥ khatalātpapāta giriryathā vajranikṛttapakṣaḥ ||
Its frame shattered, its horses torn loose from the yoke, its charioteer, sword and forewheel flung away, Kujambha's chariot fell from the sky like a mountain whose wings were shorn by the thunderbolt.
Verse 42 (skanda.8.138.42)
तस्माद्रथान्नन्दिगजप्रनुन्नोऽदपेत्य प्रह्रादिरदीनसत्वः । शक्तिं समादाय न दीनसत्वस्तस्थौ सविद्युत्सरवो यथाब्दः ।।
tasmādrathānnandigajapranunno'dapetya prahrādiradīnasatvaḥ | śaktiṁ samādāya na dīnasatvastasthau savidyutsaravo yathābdaḥ ||
Flung from his chariot by Nandi's charge, Kujambha, scion of Prahlada, undaunted, stepped back, took up a spear, and stood his ground unshaken, like a cloud alive with lightning and thunder.
Verse 43 (skanda.8.138.43)
तां सर्पजिह्वामिव लेलिहानो मृत्युं क्षुधार्तामिव भोक्तुकामाम् । शिखां महाग्नेरिव दीप्यमानां स नन्दिने संप्रमुमोच जम्भः ।।
tāṁ sarpajihvāmiva lelihāno mṛtyuṁ kṣudhārtāmiva bhoktukāmām | śikhāṁ mahāgneriva dīpyamānāṁ sa nandine saṁpramumoca jambhaḥ ||
Flickering like a serpent's tongue, eager to devour like famished Death itself, blazing like the tongue of a great fire, Kujambha hurled that spear at Nandi.
Verse 44 (skanda.8.138.44)
सा शक्तिरिन्द्रारिभुजप्रमुक्ता उग्रातिदीप्ताङ्गिरसीव कृत्या । अभ्याहता नन्दिमुखानलेन दग्धा पतङ्गीव यथानलेन ।।
sā śaktirindrāribhujapramuktā ugrātidīptāṅgirasīva kṛtyā | abhyāhatā nandimukhānalena dagdhā pataṅgīva yathānalena ||
Loosed from the arm of Indra's foe, fierce and blazing as the sorcery of Angiras, that spear struck the fire of Nandi's mouth and was consumed, as a moth is consumed in flame.
Verse 45 (skanda.8.138.45)
शक्तिं स दग्ध्वा वदनानलेन कपीन्द्रवक्त्रस्तपनप्रभावः । वज्रेण तं सत्वरमाजघान वज्रेण मेरुं भगवानिवेन्द्रः ।।
śaktiṁ sa dagdhvā vadanānalena kapīndravaktrastapanaprabhāvaḥ | vajreṇa taṁ satvaramājaghāna vajreṇa meruṁ bhagavānivendraḥ ||
Having consumed the spear with the fire of his mouth, Nandi — monkey-faced, radiant as the sun — struck Kujambha at once with his thunderbolt, as lord Indra strikes Mount Meru with his own.
Verse 46 (skanda.8.138.46)
स वज्रघातादवचूर्णितास्थिः संशीर्णदन्तेक्षणभग्नजानुः । कुब्जः कुजम्भो निपपात भूमौ शक्रेण वज्राभिहतो यथाद्रिः ।।
sa vajraghātādavacūrṇitāsthiḥ saṁśīrṇadantekṣaṇabhagnajānuḥ | kubjaḥ kujambho nipapāta bhūmau śakreṇa vajrābhihato yathādriḥ ||
His bones ground to powder by the thunderbolt's blow, his teeth shattered, his eyes destroyed, his knees broken, hunchbacked Kujambha crashed to the ground, like a mountain struck down by Indra's bolt.
Verse 47 (skanda.8.138.47)
तस्मिन् हते देवगणा विनेदुः सेदुः सुराणामरयश्च दैन्यात् । भूताधिपं भूतपतिश्च देवं प्रपूजयामास शाशाङ्कचिह्नम् ।।
tasmin hate devagaṇā vineduḥ seduḥ surāṇāmarayaśca dainyāt | bhūtādhipaṁ bhūtapatiśca devaṁ prapūjayāmāsa śāśāṅkacihnam ||
At his fall, the hosts of gods roared in triumph, while the enemies of the gods sank in dejection. Then Bhutapati, the Lord of Beings, duly honoured Nandi, the crescent-marked chief of the ganas.