Sri Mahashastranugraha Kavacham (Ayyappa Kavach)
श्री महाशास्त्रानुग्रह कवचम् (अय्यप्पा कवच)
Sri Mahashastranugraha Kavacham -- the grace-giving armor of Maha Shasta, the god who is the son of Hari and Hara, worshipped as Ayyappa. From the Guhya Ratna Chintamani, it opens with Devi asking Shiva how devotees can find safety and liberation amid the hardships of the Kali age, and Shiva answers by teaching her this kavach.
श्री महाशास्त्रानुग्रह कवचम् -- हरिहरात्मज भगवान अय्यप्पा (महाशास्ता) का अनुग्रहकारी रक्षा-कवच। गुह्य रत्न चिंतामणि से लिया गया यह स्तोत्र देवी के इस प्रश्न से आरंभ होता है कि कलियुग के कष्टों में भक्त सुरक्षा और मुक्ति कैसे पाएं, जिसके उत्तर में शिव यह कवच सुनाते हैं।
श्रीदेव्युवाच भगवन् देवदेवेश सर्वज्ञ त्रिपुरान्तक । प्राप्ते कलियुगे घोरे महाभूतैः समावृते ॥१॥
śrīdevyuvāca bhagavan devadeveśa sarvajña tripurāntaka | prāpte kaliyuge ghore mahābhūtaiḥ samāvṛte ||1||
श्री देवी बोलीं: हे भगवन्, देवदेवेश, सर्वज्ञ, त्रिपुरान्तक, अब जब भयावह महाभूतों से घिरा घोर कलियुग आ चुका है...
The goddess said: O Lord, God of gods, all-knowing destroyer of Tripura, now that the terrible Kali age has come, surrounded by fearsome forces...
महाव्याधिमहाव्याळघोरराजैः समावृते । दुःस्वप्नघोरसन्तापैः दुर्विनीतैः समावृते ॥२॥
mahāvyādhimahāvyāḻaghorarājaiḥ samāvṛte | duḥsvapnaghorasantāpaiḥ durvinītaiḥ samāvṛte ||2||
...महाव्याधियों, महाविषैले सर्पों और भयंकर राजाओं से घिरे; दुःस्वप्नों, घोर संतापों और दुर्विनीत जनों से घिरे इस युग में...
...surrounded by great disease, great serpents, and terrible rulers; surrounded by evil dreams, terrible torments, and the ill-disciplined...
स्वधर्मविरते मार्गे प्रवृत्ते हृदि सर्वदा । तेषां सिद्धिं च मुक्तिं च त्वं मे ब्रूहि वृषध्वज ॥३॥
svadharmavirate mārge pravṛtte hṛdi sarvadā | teṣāṃ siddhiṃ ca muktiṃ ca tvaṃ me brūhi vṛṣadhvaja ||3||
...जब हृदय सदा अपने स्वधर्म से विमुख मार्ग में प्रवृत्त रहता है -- हे वृषध्वज, मुझे बताइए कि ऐसे लोग सिद्धि और मुक्ति कैसे पाएं।
...when hearts constantly turn away from their own dharma -- tell me, O Lord of the bull banner, how such people may still reach accomplishment and liberation.
ईश्वर इवाच शृणु देवि महाभागे सर्वकल्याणकारणे । महाशास्तुश्च देवेशि कवचं पुण्यवर्धनम् ॥४॥
īśvara ivāca śṛṇu devi mahābhāge sarvakalyāṇakāraṇe | mahāśāstuśca deveśi kavacaṃ puṇyavardhanam ||4||
ईश्वर बोले: हे महाभागे देवि, हे सर्वकल्याणकारणे, सुनो -- हे देवेशि, महाशास्ता का यह पुण्यवर्धक कवच मैं कहता हूं।
Ishvara said: Listen, O fortunate goddess, cause of all auspiciousness -- I shall speak the armor of Mahashasta, O queen of the gods, which increases merit.
अग्निस्तम्भजलस्तम्भसेनास्तम्भविधायकम् । महाभूतप्रशमनं महाव्याधिनिवारणम् ॥५॥
agnistambhajalastambhasenāstambhavidhāyakam | mahābhūtapraśamanaṃ mahāvyādhinivāraṇam ||5||
यह अग्निस्तंभ, जलस्तंभ और सेनास्तंभ करने वाला है; महाभूतों को शांत करने वाला और महाव्याधियों का निवारण करने वाला है।
It brings the stilling of fire, of water, and of armies; it pacifies fearsome forces and wards off great disease.
महाज्ञानप्रदं पुण्यं विशेषात्कलितापहम् । सर्वरक्षाकरं दिव्यमायुरारोग्यवर्धनम् ॥६॥
mahājñānapradaṃ puṇyaṃ viśeṣātkalitāpaham | sarvarakṣākaraṃ divyamāyurārogyavardhanam ||6||
यह महाज्ञानदायी और पुण्यकारी है, विशेषकर कलियुग की पीड़ाओं को हरने वाला है; यह दिव्य, सर्वरक्षाकारी और आयु-आरोग्य बढ़ाने वाला है।
It is meritorious and bestows great knowledge, especially removing the afflictions particular to the Kali age; it is divine, grants protection in every way, and increases lifespan and health.
किमतो बहुनोक्तेन यं यं कामयते द्विजः । तं तमाप्नोत्यसन्देहो महाशास्तुः प्रसादतः ॥७॥
kimato bahunoktena yaṃ yaṃ kāmayate dvijaḥ | taṃ tamāpnotyasandeho mahāśāstuḥ prasādataḥ ||7||
अधिक कहने से क्या लाभ -- द्विज जिस-जिस वस्तु की कामना करता है, महाशास्ता की कृपा से उसे निःसंदेह वह प्राप्त होती है।
What more need be said? Whatever the devotee desires, he obtains it without doubt, through the grace of Mahashasta.
कवचस्य ऋषिर्ब्रह्मा गायत्रीश्छन्द उच्यते । देवता श्रीमहाशास्ता देवो हरिहरात्मजः ॥८॥
kavacasya ṛṣirbrahmā gāyatrīśchanda ucyate | devatā śrīmahāśāstā devo hariharātmajaḥ ||8||
इस कवच के ऋषि ब्रह्मा हैं, छंद गायत्री कहा गया है; देवता श्री महाशास्ता हैं, जो हरिहरात्मज (विष्णु-शिव के पुत्र) देव हैं।
The sage of this armor is Brahma, its meter is said to be Gayatri; its deity is Shri Mahashasta, the god who is the son of Hari and Hara [Vishnu and Shiva].
षडङ्गमाचरेद्भक्त्या मात्रया जातियुक्तया । ध्यानमस्य प्रवक्ष्यामि शृणुष्वावहिता प्रिये ॥९॥
ṣaḍaṅgamācaredbhaktyā mātrayā jātiyuktayā | dhyānamasya pravakṣyāmi śṛṇuṣvāvahitā priye ||9||
भक्ति सहित उचित मात्रा से षडंग-न्यास करना चाहिए। अब मैं इसका ध्यान कहता हूं -- हे प्रिये, सावधान होकर सुनो।
One should perform the sixfold ritual placement with devotion, in due measure. I shall now speak the meditation verse for it -- listen attentively, beloved.
अस्य श्रीमहाशास्तुः कवचस्तोत्रमहामन्त्रस्य ब्रह्मा ऋषिः । गायत्रीः छन्दः । महाशास्ता देवता । (ह्रां)प्रां बीजम् । (ह्रीं)प्रीं शक्तिः । (ह्रूं)प्रूं कीलकं श्रीमहाशास्तुः प्रसादसिद्धर्थे जपे विनियोगः । (ह्रां)प्रां इत्यादि षडङ्गन्यासः ॥
asya śrīmahāśāstuḥ kavacastotramahāmantrasya brahmā ṛṣiḥ | gāyatrīḥ chandaḥ | mahāśāstā devatā | (hrāṃ)prāṃ bījam | (hrīṃ)prīṃ śaktiḥ | (hrūṃ)prūṃ kīlakaṃ śrīmahāśāstuḥ prasādasiddharthe jape viniyogaḥ | (hrāṃ)prāṃ ityādi ṣaḍaṅganyāsaḥ ||
इस श्री महाशास्ता कवच स्तोत्र के ऋषि ब्रह्मा हैं, छंद गायत्री है, देवता महाशास्ता हैं; बीज प्रां है, शक्ति प्रीं है, कीलक प्रूं है। यह जप श्री महाशास्ता की कृपा और सिद्धि के लिए किया जाता है, इन्हीं अक्षरों से षडंगन्यास भी किया जाता है।
Of this Sri Mahashasta Kavach hymn, the sage is Brahma, the meter is Gayatri, the deity is Mahashasta; the seed syllable is PRAM, the power is PRIM, the pin is PRUM. The recitation is applied to gain the grace and accomplishment of Sri Mahashasta, these same syllables also used for the sixfold ritual placement on the body.
अथ ध्यानम् । तेजोमण्डलमध्यगं त्रिनयनं दिव्याम्बरालङ्कृतं देवं पुष्पशरेक्षुकार्मुकलसन्माणिक्यपात्राभयम् । बिभ्राणं करपङ्कजे मदगजस्कन्धाधिरूढं विभुं शास्तारं शरणं व्रजामि सततं त्रैलोक्यसम्मोहनम् ॥
atha dhyānam | tejomaṇḍalamadhyagaṃ trinayanaṃ divyāmbarālaṅkṛtaṃ devaṃ puṣpaśarekṣukārmukalasanmāṇikyapātrābhayam | bibhrāṇaṃ karapaṅkaje madagajaskandhādhirūḍhaṃ vibhuṃ śāstāraṃ śaraṇaṃ vrajāmi satataṃ trailokyasammohanam ||
अब ध्यान: तेजोमंडल के मध्य विराजमान, त्रिनेत्र, दिव्य वस्त्रों से अलंकृत, पुष्पबाण, इक्षुधनुष, मणिपात्र और अभय मुद्रा धारण किए, मदमस्त गज के स्कंध पर आरूढ़, त्रैलोक्य को सम्मोहित करने वाले प्रभु शास्ता की मैं सदा शरण लेता हूं।
Now the meditation verse: I go for refuge always to Shasta -- seated within a circle of radiance, three-eyed, adorned in divine garments, holding in his lotus hands the flower-arrow, the sugarcane bow, a shining ruby vessel, and the gesture of fearlessness, mounted on the shoulder of a mighty elephant, who forever enchants the three worlds.
महाशास्ता शिरः पातु भालं हरिहरात्मजः । कामरूपी दृशौ पातु सर्वज्ञो मे श्रुती सदा ॥१॥
mahāśāstā śiraḥ pātu bhālaṃ hariharātmajaḥ | kāmarūpī dṛśau pātu sarvajño me śrutī sadā ||1||
महाशास्ता मेरे सिर की रक्षा करें, हरिहरात्मज मेरे भाल की रक्षा करें; कामरूपी मेरे नेत्रों की रक्षा करें, सर्वज्ञ सदा मेरे कानों की रक्षा करें।
May Mahashasta protect my head, may the son of Hari and Hara protect my forehead; may the shape-shifting one protect my eyes, may the all-knowing one always protect my ears.
घ्राणं पातु कृपाध्यक्षो मुखं गौरीप्रियः सदा । वेदाध्यायी च मे जिह्वां पातु मे चिबुकं गुरुः ॥२॥
ghrāṇaṃ pātu kṛpādhyakṣo mukhaṃ gaurīpriyaḥ sadā | vedādhyāyī ca me jihvāṃ pātu me cibukaṃ guruḥ ||2||
कृपाध्यक्ष मेरी नासिका की रक्षा करें, गौरीप्रिय सदा मेरे मुख की रक्षा करें; वेदाध्यायी मेरी जिह्वा की रक्षा करें, गुरु मेरी ठुड्डी की रक्षा करें।
May the overseer of compassion protect my nose, may the one dear to Gauri always protect my face; may the reciter of the Vedas protect my tongue, may the Guru protect my chin.
कण्ठं पातु विशुद्धात्मा स्कन्धौ पातु सुरार्चितः । बाहू पातु विरूपाक्षः करौ तु कमलाप्रियः ॥३॥
kaṇṭhaṃ pātu viśuddhātmā skandhau pātu surārcitaḥ | bāhū pātu virūpākṣaḥ karau tu kamalāpriyaḥ ||3||
विशुद्धात्मा मेरे कंठ की रक्षा करें, सुरार्चित मेरे कंधों की रक्षा करें; विरूपाक्ष मेरी भुजाओं की रक्षा करें, कमलाप्रिय मेरे हाथों की रक्षा करें।
May the pure-souled one protect my throat, may the one worshipped by the gods protect my shoulders; may Virupaksha protect my arms, may the one dear to Kamala protect my hands.
भूताधिपो मे हृदयं मध्यं पातु महाबलः । नाभिं पातु महावीरः कमलाक्षोऽवतात्कटिम् ॥४॥
bhūtādhipo me hṛdayaṃ madhyaṃ pātu mahābalaḥ | nābhiṃ pātu mahāvīraḥ kamalākṣo'vatātkaṭim ||4||
भूताधिप मेरे हृदय की रक्षा करें, महाबल मेरी कमर की रक्षा करें; महावीर मेरी नाभि की रक्षा करें, कमलाक्ष मेरी कटि की रक्षा करें।
May the lord of beings protect my heart, may the mighty one protect my waist; may the great hero protect my navel, may the lotus-eyed one protect my hip.
अपानं पातु विश्वात्मा गुह्यं गुह्यार्थवित्तमः । ऊरू पातु गजारूढो वज्रधारी च जानुनी ॥५॥
apānaṃ pātu viśvātmā guhyaṃ guhyārthavittamaḥ | ūrū pātu gajārūḍho vajradhārī ca jānunī ||5||
विश्वात्मा मेरे अपान की रक्षा करें, गुह्यार्थवित्तम मेरे गुह्य अंगों की रक्षा करें; गजारूढ़ मेरी जंघाओं की रक्षा करें, वज्रधारी मेरे घुटनों की रक्षा करें।
May the self of the universe protect my lower body, may the knower of the deepest truth protect my private parts; may the one mounted on the elephant protect my thighs, may the thunderbolt-bearer protect my knees.
जङ्घे पाशाङ्कुशधरः पादौ पातु महामतिः । सर्वाङ्गं पातु मे नित्यं महामायाविशारदः ॥६॥
jaṅghe pāśāṅkuśadharaḥ pādau pātu mahāmatiḥ | sarvāṅgaṃ pātu me nityaṃ mahāmāyāviśāradaḥ ||6||
पाशांकुशधर मेरी पिंडलियों की रक्षा करें, महामति मेरे पैरों की रक्षा करें; महामायाविशारद सदा मेरे सर्वांग की रक्षा करें।
May the one who holds the noose and the goad protect my shins, may the great-minded one protect my feet; may the one skilled in the great cosmic illusion always protect my whole body.
इतीदं कवचं पुण्यं सर्वाघौघनिकृन्तनम् । महाव्याधिप्रशमनं महापातकनाशनम् ॥७॥
itīdaṃ kavacaṃ puṇyaṃ sarvāghaughanikṛntanam | mahāvyādhipraśamanaṃ mahāpātakanāśanam ||7||
इस प्रकार यह पुण्य कवच पापों की पूरी बाढ़ को काट देता है, महाव्याधि को शांत करता है और महापातकों का नाश करता है।
Thus this meritorious armor cuts away the whole flood of sin, pacifies great disease, and destroys great transgressions.
ज्ञानवैराग्यदं दिव्यमणिमादिविभूषितम् । आयुरारोग्यजननं महावश्यकरं परम् ॥८॥
jñānavairāgyadaṃ divyamaṇimādivibhūṣitam | āyurārogyajananaṃ mahāvaśyakaraṃ param ||8||
यह दिव्य कवच ज्ञान और वैराग्य देने वाला है, अणिमा आदि सिद्धियों से विभूषित है; यह आयु और आरोग्य उत्पन्न करने वाला तथा सब कुछ वश में करने वाला है।
It is divine, granting knowledge and dispassion, adorned with the yogic powers beginning with Anima; it generates lifespan and health, and supremely brings all things under one's command.
यं यं कामयते कामं तं तं प्राप्नोत्यसंशयः । त्रिसन्ध्यं यः पठेद्विद्वान् स याति परमां गतिम् ॥९॥ ॥ इति श्रीगुह्यरत्नचिन्तामणौ श्रीमहाशास्त्रानुग्रहकवचं सम्पूर्णम् ॥
yaṃ yaṃ kāmayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnotyasaṃśayaḥ | trisandhyaṃ yaḥ paṭhedvidvān sa yāti paramāṃ gatim ||9|| || iti śrīguhyaratnacintāmaṇau śrīmahāśāstrānugrahakavacaṃ sampūrṇam ||
जो-जो कामना की जाती है, वह निःसंदेह प्राप्त होती है; जो विद्वान त्रिसंध्या इसका पाठ करता है, वह परम गति को प्राप्त होता है। इस प्रकार श्री गुह्यरत्नचिंतामणि में श्री महाशास्त्रानुग्रह कवच सम्पूर्ण हुआ।
Whatever one desires, one obtains without doubt; the learned reciter who recites it at the three junctures of the day attains the supreme state. Thus ends the Sri Mahashastranugraha Kavacham in the Sri Guhya Ratna Chintamani.
Sri Mahashastranugraha Kavacham (Ayyappa Kavach)
Traditional, from the Guhya Ratna Chintamani (sage Brahma), a Devi-Ishvara dialogue
Ayyappa
Explore AyyappaBest Time to Recite
Related
Community Reflections
🕉️
Be the first to share your reflection.