Tulsi Stotram
तुलसी स्तोत्रम्
Tulsi Stotram — a hymn to the sacred Tulsi (holy basil) plant, revered as a goddess and dear to Vishnu. Recited for purity, health, devotion, and household wellbeing.
तुलसी स्तोत्र — देवी रूप में पूज्य और विष्णु को प्रिय पवित्र तुलसी को समर्पित स्तुति। पवित्रता, आरोग्य, भक्ति और गृह-कल्याण के लिए पढ़ी जाती है।
तुलसी श्रीसखी शुभे पापहारिणि पुण्यदे। नमस्ते नारदनुते नारायणमनःप्रिये॥१॥
tulasī śrīsakhī śubhe pāpahāriṇi puṇyade | namaste nāradanute nārāyaṇamanaḥpriye ||1||
हे तुलसी, श्री की सखी, शुभे, पाप हरने वाली और पुण्य देने वाली, नारद द्वारा स्तुत और नारायण के मन की प्रिय, आपको नमस्कार।
O Tulsi, friend of Lakshmi, auspicious one, remover of sins and giver of merit, praised by Narada and dear to Narayana's heart, salutations to you.
जगद्धात्रि नमस्तुभ्यं विष्णोश्च प्रियवल्लभे। यतो ब्रह्मादयो देवाः सृष्टिस्थित्यन्तकारिणः॥२॥
jagaddhātri namastubhyaṃ viṣṇośca priyavallabhe | yato brahmādayo devāḥ sṛṣṭisthityantakāriṇaḥ ||2||
हे जगद्धात्रि, विष्णु की प्रियवल्लभे, आपको नमस्कार, जिनसे ब्रह्मा आदि देवता सृष्टि, स्थिति और प्रलय करते हैं।
Salutations to you, sustainer of the world, beloved of Vishnu, from whom Brahma and the other gods carry out creation, preservation, and dissolution.
तुलसी कानने नित्यं यः करोति प्रदक्षिणाम्। सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स गच्छति॥३॥
tulasī kānane nityaṃ yaḥ karoti pradakṣiṇām | sarvapāpavinirmukto viṣṇulokaṃ sa gacchati ||3||
जो नित्य तुलसी कानन की प्रदक्षिणा करता है, वह पापों से मुक्त होकर विष्णुलोक की ओर अग्रसर होता है।
Whoever regularly circumambulates the Tulsi grove becomes freed from sins and moves toward Vishnu's realm.
तुलस्याः पत्त्रमेकं वा श्रीहरौ यो निवेदयेत्। अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्नोति मानवः॥४॥
tulasyāḥ pattramekaṃ vā śrīharau yo nivedayet | aśvamedhasahasrasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ ||4||
जो मनुष्य श्रीहरि को तुलसी का एक पत्र भी अर्पित करता है, उसे सहस्र अश्वमेध के समान पुण्यफल प्राप्त होता है।
One who offers even a single Tulsi leaf to Shri Hari receives merit compared poetically to thousands of great sacrifices.
तुलसीदलमात्रेण जलस्य चुलुकेन वा। विक्रीणीते स्वमात्मानं भक्तेभ्यो भक्तवत्सलः॥५॥
tulasī dalamātreṇa jalasya culukena vā | vikrīṇīte svamātmānaṃ bhaktebhyo bhaktavatsalaḥ ||5||
केवल तुलसीदल और जल की अंजलि से भी भक्तवत्सल भगवान अपने भक्तों को अपना बना लेते हैं।
With just a Tulsi leaf and a handful of water, the devotee-loving Lord offers Himself to His devotees.
नमस्तुलसि कल्याणि नमो विष्णुप्रिये शुभे। नमो मोक्षप्रदे देवि नमः सम्पत्प्रदायिके॥६॥
namastulasi kalyāṇi namo viṣṇupriye śubhe | namo mokṣaprade devi namaḥ sampatpradāyike ||6||
हे तुलसी कल्याणी, आपको नमस्कार। हे विष्णुप्रिय शुभे, नमस्कार। हे मोक्षप्रदा देवी, नमस्कार, हे संपत्प्रदायिका, नमस्कार।
Salutations to you, Tulsi, auspicious one. Salutations to you, dear and blessed one of Vishnu. Salutations, goddess who grants liberation, salutations to the bestower of prosperity.
तुलस्या रक्षितं सर्वं जगदेतच्चराचरम्। या विनिहन्ति पापानि दृष्ट्वा वा पापिभिर्नरैः॥७॥
tulasyā rakṣitaṃ sarvaṃ jagadetaccarācaram | yā vinihanti pāpāni dṛṣṭvā vā pāpibhirnaraiḥ ||7||
यह संपूर्ण चराचर जगत तुलसी द्वारा रक्षित है, जो पापी मनुष्यों द्वारा केवल देखे जाने पर भी उनके पापों का नाश कर देती हैं।
This entire world, moving and unmoving, is protected by Tulsi, who destroys sins even in sinful people who merely look upon her.
तुलस्या नापरं किञ्चिद् दैवतं जगतीतले। यथा पवित्रितो लोको विष्णुसङ्गेन वैष्णवः॥८॥
tulasyā nāparaṃ kiñcid daivataṃ jagatītale | yathā pavitrito loko viṣṇusaṅgena vaiṣṇavaḥ ||8||
इस धरती पर तुलसी के समान कोई अन्य देवता नहीं है, जैसे विष्णु के संग से वैष्णव जन संसार को पवित्र करते हैं।
There is no deity on this earth equal to Tulsi, just as the world is purified through a Vaishnava's association with Vishnu.
तुलस्यां सकला देवा वसन्ति सततं यतः। अतस्तामर्चयेल्लोके सर्वान् देवान् समर्चयन्॥९॥
tulasyāṃ sakalā devā vasanti satataṃ yataḥ | atastāmarcayelloke sarvān devān samarcayan ||9||
क्योंकि तुलसी में समस्त देवता सदा निवास करते हैं, इसलिए संसार में जो तुलसी की पूजा करता है, वह सभी देवताओं की एक साथ पूजा करता है।
Because all the gods constantly dwell within Tulsi, one who worships her in this world worships all the gods at once.
नमस्तुलसि सर्वज्ञे पुरुषोत्तमवल्लभे। पाहि मां सर्वपापेभ्यः सर्वसम्पत्प्रदायिके॥१०॥
namastulasi sarvajñe puruṣottamavallabhe | pāhi māṃ sarvapāpebhyaḥ sarvasampatpradāyike ||10||
हे सर्वज्ञे तुलसी, पुरुषोत्तम की प्रिय, आपको नमस्कार। हे सर्वसंपत्प्रदायिके, मुझे समस्त पापों से बचाइए।
Salutations to you, all-knowing Tulsi, beloved of the Supreme Person. Protect me from all sins, O bestower of all prosperity.
Tulsi Stotram
Maharshi Pundarika (Brahmavaivarta Purana, Prakriti Khanda) and traditional Puranic verses
Tulsi
Explore TulsiBest Time to Recite
Related
Community Reflections
🕉️
Be the first to share your reflection.