Skandha 9 · Chapter 17
The Dynasties of the Sons of Pururava
Verse 1 (bhagavata.9.17.1)
श्रीबादरायणिरुवाच यः पुरूरवसः पुत्र आयुस्तस्याभवन् सुताः । नहुषः क्षत्रवृद्धश्च रजी राभश्च वीर्यवान् ॥ १ ॥
śrī-bādarāyaṇir uvāca yaḥ purūravasaḥ putra āyus tasyābhavan sutāḥ nahuṣaḥ kṣatravṛddhaś ca rajī rābhaś ca vīryavān
Sri Badarayani said: Ayu was the son of Pururava; his sons were Nahusha, Kshatravriddha, Raji, and the mighty Rabha.
Verse 2 (bhagavata.9.17.2)
अनेना इति राजेन्द्र शृणु क्षत्रवृधोऽन्वयम् । क्षत्रवृद्धसुतस्यासन् सुहोत्रस्यात्मजास्त्रयः ॥ २ ॥
anenā iti rājendra śṛṇu kṣatravṛdho ’nvayam kṣatravṛddha-sutasyāsan suhotrasyātmajās trayaḥ
And Anena too, O lord of kings. Now hear the line of Kshatravriddha: his son was Suhotra, who had three sons.
Verse 3 (bhagavata.9.17.3)
काश्यः कुशो गृत्समद इति गृत्समदादभूत् । शुनकः शौनको यस्य बह्वृचप्रवरो मुनिः ॥ ३ ॥
kāśyaḥ kuśo gṛtsamada iti gṛtsamadād abhūt śunakaḥ śaunako yasya bahvṛca-pravaro muniḥ
They were named Kashya, Kusha and Gritsamada. From Gritsamada came Shunaka, and from him was born the sage Shaunaka, foremost among the knowers of the Rig Veda.
Verse 4 (bhagavata.9.17.4)
काश्यस्य काशिस्तत्पुत्रो राष्ट्रो दीर्घतमःपिता । धन्वन्तरिर्दीर्घतमस आयुर्वेदप्रवर्तकः । यज्ञभुग् वासुदेवांशः स्मृतमात्रार्तिनाशनः ॥ ४ ॥
kāśyasya kāśis tat-putro rāṣṭro dīrghatamaḥ-pitā dhanvantarir dīrghatamasa āyur-veda-pravartakaḥ yajña-bhug vāsudevāṁśaḥ smṛta-mātrārti-nāśanaḥ
The son of Kashya was Kashi; his son was Rashtra, who became the father of Dirghatama. From Dirghatama was born Dhanvantari, the founder of the science of Ayurveda, a partial incarnation of Bhagavan Vasudeva and the enjoyer of the share offered in sacrifices — one whose very remembrance destroys all affliction.
Verse 5 (bhagavata.9.17.5)
तत्पुत्रः केतुमानस्य जज्ञे भीमरथस्ततः । दिवोदासो द्युमांस्तस्मात् प्रतर्दन इति स्मृतः ॥ ५ ॥
tat-putraḥ ketumān asya jajñe bhīmarathas tataḥ divodāso dyumāṁs tasmāt pratardana iti smṛtaḥ
His son was Ketuman; from him was born Bhimaratha; from Bhimaratha, Divodasa; and from Divodasa, Dyuman, who came to be known as Pratardana.
Verse 6 (bhagavata.9.17.6)
स एव शत्रुजिद् वत्स ऋतध्वज इतीरितः । तथा कुवलयाश्वेति प्रोक्तोऽलर्कादयस्ततः ॥ ६ ॥
sa eva śatrujid vatsa ṛtadhvaja itīritaḥ tathā kuvalayāśveti prokto ’larkādayas tataḥ
That same Dyuman was also called Shatrujit, Vatsa and Ritadhvaja, as well as Kuvalayashva; from him were born Alarka and other sons.
Verse 7 (bhagavata.9.17.7)
षष्टिंवर्षसहस्राणि षष्टिंवर्षशतानि च । नालर्कादपरो राजन् बुभुजे मेदिनीं युवा ॥ ७ ॥
ṣaṣṭiṁ varṣa-sahasrāṇi ṣaṣṭiṁ varṣa-śatāni ca nālarkād aparo rājan bubhuje medinīṁ yuvā
For sixty-six thousand years, O King, Alarka ruled the earth. No other youthful king has ever enjoyed sovereignty over the earth for so long a span.
Verse 8 (bhagavata.9.17.8)
अलर्कात्सन्ततिस्तस्मात् सुनीथोऽथ निकेतनः । धर्मकेतुः सुतस्तस्मात् सत्यकेतुरजायत ॥ ८ ॥
alarkāt santatis tasmāt sunītho ’tha niketanaḥ dharmaketuḥ sutas tasmāt satyaketur ajāyata
From Alarka came a son named Santati; from him, Sunitha; then Niketana. His son was Dharmaketu, and from Dharmaketu, Satyaketu was born.
Verse 9 (bhagavata.9.17.9)
धृष्टकेतुस्ततस्तस्मात् सुकुमारः क्षितीश्वरः । वीतिहोत्रोऽस्य भर्गोऽतो भार्गभूमिरभून्नृप ॥ ९ ॥
dhṛṣṭaketus tatas tasmāt sukumāraḥ kṣitīśvaraḥ vītihotro ’sya bhargo ’to bhārgabhūmir abhūn nṛpa
From Satyaketu, O King, came Dhrishtaketu; his son was Sukumara, lord of the earth. From Sukumara came Vitihotra; from him, Bharga; and from Bharga, Bhargabhumi.
Verse 10 (bhagavata.9.17.10)
इतीमे काशयो भूपाः क्षत्रवृद्धान्वयायिनः । राभस्य रभसः पुत्रो गम्भीरश्चाक्रियस्ततः ॥ १० ॥
itīme kāśayo bhūpāḥ kṣatravṛddhānvayāyinaḥ rābhasya rabhasaḥ putro gambhīraś cākriyas tataḥ
These, then, were the kings of Kashi's line, all born within the lineage of Kshatravriddha. The son of Rabha was Rabhasa; from him came Gambhira; and from Gambhira, Akriya.
Verse 11 (bhagavata.9.17.11)
तद्गोत्रं ब्रह्मविज् जज्ञे शृणु वंशमनेनसः । शुद्धस्ततः शुचिस्तस्माच्चित्रकृद् धर्मसारथिः ॥ ११ ॥
tad-gotraṁ brahmavij jajñe śṛṇu vaṁśam anenasaḥ śuddhas tataḥ śucis tasmāc citrakṛd dharmasārathiḥ
In that line was born one known as Brahmavit. Now hear the dynasty of Anena: from him came Shuddha; from Shuddha, Shuchi; and his son was Chitrakrit, also called Dharmasarathi.
Verse 12 (bhagavata.9.17.12)
ततः शान्तरजो जज्ञे कृतकृत्यः स आत्मवान् । रजेः पञ्चशतान्यासन् पुत्राणाममितौजसाम् ॥ १२ ॥
tataḥ śāntarajo jajñe kṛta-kṛtyaḥ sa ātmavān rajeḥ pañca-śatāny āsan putrāṇām amitaujasām
From Chitrakrit was born Shantaraja, a self-possessed soul whose every duty stood already fulfilled. Raji had five hundred sons, all of them men of boundless might.
Verse 13 (bhagavata.9.17.13)
देवैरभ्यर्थितो दैत्यान् हत्वेन्द्रायाददाद् दिवम् । इन्द्रस्तस्मै पुनर्दत्त्वा गृहीत्वा चरणौ रजेः । आत्मानमर्पयामास प्रह्रादाद्यरिशङ्कितः ॥ १३ ॥
devair abhyarthito daityān hatvendrāyādadād divam indras tasmai punar dattvā gṛhītvā caraṇau rajeḥ ātmānam arpayām āsa prahrādādy-ari-śaṅkitaḥ
Entreated by the gods, Raji slew the demons and restored heaven to Indra. But Indra then gave that very heaven back to Raji — and, fearing enemies like Prahlada, clasped his feet and surrendered himself completely to him.
Verse 14 (bhagavata.9.17.14)
पितर्युपरते पुत्रा याचमानाय नो ददुः । त्रिविष्टपं महेन्द्राय यज्ञभागान् समाददुः ॥ १४ ॥
pitary uparate putrā yācamānāya no daduḥ triviṣṭapaṁ mahendrāya yajña-bhāgān samādaduḥ
When their father passed away, his sons refused to return heaven to great Indra though he begged for it; they granted him only a share of the sacrifices.
Verse 15 (bhagavata.9.17.15)
गुरुणा हूयमानेऽग्नौ बलभित् तनयान् रजेः । अवधीद् भ्रंशितान् मार्गान्न कश्चिदवशेषितः ॥ १५ ॥
guruṇā hūyamāne ’gnau balabhit tanayān rajeḥ avadhīd bhraṁśitān mārgān na kaścid avaśeṣitaḥ
Then, as their preceptor Brihaspati offered oblations into the fire, Indra, the slayer of Bala, struck down the sons of Raji once they had fallen from the righteous path — not a single one was left alive.
Verse 16 (bhagavata.9.17.16)
कुशात् प्रतिः क्षात्रवृद्धात् सञ्जयस्तत्सुतो जयः । ततः कृतः कृतस्यापि जज्ञे हर्यबलो नृपः ॥ १६ ॥
kuśāt pratiḥ kṣātravṛddhāt sañjayas tat-suto jayaḥ tataḥ kṛtaḥ kṛtasyāpi jajñe haryabalo nṛpaḥ
From Kusha, a descendant of Kshatravriddha, came a son named Prati; his son was Sanjaya; his son, Jaya. From Jaya came Krita, and from Krita was born King Haryabala.
Verse 17 (bhagavata.9.17.17)
सहदेवस्ततो हीनो जयसेनस्तु तत्सुतः । सङ्कृतिस्तस्य च जयः क्षत्रधर्मा महारथः । क्षत्रवृद्धान्वया भूपा इमेशृण्वथनाहुषान् ॥ १७ ॥
sahadevas tato hīno jayasenas tu tat-sutaḥ saṅkṛtis tasya ca jayaḥ kṣatra-dharmā mahā-rathaḥ kṣatravṛddhānvayā bhūpā ime śṛṇv atha nāhuṣān
From him came Sahadeva, then Hina. Hina's son was Jayasena; his son, Sankriti; and his son was Jaya, a great chariot-warrior devoted to the duties of a kshatriya. These were the kings of Kshatravriddha's line — now hear of those descended from Nahusha.