Uttarakhanda · Chapter 62
The Origin and Succession of the Gods Created by Brahma
Verse 1 (garuda.2.62.1)
श्रीकृष्ण उवाच । इति स्तुतः स भगवान् स्वपूत्रेण दयानिधिः । मेधगंभीरया वाचा प्रोवाच मधुसूदनः
śrīkṛṣṇa uvāca | iti stutaḥ sa bhagavān svapūtreṇa dayānidhiḥ | medhagaṃbhīrayā vācā provāca madhusūdanaḥ
Shri Krishna said: Thus praised by his own son, the compassionate Lord Madhusudana spoke in a voice as deep as a thundercloud.
Verse 2 (garuda.2.62.2)
सृज ब्रह्मन्निमान्देवान्मत्प्रसादात्क्रमेण च । यथा वै प्राक्क्षणेतद्वत्सृज सर्वं महाप्रभो
sṛja brahmannimāndevānmatprasādātkrameṇa ca | yathā vai prākkṣaṇetadvatsṛja sarvaṃ mahāprabho
O Brahma, by my grace create these gods in due order; O great lord, create everything anew, just as you did before.
Verse 3 (garuda.2.62.3)
नास्ति प्रयोजनं तेन तव मत्प्रीतये सृज । एवमुक्तस्तु हारिणा ब्रह्मा स्तुत्वा हरिं परम्
nāsti prayojanaṃ tena tava matprītaye sṛja | evamuktastu hāriṇā brahmā stutvā hariṃ param
There is no other purpose in this — create only for my pleasure. Thus addressed by Hari, Brahma again praised the supreme Hari.
Verse 4 (garuda.2.62.4)
सृष्टिं कर्तुं मनो दध्रे प्रीणयन्नेव माधवम् । महत्तत्वात्मको ब्रह्मा वायुं जीवभिमानिनम्
sṛṣṭiṃ kartuṃ mano dadhre prīṇayanneva mādhavam | mahattatvātmako brahmā vāyuṃ jīvabhimāninam
and resolved in his mind to create, solely to please Madhava. Brahma, whose very self is the Mahat-tattva, thereupon created Vayu, the presiding deity of the individual soul (jiva).
Verse 5 (garuda.2.62.5)
आदौ ससर्ज गरुड पुरुषात्मा स एव च । ततो दक्षिणहस्तात्तु ब्रह्माणीं भारन्ती तथा
ādau sasarja garuḍa puruṣātmā sa eva ca | tato dakṣiṇahastāttu brahmāṇīṃ bhārantī tathā
O Garuda, first of all he created that very Vayu, who is himself of the nature of Purusha. Then from his right hand he likewise created Brahmani and Bharati.
Verse 6 (garuda.2.62.6)
असृजत्ते महाभागे अव्यक्तस्य नियामिके । वामहस्तात्सत्यपुत्रो महत्तत्वात्मकोऽनलः
asṛjatte mahābhāge avyaktasya niyāmike | vāmahastātsatyaputro mahattatvātmako'nalaḥ
O illustrious ones, he created them as the regulating powers of the Unmanifest. From his left hand he brought forth Satyaputra, the fire-god Anala, whose nature is the Mahat-tattva.
Verse 7 (garuda.2.62.7)
ब्रह्मणो दक्षिणाद्धस्तादहङ्कारात्मको हरः । आदौ शेषस्ततो जज्ञे गरुडतदनन्तरम्
brahmaṇo dakṣiṇāddhastādahaṅkārātmako haraḥ | ādau śeṣastato jajñe garuḍatadanantaram
From Brahma's right hand was born Hara, whose nature is Ahamkara, the ego-principle. First Shesha was born, and after him, Garuda.
Verse 8 (garuda.2.62.8)
तदनन्तरजो रुद्रः स एवं सृष्टवान्प्रभुः । स्वोत्पत्त्यनन्तरं ब्रह्मा दशवर्षान्महाप्रभुः
tadanantarajo rudraḥ sa evaṃ sṛṣṭavānprabhuḥ | svotpattyanantaraṃ brahmā daśavarṣānmahāprabhuḥ
After that Rudra was born — thus did the Lord bring forth creation. Ten years after his own birth, the great lord Brahma...
Verse 9 (garuda.2.62.9)
वायुमुत्त्पाद्रयामास वत्सरानन्तरे प्रभुः । गायत्रीं जनयामास वायोरुत्पत्त्यनन्तरम्
vāyumuttpādrayāmāsa vatsarānantare prabhuḥ | gāyatrīṃ janayāmāsa vāyorutpattyanantaram
...a year later produced Vayu. And after the birth of Vayu, he brought forth Gayatri.
Verse 10 (garuda.2.62.10)
संवत्सरानन्तरे तु भारतीमसृजत्प्रभुः । भारत्यनन्तरं शें दिव्यसाहस्रवत्सरात्
saṃvatsarānantare tu bhāratīmasṛjatprabhuḥ | bhāratyanantaraṃ śeṃ divyasāhasravatsarāt
A year later the Lord created Bharati. After Bharati, following a thousand divine years, Shesha was born.
Verse 11 (garuda.2.62.11)
अनन्तरं संबभूव गरुडस्तु ततः परम् । दिव्यसाहस्रवर्षात्तु तथा रुद्रञ्च सृष्टवान्
anantaraṃ saṃbabhūva garuḍastu tataḥ param | divyasāhasravarṣāttu tathā rudrañca sṛṣṭavān
After that Garuda came into being. And thereafter, following a thousand divine years, he also created Rudra.
Verse 12 (garuda.2.62.12)
शेषस्यानन्तरं देवीं वारुणीं च महाप्रभुः । दशवर्षानन्तरं तु ह्यसृजत्कमलासनः
śeṣasyānantaraṃ devīṃ vāruṇīṃ ca mahāprabhuḥ | daśavarṣānantaraṃ tu hyasṛjatkamalāsanaḥ
After Shesha, the great lord created the goddess Varuni. Ten years later the lotus-throned Brahma brought her forth.
Verse 13 (garuda.2.62.13)
गरुडानन्तरं देवीं सौपर्णीमसृजत्प्रभुः । दशवर्षानन्तरं च पार्वतीं च तथैव सः
garuḍānantaraṃ devīṃ sauparṇīmasṛjatprabhuḥ | daśavarṣānantaraṃ ca pārvatīṃ ca tathaiva saḥ
After Garuda, the Lord created the goddess Sauparni. And ten years later he likewise created Parvati.
Verse 14 (garuda.2.62.14)
पार्वत्यनन्तरं चन्द्रं मनस्तत्त्वनियामकम् । दशवर्षानन्तरं तु वासवं ह्यसृजत्ततः
pārvatyanantaraṃ candraṃ manastattvaniyāmakam | daśavarṣānantaraṃ tu vāsavaṃ hyasṛjattataḥ
After Parvati, he created the Moon, the regulator of the mind-principle. Ten years later he brought forth Vasava, that is, Indra.
Verse 15 (garuda.2.62.15)
अभिमानी दक्षिणस्य बाहोश्च परमेष्ठिनः । दशवर्षानन्तरं तु शची तामसृजत्प्रभुः
abhimānī dakṣiṇasya bāhośca parameṣṭhinaḥ | daśavarṣānantaraṃ tu śacī tāmasṛjatprabhuḥ
Indra is the presiding deity of the right arm of Parameshthin, Brahma. Ten years later the Lord created Shachi.
Verse 16 (garuda.2.62.16)
इन्द्रस्यानन्तरं कामं त्रिंशद्वर्षादनन्तरम् । असृजद्वामबाहोश्चमनस्तत्वाभिमानिनम्
indrasyānantaraṃ kāmaṃ triṃśadvarṣādanantaram | asṛjadvāmabāhoścamanastatvābhimāninam
After Indra, thirty years later, from his left arm he created Kama, the presiding deity of the mind-principle.
Verse 17 (garuda.2.62.17)
तदनन्तरजां देवीं दशवर्षादनन्तरम् । रतिं स जनयामास कामभार्यां महाप्रभुः
tadanantarajāṃ devīṃ daśavarṣādanantaram | ratiṃ sa janayāmāsa kāmabhāryāṃ mahāprabhuḥ
Thereafter, ten years later, the great lord brought forth the goddess Rati, the wife of Kama.
Verse 18 (garuda.2.62.18)
कामस्याप्यभिमानी तु स एव परिकीर्तितः । ब्रह्माहङ्कारिकं प्राणं कार्योत्पत्तेरनन्तरम्
kāmasyāpyabhimānī tu sa eva parikīrtitaḥ | brahmāhaṅkārikaṃ prāṇaṃ kāryotpatteranantaram
She too is proclaimed the presiding deity of Kama's desire. After the arising of that undertaking, Brahma created Prana, born of Ahamkara.
Verse 19 (garuda.2.62.19)
दशवर्षानन्तरं तु निर्ममे नासिक ततः । तस्य भार्यां नासिकस्यः पञ्चवर्षादनन्तरम्
daśavarṣānantaraṃ tu nirmame nāsika tataḥ | tasya bhāryāṃ nāsikasyaḥ pañcavarṣādanantaram
Ten years later he fashioned the organ of smell, the nose. And five years after that, he fashioned its presiding goddess.
Verse 20 (garuda.2.62.20)
निर्ममे नासिकां वामां ब्रह्मा लोकपितामहः । अहङ्कारादनु ब्रह्मा सज्ञानं च बृहस्पतिम्
nirmame nāsikāṃ vāmāṃ brahmā lokapitāmahaḥ | ahaṅkārādanu brahmā sajñānaṃ ca bṛhaspatim
Brahma, the grandsire of the worlds, fashioned the left nostril. After Ahamkara, Brahma created Brihaspati, endowed with knowledge.
Verse 21 (garuda.2.62.21)
निर्ममे च वर्षयुग्मपञ्चवर्षादनन्तरम् । पञ्चवर्षानन्तरं तु तारां भार्यां विनिर्ममे
nirmame ca varṣayugmapañcavarṣādanantaram | pañcavarṣānantaraṃ tu tārāṃ bhāryāṃ vinirmame
After a span of two years and then five more, he fashioned him. Five years later he fashioned Tara as his wife.
Verse 22 (garuda.2.62.22)
गुरोरनन्तरं ब्रह्मा पञ्चविंशादनन्तरम् । स्वायंभुवं मनुं चैव निर्ममे मनसा विभुः
guroranantaraṃ brahmā pañcaviṃśādanantaram | svāyaṃbhuvaṃ manuṃ caiva nirmame manasā vibhuḥ
After Guru, that is, Brihaspati, twenty-five years later, the all-pervading Brahma fashioned Svayambhuva Manu by mind alone.
Verse 23 (garuda.2.62.23)
पञ्चवर्षानन्तरं तु शतरूपां विनिर्ममे । शतरूपानन्तरं तु विंशद्वर्षदिनान्तरम्
pañcavarṣānantaraṃ tu śatarūpāṃ vinirmame | śatarūpānantaraṃ tu viṃśadvarṣadināntaram
Five years later he fashioned Shatarupa. And after Shatarupa, when twenty years and some days had passed...
Verse 24 (garuda.2.62.24)
दक्षः शिष्यात्मको जज्ञे दक्षिणाङ्गुष्ठतः प्रभोः । पञ्चवर्षानन्तरं तु वामाङ्गुष्ठाच्चतुर्मुखः
dakṣaḥ śiṣyātmako jajñe dakṣiṇāṅguṣṭhataḥ prabhoḥ | pañcavarṣānantaraṃ tu vāmāṅguṣṭhāccaturmukhaḥ
...from the Lord's right thumb was born Daksha, of the nature of a disciple. Five years later, from the left thumb, was born the four-faced one.
Verse 25 (garuda.2.62.25)
प्रसूतिमसृजद्ब्रह्मा सृष्ट्यर्थं परमादरात् । दक्षस्यानन्तरं ब्रह्मा पञ्चविंशादनन्तरम्
prasūtimasṛjadbrahmā sṛṣṭyarthaṃ paramādarāt | dakṣasyānantaraṃ brahmā pañcaviṃśādanantaram
For the sake of creation, Brahma with the utmost reverence created Prasuti. After Daksha, twenty-five years later, Brahma...
Verse 26 (garuda.2.62.26)
निर्ममे ह्यनिरुद्धं च मध्यमाङ्गुलिपर्वतः । पञ्चवर्षानन्तरं तु ससर्ज भगवानजः
nirmame hyaniruddhaṃ ca madhyamāṅguliparvataḥ | pañcavarṣānantaraṃ tu sasarja bhagavānajaḥ
...from the joint of the middle finger fashioned Aniruddha. Five years later the unborn Lord created...
Verse 27 (garuda.2.62.27)
विराजसंज्ञकां भार्यां मध्यमाङ्गुलिपर्वतः । अनिरुद्धानन्तर तु शतवर्षादनन्तरम्
virājasaṃjñakāṃ bhāryāṃ madhyamāṅguliparvataḥ | aniruddhānantara tu śatavarṣādanantaram
...from that same joint of the middle finger, the wife named Viraja. After Aniruddha, a hundred years later...
Verse 28 (garuda.2.62.28)
निर्ममे प्रवहं वायुं कनिष्ठाङ्गुलिपर्वतः । दशवर्षानन्तरं तु प्रवाहीं निर्ममे प्रभुः
nirmame pravahaṃ vāyuṃ kaniṣṭhāṅguliparvataḥ | daśavarṣānantaraṃ tu pravāhīṃ nirmame prabhuḥ
...from the joint of the little finger he fashioned Pravaha, the wind-god. Ten years later the Lord fashioned Pravahi, his wife.
Verse 29 (garuda.2.62.29)
कनिष्ठाङ्गुलिपर्वाच्च वामदेवं न संशयः । प्रवहानन्तरं तब्रह्मा शतवर्षादनन्तरम्
kaniṣṭhāṅguliparvācca vāmadevaṃ na saṃśayaḥ | pravahānantaraṃ tabrahmā śatavarṣādanantaram
From that same joint of the little finger, without doubt, came Vamadeva. After Pravaha, a hundred years later, Brahma...
Verse 30 (garuda.2.62.30)
यमं विनिर्ममे पृष्ठादष्टवर्षादनन्तरम् । तद्भार्यां शामलां देवीं तस्मादेव महाप्रभुः
yamaṃ vinirmame pṛṣṭhādaṣṭavarṣādanantaram | tadbhāryāṃ śāmalāṃ devīṃ tasmādeva mahāprabhuḥ
...eight years later fashioned Yama from his back. And from that same source the great lord fashioned Yama's wife, the goddess Shyamala.
Verse 31 (garuda.2.62.31)
यमस्यानन्तरं चन्द्रं त्रिंशद्वर्षादनन्तरम् । असृजद्दक्षिणाच्छोत्राच्छोत्रतत्त्वनियामकम्
yamasyānantaraṃ candraṃ triṃśadvarṣādanantaram | asṛjaddakṣiṇācchotrācchotratattvaniyāmakam
After Yama, thirty years later, from his right ear he created Chandra, the regulator of the faculty of hearing.
Verse 32 (garuda.2.62.32)
नववर्षानन्तरं तु रोहिणीसमृजत्प्रभुः । वामश्रोत्राच्च गरुडं वामश्रोत्राभिमानिनम्
navavarṣānantaraṃ tu rohiṇīsamṛjatprabhuḥ | vāmaśrotrācca garuḍaṃ vāmaśrotrābhimāninam
Nine years later the Lord created Rohini. And from his left ear, Garuda — the presiding deity of the left ear.
Verse 33 (garuda.2.62.33)
चन्द्रस्यानन्तरं सूर्यं विंशद्वर्षादनन्तरम् । सम्यग्विनिर्ममे ब्रह्मा दक्षिणाक्ष्णश्च देवताम्
candrasyānantaraṃ sūryaṃ viṃśadvarṣādanantaram | samyagvinirmame brahmā dakṣiṇākṣṇaśca devatām
After Chandra, twenty years later, Brahma duly fashioned from his right eye the deity named Surya.
Verse 34 (garuda.2.62.34)
वामाक्ष्णो निर्ममे संज्ञां षड्वर्षानन्तरं प्रभुः । सूर्यस्यानन्तरं ब्रह्मा शतवर्षादनन्तरम्
vāmākṣṇo nirmame saṃjñāṃ ṣaḍvarṣānantaraṃ prabhuḥ | sūryasyānantaraṃ brahmā śatavarṣādanantaram
Six years later the Lord fashioned Sanjna from his left eye. After Surya, a hundred years later, Brahma...
Verse 35 (garuda.2.62.35)
रसनेन्द्रियाच्च वरुणं निर्ममे तस्य मानिनम् । विंशद्वर्षानन्तरं तु तस्मादेवेद्रियात्प्रभुः
rasanendriyācca varuṇaṃ nirmame tasya māninam | viṃśadvarṣānantaraṃ tu tasmādevedriyātprabhuḥ
...from the organ of taste created its presiding deity, Varuna. Twenty years later, from that same organ, the Lord...
Verse 36 (garuda.2.62.36)
गङ्गां विनिर्ममे ब्रह्मा रसनेन्द्रियदेवताम् । वरुणस्यानन्तरं तु दशवर्षादनन्तरम्
gaṅgāṃ vinirmame brahmā rasanendriyadevatām | varuṇasyānantaraṃ tu daśavarṣādanantaram
...created Ganga, the presiding deity of the organ of taste. After Varuna, ten years later...
Verse 37 (garuda.2.62.37)
उत्संगान्निर्ममे ब्रह्मा नारदं भगवत्प्रियम् । नारदस्यानन्तरं तु षष्टिवर्षादनन्तरम्
utsaṃgānnirmame brahmā nāradaṃ bhagavatpriyam | nāradasyānantaraṃ tu ṣaṣṭivarṣādanantaram
...Brahma created from his lap Narada, beloved of the Lord. After Narada, sixty years later...
Verse 38 (garuda.2.62.38)
अग्निं विनिर्ममे ब्रह्मात्वगिन्द्रियतः प्रभुः । अतो वागभिमानी सं पञ्चवर्षादनन्तरम्
agniṃ vinirmame brahmātvagindriyataḥ prabhuḥ | ato vāgabhimānī saṃ pañcavarṣādanantaram
...the Lord created Agni from the organ of touch. Then, five years later, he created the presiding deity of speech.
Verse 39 (garuda.2.62.39)
स्वाहां विनिर्ममे ब्रह्मा तामाहुर्मन्त्रदेवताम् । अग्नेरनन्तरं वीन्द्र भृगुं ब्रह्मर्षिसत्तमम्
svāhāṃ vinirmame brahmā tāmāhurmantradevatām | agneranantaraṃ vīndra bhṛguṃ brahmarṣisattamam
Brahma created Svaha, who is called the presiding deity of mantra. O lord of birds, after Agni he created Bhrigu, the foremost of the Brahmarshis.
Verse 40 (garuda.2.62.40)
दशवर्षानन्तरं तु भ्रुवोर्मध्याद्विनिर्ममे । संवत्सरानन्तरं तु भृगुभार्यां विनिर्ममे
daśavarṣānantaraṃ tu bhruvormadhyādvinirmame | saṃvatsarānantaraṃ tu bhṛgubhāryāṃ vinirmame
Ten years later he fashioned him from between the two eyebrows. And a year later he fashioned Bhrigu's wife.
Verse 41 (garuda.2.62.41)
भृगोरनन्तरं ब्रह्मा शतवर्षादनन्तरम् । कश्यपञ्जनयामास मनसा च स्वयं प्रभुः
bhṛgoranantaraṃ brahmā śatavarṣādanantaram | kaśyapañjanayāmāsa manasā ca svayaṃ prabhuḥ
After Bhrigu, a hundred years later, Brahma himself begot Kashyapa by mind alone.
Verse 42 (garuda.2.62.42)
संवत्सरानन्तरं तु अदितिं निर्ममे प्रभुः । कश्यपानन्तरं चात्रिं दशवर्षादनन्तरम्
saṃvatsarānantaraṃ tu aditiṃ nirmame prabhuḥ | kaśyapānantaraṃ cātriṃ daśavarṣādanantaram
A year later the Lord created Aditi. After Kashyapa, ten years later, he created Atri.
Verse 43 (garuda.2.62.43)
अत्रेरनन्तरं ब्रह्मा दशवर्षादनन्तरम् । अजीजनद्भरद्वाजं वसिष्ठ तदनतरम्
atreranantaraṃ brahmā daśavarṣādanantaram | ajījanadbharadvājaṃ vasiṣṭha tadanataram
After Atri, ten years later, Brahma begot Bharadvaja, and after him, Vasishtha.
Verse 44 (garuda.2.62.44)
दशवर्षानन्तरं तु तेषां भार्याः क्रमेण तु । संवत्सरानन्तरेण असृजत्कमलासनः
daśavarṣānantaraṃ tu teṣāṃ bhāryāḥ krameṇa tu | saṃvatsarānantareṇa asṛjatkamalāsanaḥ
Ten years later he created their wives too, each in due order. A year later the lotus-throned Brahma brought them forth.
Verse 45 (garuda.2.62.45)
वसिष्ठस्यानन्तरं तु गौतमं ह्यसृजत्प्रभुः । दशवर्षानन्तरेण जमदग्निं ततोऽसृजत्
vasiṣṭhasyānantaraṃ tu gautamaṃ hyasṛjatprabhuḥ | daśavarṣānantareṇa jamadagniṃ tato'sṛjat
After Vasishtha, the Lord created Gautama. Ten years later he created Jamadagni.
Verse 46 (garuda.2.62.46)
दशवर्षानन्तरेण मनुर्वैवस्वतोऽभवत् । मनोरनन्तरं जज्ञे शतवर्षादनन्तरम्
daśavarṣānantareṇa manurvaivasvato'bhavat | manoranantaraṃ jajñe śatavarṣādanantaram
Ten years later Manu Vaivasvata came into being. After Manu, a hundred years later, was born...
Verse 47 (garuda.2.62.47)
विष्वक्सेनो महाभागो वायुपुत्रो महाबलः । तस्माच्चतुर्दशे वर्षे गणपो ह्यभवद्विभोः
viṣvakseno mahābhāgo vāyuputro mahābalaḥ | tasmāccaturdaśe varṣe gaṇapo hyabhavadvibhoḥ
...the illustrious and mighty Vishvaksena, son of Vayu. From him, in the fourteenth year, was born Ganapa, the lord of the ganas.
Verse 48 (garuda.2.62.48)
तदनन्तरजो वीन्द्र अष्टवर्षादनन्तरम् । धनपो ह्यभवत्तत्र तद्भार्या वत्सरे परे
tadanantarajo vīndra aṣṭavarṣādanantaram | dhanapo hyabhavattatra tadbhāryā vatsare pare
O lord of birds, thereafter, eight years later, Dhanapa, that is Kubera, came into being. And in the following year his wife was born.
Verse 49 (garuda.2.62.49)
विष्वक्सेनानन्तरं तु दशवर्षादनन्तरम् । जयादीन्भ गवद्भक्तान्सृष्टवान् कमलासनः
viṣvaksenānantaraṃ tu daśavarṣādanantaram | jayādīnbha gavadbhaktānsṛṣṭavān kamalāsanaḥ
After Vishvaksena, ten years later, the lotus-throned one created Jaya and the other devotees of the Lord.
Verse 50 (garuda.2.62.50)
जयाद्यानन्तरं ब्रह्मा वल्लाद्याः कर्मदेवताः । शतवर्षानन्तरं तु सृष्टवाञ्छिववाहनम्
jayādyānantaraṃ brahmā vallādyāḥ karmadevatāḥ | śatavarṣānantaraṃ tu sṛṣṭavāñchivavāhanam
After Jaya and the rest, Brahma created Valla and the other karma-deities. A hundred years later he created the mount of Shiva.
Verse 51 (garuda.2.62.51)
कर्मदेवानन्तरं तु त्रिंशद्वर्षादनन्तरम् । पर्जन्यमसृजद्ब्रह्मा मन्त्रयन्त्राभिमानिनम्
karmadevānantaraṃ tu triṃśadvarṣādanantaram | parjanyamasṛjadbrahmā mantrayantrābhimāninam
After the karma-deities, thirty years later, Brahma created Parjanya, the presiding deity of mantras and instruments.
Verse 52 (garuda.2.62.52)
पर्जन्यानन्तरं ब्रह्मा दशवर्षादनन्तरम् । पुष्करं जनयामास कर्मतत्त्वाभिमानिनम्
parjanyānantaraṃ brahmā daśavarṣādanantaram | puṣkaraṃ janayāmāsa karmatattvābhimāninam
After Parjanya, ten years later, Brahma begot Pushkara, the presiding deity of the karma-principle.
Verse 53 (garuda.2.62.53)
एवं विनिर्ममे ब्रह्मा मत्प्रसादात्खगेश्वर । एवं ज्ञात्वा मोक्षमेति नान्यथा तु कथञ्चन
evaṃ vinirmame brahmā matprasādātkhageśvara | evaṃ jñātvā mokṣameti nānyathā tu kathañcana
O lord of birds, thus did Brahma create all these by my grace. Only by knowing this does one attain liberation, and never otherwise.