Skip to main content

Kotirudra Samhita · Chapter 37

The Devotion of Gods, Sages, and Kings to Shiva

Chapter 36All chaptersChapter 38

Verse 1 (shiva.kotirudra.37.1)

ऋषय ऊचुः । सूत सूत महाभाग ज्ञानवानसि सुव्रत । पुनरेव शिवस्यैव चरितं ब्रूहि विस्तरात् ॥ 37.1 ॥

ṛṣaya ūcuḥ sūta sūta mahābhāga jñānavānasi suvrata punareva śivasyaiva caritaṁ brūhi vistarāt

The sages said: "O most fortunate Suta, O noble one, you are full of wisdom. Tell us once more, in full detail, the deeds of Shiva."

Verse 2 (shiva.kotirudra.37.2)

पुरातनाश्च राजान ऋषयो देवतास्तथा । आराधनं च तस्यैव चक्रुर्देववरस्य हि ॥ 37.2 ॥

purātanāśca rājāna ṛṣayo devatāstathā ārādhanaṁ ca tasyaiva cakrurdevavarasya hi

"Tell us too how the kings, sages, and gods of ancient times performed worship of that best of gods."

Verse 3 (shiva.kotirudra.37.3)

सूत उवाच । साधु पृष्टमृषिश्रेष्ठाः श्रूयतां कथयामि वः । चरित्रं शाङ्करं रम्यं शृण्वतां भुक्तिमुक्तिदम् ॥ 37.3 ॥

sūta uvāca sādhu pṛṣṭamṛṣiśreṣṭhāḥ śrūyatāṁ kathayāmi vaḥ caritraṁ śāṅkaraṁ ramyaṁ śaṛṇvatāṁ bhuktimuktidam

Suta said: "Well asked, O best of sages! Listen, I shall tell you. This delightful story of Shankara grants both enjoyment and liberation to those who hear it."

Verse 4 (shiva.kotirudra.37.4)

एतदेव पुरा पृष्टो नारदेन पितामहः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा नारदं मुनिसत्तमम् ॥ 37.4 ॥

etadeva purā pṛṣṭo nāradena pitāmahaḥ pratyuvāca prasannātmā nāradaṁ munisattamam

This very question was once asked by Narada of Grandsire Brahma; and Brahma, his mind pleased, answered Narada, that most excellent sage.

Verse 5 (shiva.kotirudra.37.5)

ब्रह्मोवाच । शृणु नारद सुप्रीत्या शाङ्करं चरितं वरम् । प्रवक्ष्यामि भवत्स्नेहान्महापातकनाशनम् ॥ 37.5 ॥

brahmovāca śaṛṇu nārada suprītyā śāṅkaraṁ caritaṁ varam pravakṣyāmi bhavatsnehānmahāpātakanāśanam

Brahma said: "Listen, Narada, with love, to this excellent story of Shankara; out of affection for you I shall tell it — it destroys the greatest sins."

Verse 6 (shiva.kotirudra.37.6)

रमया सहितो विष्णुः शिवपूजां चकार ह । कृपया परमेशस्य सर्वान्कामानवाप हि ॥ 37.6 ॥

ramayā sahito viṣṇuḥ śivapūjāṁ cakāra ha kṛpayā parameśasya sarvānkāmānavāpa hi

"Vishnu, together with Rama [Lakshmi], performed worship of Shiva; and by the grace of the Supreme Lord he obtained all his desires."

Verse 7 (shiva.kotirudra.37.7)

अहं पितामहश्चापि शिवपूजनकारकः । तस्यैव कृपया तात विश्वसृष्टिकरः सदा ॥ 37.7 ॥

ahaṁ pitāmahaścāpi śivapūjanakārakaḥ tasyaiva kṛpayā tāta viśvasṛṣṭikaraḥ sadā

"I too, the Grandsire, am a worshipper of Shiva; O son, it is by his grace alone that I am ever the creator of the universe."

Verse 8 (shiva.kotirudra.37.8)

शिवपूजाकरा नित्यं मत्पुत्राः परमर्षयः । अन्ये च ऋषयो ये ते शिवपूजनकारकाः ॥ 37.8 ॥

śivapūjākarā nityaṁ matputrāḥ paramarṣayaḥ anye ca ṛṣayo ye te śivapūjanakārakāḥ

"My sons, the great sages, are constant worshippers of Shiva; and all the other sages too are worshippers of Shiva."

Verse 9 (shiva.kotirudra.37.9)

नारद त्वं विशेषेण शिवपूजनकारकः । सप्तर्षयो वसिष्ठाद्याः शिवपूजनकारकाः ॥ 37.9 ॥

nārada tvaṁ viśeṣeṇa śivapūjanakārakaḥ saptarṣayo vasiṣṭhādyāḥ śivapūjanakārakāḥ

"O Narada, you especially are a worshipper of Shiva; and the seven sages, beginning with Vasishtha, are worshippers of Shiva."

Verse 10 (shiva.kotirudra.37.10)

अरुन्धती महासाध्वी लोपामुद्रा तथैव च । अहल्या गौतमस्त्री च शिवपूजनकारिकाः ॥ 37.10 ॥

arundhatī mahāsādhvī lopāmudrā tathaiva ca ahalyā gautamastrī ca śivapūjanakārikāḥ

"The great chaste woman Arundhati, likewise Lopamudra, and Ahalya, Gautama's wife — they too are worshippers of Shiva."

Verse 11 (shiva.kotirudra.37.11)

दुर्वासाः कौशिकः शक्तिर्दधीचो गौतमस्तथा । कणादो भार्गवो जीवो वैशम्पायन एव च ॥ 37.11 ॥

durvāsāḥ kauśikaḥ śaktirdadhīco gautamastathā kaṇādo bhārgavo jīvo vaiśampāyana eva ca

"Durvasa, Kaushika, Shakti, Dadhichi, Gautama, Kanada, Bhargava, Jiva, and Vaishampayana —"

Verse 12 (shiva.kotirudra.37.12)

एते च मुनयः सर्वे शिवपूजाकरा मताः । तथा पराशरो व्यासः शिवपूजारतः सदा ॥ 37.12 ॥

ete ca munayaḥ sarve śivapūjākarā matāḥ tathā parāśaro vyāsaḥ śivapūjārataḥ sadā

"— all these sages are held to be worshippers of Shiva; and Parashara and Vyasa too are ever devoted to Shiva's worship."

Verse 13 (shiva.kotirudra.37.13)

उपमन्युर्महाभक्तः शिवस्य परमात्मनः । याज्ञवल्क्यो महाशैवो जैमिनिर्गर्ग एव च ॥ 37.13 ॥

upamanyurmahābhaktaḥ śivasya paramātmanaḥ yājñavalkyo mahāśaivo jaiminirgarga eva ca

"Upamanyu is a great devotee of Shiva, the Supreme Self; Yajnavalkya is a great worshipper of Shiva, as are Jaimini and Garga."

Verse 14 (shiva.kotirudra.37.14)

शुकश्च शौनकाद्याश्च शङ्करस्य प्रपूजकाः । अन्येऽपि बहवः सन्ति मुनयो मुनिसत्तमाः ॥ 37.14 ॥

śukaśca śaunakādyāśca śaṅkarasya prapūjakāḥ anye'pi bahavaḥ santi munayo munisattamāḥ

"Shuka and Shaunaka, among others, are worshippers of Shankara; and there are many other sages too, all devoted to him."

Verse 15 (shiva.kotirudra.37.15)

अदितिर्देवमाता च नित्यं प्रीत्या चकार ह । पार्थिवीं शैवपूजां वै सवधूः प्रेमतत्परा ॥ 37.15 ॥

aditirdevamātā ca nityaṁ prītyā cakāra ha pārthivīṁ śaivapūjāṁ vai savadhūḥ prematatparā

"Aditi, the mother of the gods, together with her daughters-in-law, ever performed the worship of the clay Shiva-linga with love and devotion."

Verse 16 (shiva.kotirudra.37.16)

शक्रादयो लोकपाला वसवश्च सुरास्तथा । महाराजिकदेवाश्च साध्याश्च शिवपूजकाः ॥ 37.16 ॥

śakrādayo lokapālā vasavaśca surāstathā mahārājikadevāśca sādhyāśca śivapūjakāḥ

"Indra and the other guardians of the quarters, the Vasus and the gods, the Maharajika gods, and the Sadhyas are worshippers of Shiva."

Verse 17 (shiva.kotirudra.37.17)

गन्धर्वाः किन्नराद्याश्चोपसुराः शिवपूजकाः । तथासुरा महात्मानः शिवपूजाकरा मताः ॥ 37.17 ॥

gandharvāḥ kinnarādyāścopasurāḥ śivapūjakāḥ tathāsurā mahātmānaḥ śivapūjākarā matāḥ

"The Gandharvas, Kinnaras, and other lesser gods are worshippers of Shiva; and the great-souled Asuras too are held to be his worshippers."

Verse 18 (shiva.kotirudra.37.18)

हिरण्यकशिपुर्दैत्यः सानुजः ससुतो मुने । शिवपूजाकरो नित्यं विरोचनबली तथा ॥ 37.18 ॥

hiraṇyakaśipurdaityaḥ sānujaḥ sasuto mune śivapūjākaro nityaṁ virocanabalī tathā

"O sage, the demon Hiranyakashipu, together with his younger brother and son, was ever a worshipper of Shiva; so too were Virochana and Bali."

Verse 19 (shiva.kotirudra.37.19)

महाशैवः स्मृतो बाणो हिरण्याक्षसुतास्तथा । वृषपर्वा दनुस्तात दानवाः शिवपूजकाः ॥ 37.19 ॥

mahāśaivaḥ smṛto bāṇo hiraṇyākṣasutāstathā vṛṣaparvā danustāta dānavāḥ śivapūjakāḥ

"Bana is remembered as a great Shaiva, as are the sons of Hiranyaksha; O son, Vrishaparva, Danu, and the Danavas are worshippers of Shiva."

Verse 20 (shiva.kotirudra.37.20)

शेषश्च वासुकिश्चैव तक्षकश्च तथाऽपरे । शिवभक्ता महानागा गरुडाद्याश्च पक्षिणः ॥ 37.20 ॥

śeṣaśca vāsukiścaiva takṣakaśca tathā'pare śivabhaktā mahānāgā garuḍādyāśca pakṣiṇaḥ

"Shesha, Vasuki, Takshaka, and other great serpents are devotees of Shiva, as are Garuda and the other birds."

Verse 21 (shiva.kotirudra.37.21)

सूर्यचन्द्रावुभौ देवौ पृथ्व्यां वंशप्रवर्तकौ । शिवसेवारतौ नित्यं सवश्यौ तौ मुनीश्वर ॥ 37.21 ॥

sūryacandrāvubhau devau pṛthvyāṁ vaṁśapravartakau śivasevāratau nityaṁ savaśyau tau munīśvara

"O lord of sages, the two gods Surya and Chandra, founders of lineages upon the earth, together with their descendants, are ever devoted to Shiva's service."

Verse 22 (shiva.kotirudra.37.22)

मनवश्च तथा चक्रुः स्वायम्भुवपुरः सराः । शिवपूजां विशेषेण शिववेषधरा मुने ॥ 37.22 ॥

manavaśca tathā cakruḥ svāyambhuvapuraḥ sarāḥ śivapūjāṁ viśeṣeṇa śivaveṣadharā mune

"O sage, the Manus too, beginning with Svayambhuva, performed the worship of Shiva with special devotion, wearing Shiva's own garb."

Verse 23 (shiva.kotirudra.37.23)

प्रियव्रतश्च तत्पुत्रास्तथा चोत्तानपात्सुतः । तद्वंशाश्चैव राजानः शिवपूजनकारकाः ॥ 37.23 ॥

priyavrataśca tatputrāstathā cottānapātsutaḥ tadvaṁśāścaiva rājānaḥ śivapūjanakārakāḥ

"Priyavrata and his sons, and the son of Uttanapada [Dhruva], and the kings of their lineage, are all performers of Shiva's worship."

Verse 24 (shiva.kotirudra.37.24)

ध्रुवश्च ऋषभश्चैव भरतो नवयोगिनः । तद्भ्रातरः परे चापि शिवपूजनकारकाः ॥ 37.24 ॥

dhruvaśca ṛṣabhaścaiva bharato navayoginaḥ tadbhrātaraḥ pare cāpi śivapūjanakārakāḥ

"Dhruva, Rishabha, Bharata, the nine yogi brothers, and their other brothers too are performers of Shiva's worship."

Verse 25 (shiva.kotirudra.37.25)

वैवस्वतसुतास्तार्क्ष्य इक्ष्वाकुप्रमुखा नृपाः । शिवपूजारतात्मानः सर्वदा सुखभोगिनः ॥ 37.25 ॥

vaivasvatasutāstārkṣya ikṣvākupramukhā nṛpāḥ śivapūjāratātmānaḥ sarvadā sukhabhoginaḥ

"The sons of Vaivasvata, headed by Ikshvaku — kings devoted in soul to Shiva's worship — ever enjoyed happiness."

Verse 26 (shiva.kotirudra.37.26)

ककुत्स्थश्चापि मान्धाता सगरः शैवसत्तमः । मुचुकुन्दो हरिश्चन्द्रः कल्माषाङ्घ्रिस्तथैव च ॥ 37.26 ॥

kakutsthaścāpi māndhātā sagaraḥ śaivasattamaḥ mucukundo hariścandraḥ kalmāṣāṅghristathaiva ca

"Kakutstha, Mandhata, Sagara — the best of Shiva's devotees — Muchukunda, Harishchandra, and likewise Kalmashapada —"

Verse 27 (shiva.kotirudra.37.27)

भगीरथादयो भूपा बहवो नृपसत्तमाः । शिवपूजाकरा ज्ञेयाः शिववेषविधायिनः ॥ 37.27 ॥

bhagīrathādayo bhūpā bahavo nṛpasattamāḥ śivapūjākarā jñeyāḥ śivaveṣavidhāyinaḥ

"— Bhagiratha and many other most excellent kings are to be known as performers of Shiva's worship, wearing Shiva's own garb."

Verse 28 (shiva.kotirudra.37.28)

खट्वाङ्गश्च महाराजो देवसाहाय्यकारकः । विधितः पार्थिवीं मूर्तिं शिवस्यापूजयत्सदा ॥ 37.28 ॥

khaṭvāṅgaśca mahārājo devasāhāyyakārakaḥ vidhitaḥ pārthivīṁ mūrtiṁ śivasyāpūjayatsadā

"The great King Khatvanga, helper of the gods, always worshipped the clay image of Shiva according to due rite."

Verse 29 (shiva.kotirudra.37.29)

तत्पुत्रो हि दिलीपश्च शिवपूजनकृत् सदा । रघुस्तत्तनयः शैवः सुप्रीत्या शिवपूजकः ॥ 37.29 ॥

tatputro hi dilīpaśca śivapūjanakṛt sadā raghustattanayaḥ śaivaḥ suprītyā śivapūjakaḥ

"His son Dilipa too was ever a performer of Shiva's worship; his son Raghu, a devotee of Shiva, worshipped him with great love."

Verse 30 (shiva.kotirudra.37.30)

अजः शिवार्चकस्तस्य तनयो धर्मयुद्धकृत् । जातो दशरथो भूयो महाराजो विशेषतः ॥ 37.30 ॥

ajaḥ śivārcakastasya tanayo dharmayuddhakṛt jāto daśaratho bhūyo mahārājo viśeṣataḥ

"His son Aja was a worshipper of Shiva and a warrior for dharma; and from him was born, further, the great King Dasharatha, especially devoted to Shiva."

Verse 31 (shiva.kotirudra.37.31)

पुत्रार्थे पार्थिवीं मूर्त्तिं शैवीं दशरथो हि सः । समानर्च विशेषेण वसिष्ठस्याज्ञया मुनेः ॥ 37.31 ॥

putrārthe pārthivīṁ mūrttiṁ śaivīṁ daśaratho hi saḥ samānarca viśeṣeṇa vasiṣṭhasyājñayā muneḥ

"For the sake of a son, Dasharatha specially worshipped the clay image of Shiva, by the command of the sage Vasishtha."

Verse 32 (shiva.kotirudra.37.32)

पुत्रेष्टिं च चकारासौ पार्थिवो भवभक्तिमान् । ऋष्यशृङ्गमुनेराज्ञां सम्प्राप्य नृपसत्तमः ॥ 37.32 ॥

putreṣṭiṁ ca cakārāsau pārthivo bhavabhaktimān ṛṣyaśaṛṅgamunerājñāṁ samprāpya nṛpasattamaḥ

"That king, devoted to Bhava, performed the Putreshti sacrifice, having received the command of the sage Rishyashringa."

Verse 33 (shiva.kotirudra.37.33)

कौसल्या तत्प्रिया मूर्त्तिं पार्थिवीं शाङ्करीं मुदा । ऋष्यशृङ्गसमादिष्टा समानर्च सुताप्तये ॥ 37.33 ॥

kausalyā tatpriyā mūrttiṁ pārthivīṁ śāṅkarīṁ mudā ṛṣyaśaṛṅgasamādiṣṭā samānarca sutāptaye

"Kausalya, his beloved queen, instructed by Rishyashringa, joyfully worshipped the clay image of Shankara for the attainment of a son."

Verse 34 (shiva.kotirudra.37.34)

सुमित्रा च शिवं प्रीत्या कैकेयी नृपवल्लभा । पूजयामास सत्पुत्रप्राप्तये मुनिसत्तम ॥ 37.34 ॥

sumitrā ca śivaṁ prītyā kaikeyī nṛpavallabhā pūjayāmāsa satputraprāptaye munisattama

"O best of sages, Sumitra and Kaikeyi, the king's beloved queens, worshipped Shiva with love, for the attainment of a good son."

Verse 35 (shiva.kotirudra.37.35)

शिवप्रसादतस्ता वै पुत्रान्प्रापुः शुभङ्करान् । महाप्रतापिनो वीरान् सन्मार्गनिरतान्मुने ॥ 37.35 ॥

śivaprasādatastā vai putrānprāpuḥ śubhaṅkarān mahāpratāpino vīrān sanmārganiratānmune

"O sage, by Shiva's grace they obtained auspicious sons — heroes of great might, ever devoted to the righteous path."

Verse 36 (shiva.kotirudra.37.36)

ततः शिवाज्ञया तस्मात्तासु राज्ञः स्वयं हरिः । चतुर्भिश्चैव रूपैश्चाविर्बभूव नृपात्मजः ॥ 37.36 ॥

tataḥ śivājñayā tasmāttāsu rājñaḥ svayaṁ hariḥ caturbhiścaiva rūpaiścāvirbabhūva nṛpātmajaḥ

"Then, by Shiva's command, Hari himself became manifest in those queens as the king's sons, in four forms."

Verse 37 (shiva.kotirudra.37.37)

कौसल्यायाः सुतो रामः सुमित्रायाश्च लक्ष्मणः । शत्रुघ्नश्चैव कैकेय्या भरतश्चेति सुव्रताः ॥ 37.37 ॥

kausalyāyāḥ suto rāmaḥ sumitrāyāśca lakṣmaṇaḥ śatrughnaścaiva kaikeyyā bharataśceti suvratāḥ

"Rama was the son of Kausalya; Lakshmana, of Sumitra; and Shatrughna and Bharata, of Kaikeyi — all of noble vows."

Verse 38 (shiva.kotirudra.37.38)

रामः स सहजो नित्यं पार्थिवं समपूजयत् । भस्मरुद्राक्षधारी च विरजागममास्थितः ॥ 37.38 ॥

rāmaḥ sa sahajo nityaṁ pārthivaṁ samapūjayat bhasmarudrākṣadhārī ca virajāgamamāsthitaḥ

"That Rama, together with his brothers, ever worshipped the clay linga, wearing sacred ash and rudraksha, established in the pure Shaiva tradition."

Verse 39 (shiva.kotirudra.37.39)

तद्वंशे ये समुत्पन्ना राजानः सानुगा मुने । ते सर्वे पार्थिवं लिङ्गं शिवस्य समपूजयन् ॥ 37.39 ॥

tadvaṁśe ye samutpannā rājānaḥ sānugā mune te sarve pārthivaṁ liṅgaṁ śivasya samapūjayan

"O sage, all the kings born in that lineage, together with their followers, worshipped the clay linga of Shiva."

Verse 40 (shiva.kotirudra.37.40)

सुद्युम्नश्च महाराजः शैवो मनुसुतो मुने । शिवशापात्प्रियाहेतोरभून्नारी ससवेकः ॥ 37.40 ॥

sudyumnaśca mahārājaḥ śaivo manusuto mune śivaśāpātpriyāhetorabhūnnārī sasavekaḥ

"O sage, the great king Sudyumna, son of Manu, a devotee of Shiva, became a woman together with his companions, on account of a curse laid by Shiva for the sake of his Beloved [Parvati]."

Verse 41 (shiva.kotirudra.37.41)

पार्थिवेशसमर्चातः पुनः सोऽभूत्पुमान्वरः । मासं स्त्री पुरुषो मासमेवं स्त्रीत्वं न्यवर्तत ॥ 37.41 ॥

pārthiveśasamarcātaḥ punaḥ so'bhūtpumānvaraḥ māsaṁ strī puruṣo māsamevaṁ strītvaṁ nyavartata

"Through worship of the Lord of the clay-linga, he again became a fine man; for a month a woman, for a month a man — thus his womanhood came and went in turn."

Verse 42 (shiva.kotirudra.37.42)

ततो राज्यं परित्यज्य शिवधर्मपरायणः । शिववेषधरो भक्त्या दुर्लभं मोक्षमाप्तवान् ॥ 37.42 ॥

tato rājyaṁ parityajya śivadharmaparāyaṇaḥ śivaveṣadharo bhaktyā durlabhaṁ mokṣamāptavān

"Then, renouncing his kingdom, wholly devoted to the Shaiva dharma, wearing Shiva's garb through devotion, he attained the liberation so hard to reach."

Verse 43 (shiva.kotirudra.37.43)

पुरूरवाश्च तत्पुत्रो महाराजः सुपूजकः । शिवस्य देवदेवस्य तत्सुतः शिवपूजकः ॥ 37.43 ॥

purūravāśca tatputro mahārājaḥ supūjakaḥ śivasya devadevasya tatsutaḥ śivapūjakaḥ

"His son, the great King Pururavas, was a devoted worshipper of Shiva, the god of gods; his son too was a worshipper of Shiva."

Verse 44 (shiva.kotirudra.37.44)

भरतस्तु महापूजां शिवस्यैव सदाऽकरोत् । नहुषश्च महाशैवः शिवपूजारतो ह्यभूत् ॥ 37.44 ॥

bharatastu mahāpūjāṁ śivasyaiva sadā'karot nahuṣaśca mahāśaivaḥ śivapūjārato hyabhūt

"Bharata always performed great worship of Shiva; and Nahusha, a great Shaiva, was ever devoted to Shiva's worship."

Verse 45 (shiva.kotirudra.37.45)

ययातिः शिवपूजातः सर्वान्कामानवाप्तवान् । अजीजनत्सुतान्पञ्च शिवधर्मपरायणान् ॥ 37.45 ॥

yayātiḥ śivapūjātaḥ sarvānkāmānavāptavān ajījanatsutānpañca śivadharmaparāyaṇān

"Yayati, through the worship of Shiva, obtained all his desires; he begot five sons, all devoted to the Shaiva dharma."

Verse 46 (shiva.kotirudra.37.46)

तत्सुता यदुमुख्याश्च पञ्चापि शिवपूजकाः । शिवपूजाप्रभावेण सर्वान्कामांश्च लेभिरे ॥ 37.46 ॥

tatsutā yadumukhyāśca pañcāpi śivapūjakāḥ śivapūjāprabhāveṇa sarvānkāmāṁśca lebhire

"His sons, headed by Yadu, all five were worshippers of Shiva; by the power of Shiva's worship they obtained all their desires."

Verse 47 (shiva.kotirudra.37.47)

अन्येऽपि ये महाभागाः समानर्चुः शिवं हि ते । तद्वंश्या अन्यवंश्याश्च भुक्तिमुक्तिप्रदं मुने ॥ 37.47 ॥

anye'pi ye mahābhāgāḥ samānarcuḥ śivaṁ hi te tadvaṁśyā anyavaṁśyāśca bhuktimuktipradaṁ mune

"O sage, other most fortunate ones too, of that lineage and of other lineages, worshipped Shiva — the giver of both enjoyment and liberation."

Verse 48 (shiva.kotirudra.37.48)

कृष्णेन च कृतं नित्यं बदरीपर्वतोत्तमे । पूजनं तु शिवस्यैव सप्तमासावधि स्वयम् ॥ 37.48 ॥

kṛṣṇena ca kṛtaṁ nityaṁ badarīparvatottame pūjanaṁ tu śivasyaiva saptamāsāvadhi svayam

"And Krishna himself, on the excellent mountain of Badari, performed constant worship of Shiva for a period of seven months."

Verse 49 (shiva.kotirudra.37.49)

प्रसन्नाद्भगवांस्तस्माद्वरान्दिव्याननेकशः । सम्प्राप्य च जगत्सर्वं वशेऽनयत शङ्करात् ॥ 37.49 ॥

prasannādbhagavāṁstasmādvarāndivyānanekaśaḥ samprāpya ca jagatsarvaṁ vaśe'nayata śaṅkarāt

"From that pleased and blessed Shankara he obtained many divine boons, and thereby brought the entire world under his control."

Verse 50 (shiva.kotirudra.37.50)

प्रद्युम्नः तत्सुतस्तात शिवपूजाकरः सदा । अन्ये च कार्ष्णिप्रवराः साम्बाद्याः शिवपूजकाः ॥ 37.50 ॥

pradyumnaḥ tatsutastāta śivapūjākaraḥ sadā anye ca kārṣṇipravarāḥ sāmbādyāḥ śivapūjakāḥ

"O son, his son Pradyumna was ever a performer of Shiva's worship; and the other foremost sons of Krishna, headed by Samba, were worshippers of Shiva."

Verse 51 (shiva.kotirudra.37.51)

जरासन्धो महाशैवस्तद्वंश्याश्च नृपास्तथा । निमिः शैवश्च जनकः तत्पुत्राः शिवपूजकाः ॥ 37.51 ॥

jarāsandho mahāśaivastadvaṁśyāśca nṛpāstathā nimiḥ śaivaśca janakaḥ tatputrāḥ śivapūjakāḥ

"Jarasandha was a great Shaiva, and so were the kings of his lineage; Nimi and Janaka were Shaivas, and their sons were worshippers of Shiva."

Verse 52 (shiva.kotirudra.37.52)

नलेन च कृता पूजा वीरसेनसुतेन वै । पूर्वजन्मनि यो भिल्लो वने पान्थसुरक्षकः ॥ 37.52 ॥

nalena ca kṛtā pūjā vīrasenasutena vai pūrvajanmani yo bhillo vane pānthasurakṣakaḥ

"And worship was performed by Nala, son of Virasena, who in a former birth was a hunter in the forest, a protector of travelers."

Verse 53 (shiva.kotirudra.37.53)

यतिश्च रक्षितस्तेन पुरा हरसमीपतः । स्वयं व्याघ्रादिभी रात्रौ भक्षितश्च मृतो वृषात् ॥ 37.53 ॥

yatiśca rakṣitastena purā harasamīpataḥ svayaṁ vyāghrādibhī rātrau bhakṣitaśca mṛto vṛṣāt

"By him, an ascetic had once been protected near a place sacred to Hara; and because of that very righteous deed he himself was devoured by tigers and other beasts at night, and died."

Verse 54 (shiva.kotirudra.37.54)

तेन पुण्यप्रभावेण स भिल्लो हि नलोऽभवत् । चक्रवर्ती महाराजो दमयन्तीप्रियोऽभवत् ॥ 37.54 ॥

tena puṇyaprabhāveṇa sa bhillo hi nalo'bhavat cakravartī mahārājo damayantīpriyo'bhavat

"By the power of that merit, that very hunter became Nala — a sovereign emperor, the great king, beloved of Damayanti."

Verse 55 (shiva.kotirudra.37.55)

इति ते कथितं तात यत्पृष्टं भवतानघ । शाङ्करं चरितं दिव्यं किमन्यत्प्रष्टुमिच्छसि ॥ 37.55 ॥

iti te kathitaṁ tāta yatpṛṣṭaṁ bhavatānagha śāṅkaraṁ caritaṁ divyaṁ kimanyatpraṣṭumicchasi

"Thus, O sinless son, I have told you what you asked — this divine story of Shankara. What else do you wish to ask?"

Chapter 36All chaptersChapter 38