Avanti Khanda · Chapter 150
The Glory of Hanumatkeshvara
Verse 1 (skanda.5.150.1)
श्रीमहादेव उवाच। एकोनाशीतिकं विद्धि हनुमत्केश्वरं प्रिये। यस्य दर्शनमात्रेण समीहितफलं लभेत्।
śrīmahādeva uvāca| ekonāśītikaṁ viddhi hanumatkeśvaraṁ priye| yasya darśanamātreṇa samīhitaphalaṁ labhet||
Shri Mahadeva said: Know, O beloved, the seventy-ninth as Hanumatkeshvara, by the mere sight of whom one obtains the fruit of one's heart's desire.
Verse 2 (skanda.5.150.2)
प्राप्तराज्यस्य रामस्य राक्षसानां वधे कृते। आगता मुनयो देवि राघवं प्रतिनंदितुम्।
prāptarājyasya rāmasya rākṣasānāṁ vadhe kṛte| āgatā munayo devi rāghavaṁ pratinaṁditum||
O goddess, after the rakshasas had been slain and Rama had regained his kingdom, the sages came to congratulate Raghava.
Verse 3 (skanda.5.150.3)
रामेण पूजिताः सर्वे ह्यगस्तिप्रमुखा द्विजाः। प्रहृष्टमनसो विप्रा रामं वचनमब्रुवन्।
rāmeṇa pūjitāḥ sarve hyagastipramukhā dvijāḥ| prahṛṣṭamanaso viprā rāmaṁ vacanamabruvan||
Honoured by Rama, all those brahmins, led by Agastya, filled with delight, spoke these words to Rama.
Verse 4 (skanda.5.150.4)
दिष्ट्या तु निहतो राम रावणः पुत्रपौत्रवान्। दिष्ट्या विजयिनं त्वाऽद्य पश्यामः सह भार्यया।
diṣṭyā tu nihato rāma rāvaṇaḥ putrapautravān| diṣṭyā vijayinaṁ tvā'dya paśyāmaḥ saha bhāryayā||
"By good fortune, O Rama, Ravana, along with his sons and grandsons, has been slain. By good fortune we today behold you victorious, together with your wife,
Verse 5 (skanda.5.150.5)
हनूमता च सहितं वानरेण महात्मना। दिष्ट्या पवनपुत्रेण राक्षसांतकरेण च।
hanūmatā ca sahitaṁ vānareṇa mahātmanā| diṣṭyā pavanaputreṇa rākṣasāṁtakareṇa ca||
together with the great-souled monkey Hanuman, the son of the wind, who has been the destroyer of the rakshasas — by good fortune indeed.
Verse 6 (skanda.5.150.6)
चिरं जीवतु दीर्घायुर्वानरो हनुमान्सदा। अंजनीगर्भसंभूतो रुद्रांशो हि धरातले।
ciraṁ jīvatu dīrghāyurvānaro hanumānsadā| aṁjanīgarbhasaṁbhūto rudrāṁśo hi dharātale||
May the monkey Hanuman ever live long and full of life; born from Anjani's womb, he is indeed a portion of Rudra upon this earth.
Verse 7 (skanda.5.150.7)
आखंडलोऽग्निर्भगवान्यमो वै निऋतिस्तथा। वरुणः पवनश्चैव धनाध्यक्षस्तथा शिवः। ब्रह्मणा सहिताश्चैव दिक्पालाः पातु सर्वदा।
ākhaṁḍalo'gnirbhagavānyamo vai nirṛtistathā| varuṇaḥ pavanaścaiva dhanādhyakṣastathā śivaḥ| brahmaṇā sahitāścaiva dikpālāḥ pātu sarvadā||
May Indra, the venerable Agni, Yama, Nirriti, Varuna, Pavana, Kubera the lord of wealth, and Shiva — together with Brahma, these guardians of the directions — ever protect him.
Verse 8 (skanda.5.150.8)
श्रुत्वा तेषां तु वचनं मुनीनां भावितात्मनाम्। विस्मयं परमं गत्वा रामः प्रांजलिरब्रवीत्।
śrutvā teṣāṁ tu vacanaṁ munīnāṁ bhāvitātmanām| vismayaṁ paramaṁ gatvā rāmaḥ prāṁjalirabravīt||
Hearing the words of those purified sages, Rama, filled with utmost astonishment, spoke with folded hands.
Verse 9 (skanda.5.150.9)
किमर्थं लक्ष्मणं त्यक्त्वा वानरोऽयं प्रशंसितः। कीदृशः किंप्रभावो वा किंवीर्यः किंपराक्रमः।
kimarthaṁ lakṣmaṇaṁ tyaktvā vānaro'yaṁ praśaṁsitaḥ| kīdṛśaḥ kiṁprabhāvo vā kiṁvīryaḥ kiṁparākramaḥ||
"Why, setting aside Lakshmana, is this monkey being singled out for praise? What is his nature, his power, his valour, his prowess?"
Verse 10 (skanda.5.150.10)
अथोचुः सत्यमेवैतत्कारणं वानरोत्तमे। न त्वस्य सदृशो वीर्ये विद्यते भुवनत्रये।
athocuḥ satyamevaitatkāraṇaṁ vānarottame| na tvasya sadṛśo vīrye vidyate bhuvanatraye||
Then they said: "This is indeed true, and this is the reason for it in this excellent monkey. There is no one equal to him in valour in all the three worlds.
Verse 11 (skanda.5.150.11)
एष देव महाप्राज्ञो योजनानां शतं प्लुतः। धर्षयित्वा पुरीं लंकां रावणांतःपुरं गतः।
eṣa deva mahāprājño yojanānāṁ śataṁ plutaḥ| dharṣayitvā purīṁ laṁkāṁ rāvaṇāṁtaḥpuraṁ gataḥ||
O king, this most wise one leapt a hundred leagues, stormed the city of Lanka, and penetrated even Ravana's inner apartments.
Verse 12 (skanda.5.150.12)
प्रादेशमात्रप्रतिमं कृतं रूपमनेन वै। दृष्टा संभाषिता सीता पृष्टा विश्वासिता तथा।
prādeśamātrapratimaṁ kṛtaṁ rūpamanena vai| dṛṣṭā saṁbhāṣitā sītā pṛṣṭā viśvāsitā tathā||
He shrank his form to the size of a mere span. He found Sita, conversed with her, questioned her, and reassured her.
Verse 13 (skanda.5.150.13)
सेनाग्रगा मंत्रिपुत्राः किंकरा रावणात्मजाः। हता हनुमता तत्र ताडिता रावणालये।
senāgragā maṁtriputrāḥ kiṁkarā rāvaṇātmajāḥ| hatā hanumatā tatra tāḍitā rāvaṇālaye||
Vanguard commanders, ministers' sons, servants, and Ravana's own sons — all were slain by Hanuman there, struck down within Ravana's palace.
Verse 14 (skanda.5.150.14)
भूयो बन्धविमुक्तेन संभाष्य तु दशाननम्। लंका भस्मीकृता तेन पातकेनेव मेदिनी।
bhūyo baṁdhavimuktena saṁbhāṣya tu daśānanam| laṁkā bhasmīkṛtā tena pātakeneva medinī||
Then, once freed from his bonds, he confronted the ten-headed one in speech, and burned Lanka to ashes, as sin lays waste to the earth.
Verse 15 (skanda.5.150.15)
न कालस्य न शक्रस्य न विष्णोर्वेधसोऽपि वा। श्रूयंते तानि कर्माणि यादृशानि हनूमतः।
na kālasya na śakrasya na viṣṇorvedhaso'pi vā| śrūyaṁte tāni karmāṇi yādṛśāni hanūmataḥ||
Neither of Time, nor of Indra, nor of Vishnu, nor even of Brahma are such deeds heard of as those of Hanuman."
Verse 16 (skanda.5.150.16)
राम उवाच। एतस्य बाहुवीर्येण लंका सीता च लक्ष्मणः। प्राप्तो मम जयश्चैव राज्यं मित्राणि बान्धवाः।
rāma uvāca| etasya bāhuvīryeṇa laṁkā sītā ca lakṣmaṇaḥ| prāpto mama jayaścaiva rājyaṁ mitrāṇi bāṁdhavāḥ||
Rama said: "By this one's arm-strength Lanka, Sita, and Lakshmana were regained, and my victory, my kingdom, my friends and kinsmen were obtained.
Verse 17 (skanda.5.150.17)
सखायं वानरपतिर्मुक्त्वैनं हरिपुंगवम्। प्रवृत्तिमपि को वेत्तुं जानक्याः शक्तिमान्भवेत्।
sakhāyaṁ vānarapatirmuktvainaṁ haripuṁgavam| pravṛttimapi ko vettuṁ jānakyāḥ śaktimānbhavet||
Apart from my ally the king of the monkeys, who but this foremost of monkeys could have had the power to discover any news of Janaki?
Verse 18 (skanda.5.150.18)
वाली किमर्थमेतेन सुग्रीवप्रियकाम्यया। तदा वैरे समुत्पन्ने न दग्धस्तृणवत्कथम्।
vālī kimarthametena sugrīvapriyakāmyayā| tadā vaire samutpanne na dagdhastṛṇavatkatham||
When enmity arose out of desire to please Sugriva, why did this one not simply burn Vali to ashes like a blade of grass?
Verse 19 (skanda.5.150.19)
नायं विदितवान्मन्ये हनुमानात्मनो बलम्। उपेक्षितः क्लिश्यिमाने किमर्थं वानराधिपे।
nāyaṁ viditavānmanye hanumānātmano balam| upekṣitaḥ kliśyimāne kimarthaṁ vānarādhipe||
I think Hanuman himself is unaware of his own strength — for why did he stand by, indifferent, while the lord of the monkeys was suffering distress?"
Verse 20 (skanda.5.150.20)
एवं ब्रुवाणं रामं तु मुनयो वाक्यमब्रुवन्। सत्यमेतद्रघुश्रेष्ठ यद्ब्रवीषि हनूमतः।
evaṁ bruvāṇaṁ rāmaṁ tu munayo vākyamabruvan| satyametadraghuśreṣṭha yadbravīṣi hanūmataḥ||
To Rama speaking thus, the sages replied: "What you say of Hanuman, O best of the Raghus, is indeed true.
Verse 21 (skanda.5.150.21)
न बले विद्यते तुल्यो न गतौ न मतावपि। अमोघवाक्यैः शापस्तु दत्तोऽस्य मुनिभिः पुरा।
na bale vidyate tulyo na gatau na matāvapi| amoghavākyaiḥ śāpastu datto'sya munibhiḥ purā||
There is none equal to him in strength, none in swiftness, none even in wisdom. But long ago sages laid upon him a curse with words of unfailing power.
Verse 22 (skanda.5.150.22)
न ज्ञातं हि बलं येन बलिना वालिमर्दने। बाल्येऽप्यनेन यत्कर्म कृतं नाम महात्मना।
na jñātaṁ hi balaṁ yena balinā vālimardane| bālye'pyanena yatkarma kṛtaṁ nāma mahātmanā||
It is on account of that curse that this strong one did not use his own strength when Vali might have been crushed. Even in his childhood, this great-souled one performed a deed —
Verse 23 (skanda.5.150.23)
तन्न वर्णयितुं शक्यमेतस्य तु बलं महत्। यदि श्रोतुं तवेच्छास्ति निशामय वदामहे।
tanna varṇayituṁ śakyametasya tu balaṁ mahat| yadi śrotuṁ tavecchāsti niśāmaya vadāmahe||
his strength so great it cannot be fully described. If it is your wish to hear it, listen, and we shall tell it.
Verse 24 (skanda.5.150.24)
असौ हि जातमात्रोऽपि बालार्क इव मूर्त्तिमान्। ग्रहीतुकामो बालार्कं पुप्लावांबरमध्यतः।
asau hi jātamātro'pi bālārka iva mūrttimān| grahītukāmo bālārkaṁ puplāvāṁbaramadhyataḥ||
This one, no sooner born than embodied like the rising morning sun, in his desire to seize that infant sun, leapt up into the midst of the sky.
Verse 25 (skanda.5.150.25)
तूर्णमाधावतो राम शक्रेण विदितात्मना। हनुस्तेनास्य सहसा कुलिशेनैव ताडितः।
tūrṇamādhāvato rāma śakreṇa viditātmanā| hanustenāsya sahasā kuliśenaiva tāḍitaḥ||
O Rama, as he sped swiftly upward, Indra, aware of the matter, suddenly struck his jaw with his own thunderbolt.
Verse 26 (skanda.5.150.26)
ततो गिरौ पपातैष शक्रवज्राभिताडितः। पततोस्य महावेगाद्वामो हनुरभज्यत। अस्मिंस्तु पतिते बाले मृतकल्पेऽशनिक्षतात्।
tato girau papātaiṣa śakravajrābhitāḍitaḥ| patatosya mahāvegādvāmo hanurabhajyata| asminstu patite bāle mṛtakalpe'śaniksatāt||
Struck by Indra's thunderbolt, he fell upon a mountain; from the tremendous force of his fall, his left jaw was broken. And as that child lay fallen, wounded by the thunderbolt, seemingly dead,
Verse 27 (skanda.5.150.27)
ततो वायुः समादाय महाकालवनं गतः। लिंगमाराधयामास पुत्रार्थं पवनस्तदा।
tato vāyuḥ samādāya mahākālavanaṁ gataḥ| liṁgamārādhayāmāsa putrārthaṁ pavanastadā||
then the Wind-god, taking him up, went to Mahakalavana. There Pavana worshipped the linga for the sake of his son.
Verse 28 (skanda.5.150.28)
स्पृष्टमात्रस्तु लिंगेन समुत्तस्थौ प्लवंगमः। जलसिक्तं यथा सस्यं पुनर्जीवितमाप्तवान्।
spṛṣṭamātrastu liṁgena samuttasthau plavaṁgamaḥ| jalasiktaṁ yathā sasyaṁ punarjīvitamāptavān||
By the mere touch of the linga, that monkey arose; as a plant watered with rain revives, so he obtained new life.
Verse 29 (skanda.5.150.29)
प्राणवंतमिमं दृष्ट्वा पवनो हर्षितस्तदा। प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा पुत्रमादाय सत्वरम्।
prāṇavaṁtamimaṁ dṛṣṭvā pavano harṣitastadā| pratyuvāca prasannātmā putramādāya satvaram||
Seeing him thus restored to life, Pavana was greatly delighted; with a joyful heart, swiftly lifting up his son, he spoke.
Verse 30 (skanda.5.150.30)
स्पर्शनादस्य लिंगस्य मम पुत्रः समुत्थितः। हनुमत्केश्वरो देवो विख्यातोऽयं भविष्यति।
sparśanādasya liṁgasya mama putraḥ samutthitaḥ| hanumatkeśvaro devo vikhyāto'yaṁ bhaviṣyati||
"By the touch of this linga alone has my son arisen; therefore this god shall become renowned by the name Hanumatkeshvara."
Verse 31 (skanda.5.150.31)
एतस्मिन्नंतरे शक्रः समायातः सुरैर्वृतः। नीलोत्पलमयीं मालां संप्रगृह्येदमब्रवीत्।
etasminnaṁtare śakraḥ samāyātaḥ surairvṛtaḥ| nīlotpalamayīṁ mālāṁ saṁpragṛhyedamabravīt||
Meanwhile Indra, surrounded by the gods, arrived there. Taking up a garland made of blue lotuses, he spoke as follows.
Verse 32 (skanda.5.150.32)
मत्करोत्सृष्टवज्रेण यस्मादस्यहनुर्हतः। तदेष कपिशार्दूलो हनुमांस्तु भविष्यति।
matkarotsṛṣṭavajreṇa yasmādasyahanurhataḥ| tadeṣa kapiśārdūlo hanumāṁstu bhaviṣyati||
"Since his jaw (hanu) was struck by the thunderbolt hurled from my own hand, this foremost of monkeys shall henceforth be known as Hanuman.
Verse 33 (skanda.5.150.33)
वरुणोऽस्य वरं प्रादान्नास्य मृत्युर्भविष्यति। यमो दंडादवध्यत्वमारोग्यं धनदो ददौ।
varuṇo'sya varaṁ prādānnāsya mṛtyurbhaviṣyati| yamo daṇḍādavadhyatvamārogyaṁ dhanado dadau||
Varuna granted him the boon that he shall not die by drowning. Yama granted him immunity from his rod, and the lord of wealth bestowed health upon him.
Verse 34 (skanda.5.150.34)
सूर्येण च प्रभा दत्ता पवनेन गतिर्द्रुता। लिंगेन च वरो दत्तो देवानां संनिधौ तदा।
sūryeṇa ca prabhā dattā pavanena gatirdrutā| liṁgena ca varo datto devānāṁ saṁnidhau tadā||
The Sun granted him splendour, the Wind granted him swift movement. And then, in the presence of the gods, the linga too granted him a boon.
Verse 35 (skanda.5.150.35)
आयुधानां हि सर्वेषामवध्योऽयं भविष्यति। अजरश्चामरश्चैव भविष्यति न संशयः।
āyudhānāṁ hi sarveṣāmavadhyo'yaṁ bhaviṣyati| ajaraścāmaraścaiva bhaviṣyati na saṁśayaḥ||
"He shall be unslayable by every weapon; and, without doubt, he shall become ageless and immortal."
Verse 36 (skanda.5.150.36)
अमित्रभयदो ह्येष मित्राणामभयप्रदः। अजेयो भविता युद्धे लिंगेनोक्तं पुनःपुनः।
amitrabhayado hyeṣa mitrāṇāmabhayapradaḥ| ajeyo bhavitā yuddhe liṁgenoktaṁ punaḥpunaḥ||
"He shall be the bringer of fear to enemies, and of fearlessness to friends; he shall become invincible in battle" — this the linga declared again and again.
Verse 37 (skanda.5.150.37)
शत्रोर्बलोत्सादनाय राघवप्रीतये सदा। कियत्कालं बलं स्वीयं न स्मरिष्यति शापतः।
śatrorbalotsādanāya rāghavaprītaye sadā| kiyatkālaṁ balaṁ svīyaṁ na smariṣyati śāpataḥ||
For the destruction of the enemy's might, and ever for the delight of Raghava, for a certain time, owing to the curse, he shall not remember his own strength.
Verse 38 (skanda.5.150.38)
हते तु रावणे भूयो रामस्यानुमते स्थितः। विभीषणं प्रार्थयित्वा मामत्र स्थापयिष्यति।
hate tu rāvaṇe bhūyo rāmasyānumate sthitaḥ| vibhīṣaṇaṁ prārthayitvā māmatra sthāpayiṣyati||
"After Ravana is slain, remaining in accord with Rama's wishes, he shall entreat Vibhishana and establish me here.
Verse 39 (skanda.5.150.39)
ततो मां त्रिदशाः सर्वे पूजयिष्यंति भाविताः। तेनैव नाम्ना विख्यातिं पुनर्यास्यामि भूतले।
tato māṁ tridaśāḥ sarve pūjayiṣyaṁti bhāvitāḥ| tenaiva nāmnā vikhyātiṁ punaryāsyāmi bhūtale||
Then all the gods, their minds purified, shall worship me, and by that very name I shall again become renowned upon the earth."
Verse 40 (skanda.5.150.40)
अथ गंधवहः पुत्रं प्रगृह्य गृहमानयत्। अंजनायै तदाचख्यौ वरलब्धिं च लिंगतः।
atha gaṁdhavahaḥ putraṁ pragṛhya gṛhamānayat| aṁjanāyai tadācakhyau varalabdhiṁ ca liṁgataḥ||
Then the Wind-god took up his son and brought him home, and related to Anjana the boons obtained through the linga.
Verse 41 (skanda.5.150.41)
एवं लिंगप्रभावाच्च बलवान्मारुतात्मजः। स जातस्त्रिषुलोकेषु राम तस्मात्प्रशस्यते।
evaṁ liṁgaprabhāvācca balavānmārutātmajaḥ| sa jātastriṣulokeṣu rāma tasmātpraśasyate||
"Thus, by the power of the linga, the son of the Wind became mighty, and for this reason, O Rama, he is celebrated throughout the three worlds.
Verse 42 (skanda.5.150.42)
पराक्रमोत्साहमति प्रतापैः सौशील्यमाधुर्यनयादिकैश्च। गांभीर्यचातुर्यसुवीर्यधैर्यैर्हनूमतः कोऽभ्यधिकोऽस्ति लोके।
parākramotsāhamati pratāpaiḥ sauśīlyamādhuryanayādikaiśca| gāṁbhīryacāturyasuvīryadhairyairhanūmataḥ ko'bhyadhiko'sti loke||
In valour, zeal, intellect, and majesty, in gentleness, sweetness, and prudence, in profundity, cleverness, noble vigour, and fortitude — who in this world surpasses Hanuman?
Verse 43 (skanda.5.150.43)
ममेव विक्षोभितसागरस्य लोकान्दिधक्षोरिव पावकस्य। प्रजा जिहीर्षोरिव चातकस्य हनूमतः स्थास्यति कः पुरस्तात्।
mameva vikṣobhitasāgarasya lokāndidhakṣoriva pāvakasya| prajā jihīrṣoriva cātakasya hanūmataḥ sthāsyati kaḥ purastāt||
Like an ocean surging into turbulence, like a fire eager to consume the worlds, like one bent on carrying off all creatures — who could ever stand before Hanuman?"
Verse 44 (skanda.5.150.44)
एतद्वै कथितं तुभ्यं यन्मां त्वं परिपृच्छसि। हनूमतोऽस्य बालस्य कर्माण्यद्भुतविक्रम।
etadvai kathitaṁ tubhyaṁ yanmāṁ tvaṁ paripṛcchasi| hanūmato'sya bālasya karmāṇyadbhutavikrama||
This, then, O one of wondrous prowess, is what I have told you, since you asked me about the deeds of this child Hanuman.
Verse 45 (skanda.5.150.45)
दृष्टः सभाजितश्चापि राम गच्छामहे वयम्। एवमुक्त्वा गताः सर्वे मुनयोऽवंतिमण्डलम्। पूजयामासुरीशानं हनुमत्केश्वरं शिवम्। समर्चयंति ये भक्त्या लिंगं त्रिदशपूजितम्। हनुमत्केश्वरं देवं ते कृतार्थाः कलौ युगे।
dṛṣṭaḥ sabhājitaścāpi rāma gacchāmahe vayam| evamuktvā gatāḥ sarve munayo'vaṁtimaṁḍalam| pūjayāmāsurīśānaṁ hanumatkeśvaraṁ śivam| samarcayaṁti ye bhaktyā liṁgaṁ tridaśapūjitam| hanumatkeśvaraṁ devaṁ te kṛtārthāḥ kalau yuge||
Having beheld you and been honoured, O Rama, we now depart." Having said this, all the sages went to the Avanti region and worshipped the lord Shiva Hanumatkeshvara. Those who, with devotion, worship this linga, honoured by the gods, the god Hanumatkeshvara, become fulfilled even in the Kali age.
Verse 46 (skanda.5.150.46)
व्रजंत्येव सुदुष्प्राप्यं ब्रह्मसायुज्यमव्ययम्। संप्राप्य तु पुनर्जन्म लभंते मोक्षमव्ययम्।
vrajaṁtyeva suduṣprāpyaṁ brahmasāyujyamavyayam| saṁprāpya tu punarjanma labhaṁte mokṣamavyayam||
They attain that most difficult to reach, imperishable union with Brahman. Obtaining but one more birth, they attain imperishable liberation.
Verse 47 (skanda.5.150.47)
यः पश्यति नरो लिंगं हनुमत्केश्वरे प्रिय। सोऽधिकं फलमाप्नोति सर्वदुःखविवर्जितः।
yaḥ paśyati naro liṁgaṁ hanumatkeśvare priya| so'dhikaṁ phalamāpnoti sarvaduḥkhavivarjitaḥ||
O beloved, whatever man beholds this linga at Hanumatkeshvara obtains abundant fruit, freed from every sorrow.
Verse 48 (skanda.5.150.48)
सर्वलोकेषु तस्यैव गतिर्न प्रतिहन्यते। दिव्येनैश्वर्ययोगेन युज्यते नात्र संशयः।
sarvalokeṣu tasyaiva gatirna pratihanyate| divyenaiśvaryayogena yujyate nātra saṁśayaḥ||
His passage through all the worlds is never obstructed; without doubt he becomes endowed with divine majesty.
Verse 49 (skanda.5.150.49)
बालसूर्यप्रतीकाशविमानेन सुवर्चसा। वृतः स्त्रीणां सहस्रैस्तु स्वच्छदगमनागमः।
bālasūryapratīkāśavimānena suvarcasā| vṛtaḥ strīṇāṁ sahasraistu svacchadagamanāgamaḥ||
On a most brilliant chariot resembling the infant sun, surrounded by thousands of women, moving to and fro at his own will,
Verse 50 (skanda.5.150.50)
विचरत्यविचारेण सर्वलोकान्दिवौकसाम्। स्पृहणीयतमः पुंसां सर्ववर्णोत्तमोधुना।
vicaratyavicāreṇa sarvalokāndivaukasām| spṛhaṇīyatamaḥ puṁsāṁ sarvavarṇottamodhunā||
he roams unhindered through all the worlds of the gods, becoming, now, most enviable among men, foremost among all classes.
Verse 51 (skanda.5.150.51)
स्वर्गाच्च्युतः प्रजायेत कुले महति रूपवान्। धर्मज्ञो रुद्रभक्तश्च सर्वविद्यार्थपारगः।
svargāccyutaḥ prajāyeta kule mahati rūpavān| dharmajño rudrabhaktaśca sarvavidyārthapāragaḥ||
When he falls from heaven, he is born in a great lineage, handsome, knowing righteousness, devoted to Rudra, and mastering every branch of learning and wealth.
Verse 52 (skanda.5.150.52)
राजा वा राजतुल्यो वा दर्शनादस्य जायते। स्पर्शनात्परमं पुण्यं यजनात्परमं पदम्।
rājā vā rājatulyo vā darśanādasya jāyate| sparśanātparamaṁ puṇyaṁ yajanātparamaṁ padam||
By the sight of this linga, one becomes a king or the equal of a king; by touch, supreme merit is gained; by worship, the supreme state.
Verse 53 (skanda.5.150.53)
एष ते कथितो देवि प्रभावः पापनाशनः। हनुमत्केश्वरेशस्य स्वप्नेश्वरमथो शृणु।
eṣa te kathito devi prabhāvaḥ pāpanāśanaḥ| hanumatkeśvareśasya svapneśvaramatho śṛṇu||
Thus, O goddess, I have told you the sin-destroying greatness of the lord Hanumatkeshvara; now hear of Svapneshvara.