Sita Pleads to Go with Rama

Shloka 1 (ayodhya.27.1)

एवम् उक्ता तु वैदेही प्रिय अर्हा प्रिय वादिनी । प्रणयात् एव सम्क्रुद्धा भर्तारम् इदम् अब्रवीत् ॥ २७.१ ॥

evam uktā tu vaidehī priya arhā priya vādinī | praṇayāt eva samkruddhā bhartāram idam abravīt || 27.1 ||

Thus addressed, Videha's daughter — sweet of speech, deserving of sweet words — grew vexed out of pure love, and said this to her husband.

Shloka 2 (ayodhya.27.2)

किमिदम् भाषसे राम वाक्यम् लघुतया ध्रुवम् । त्वया यदपहास्यम् मे श्रुत्वा नरवरात्मज ॥ २७.२ ॥

kimidam bhāṣase rāma vākyam laghutayā dhruvam | tvayā yadapahāsyam me śrutvā naravarātmaja || 27.2 ||

'What is this you are saying, Rama, son of the noblest of men? These are surely trivial words, fit to make us both laugh once we have heard them out.'

Shloka 3 (ayodhya.27.3)

आर्य पुत्र पिता माता भ्राता पुत्रः तथा स्नुषा । स्वानि पुण्यानि भुन्जानाः स्वम् स्वम् भाग्यम् उपासते ॥ २७.३ ॥

ārya putra pitā mātā bhrātā putraḥ tathā snuṣā | svāni puṇyāni bhunjānāḥ svam svam bhāgyam upāsate || 27.3 ||

'Noble one — father, mother, brother, son, and daughter-in-law each reap their own merit, and each lives out their own separate fortune.'

Shloka 4 (ayodhya.27.4)

भर्तुर् भाग्यम् तु भार्या एका प्राप्नोति पुरुष ऋषभ । अतः चैव अहम् आदिष्टा वने वस्तव्यम् इति अपि ॥ २७.४ ॥

bhartur bhāgyam tu bhāryā ekā prāpnoti puruṣa ṛṣabha | ataḥ caiva aham ādiṣṭā vane vastavyam iti api || 27.4 ||

'But the wife alone, bull among men, shares in her husband's fortune; for that very reason I too am bidden to dwell in the forest.'

Shloka 5 (ayodhya.27.5)

न पिता न आत्मजो न आत्मा न माता न सखी जनः । इह प्रेत्य च नारीणाम् पतिर् एको गतिः सदा ॥ २७.५ ॥

na pitā na ātmajo na ātmā na mātā na sakhī janaḥ | iha pretya ca nārīṇām patir eko gatiḥ sadā || 27.5 ||

'Neither father, nor son, nor one's own self, nor mother, nor friend — for women, in this world and beyond death, the husband alone is ever their refuge.'

Shloka 6 (ayodhya.27.6)

यदि त्वम् प्रस्थितः दुर्गम् वनम् अद्य एव राघव । अग्रतः ते गमिष्यामि मृद्नन्ती कुश कण्टकान् ॥ २७.६ ॥

yadi tvam prasthitaḥ durgam vanam adya eva rāghava | agrataḥ te gamiṣyāmi mṛdnantī kuśa kaṇṭakān || 27.6 ||

'If you set out this very day, Raghava, for the impassable forest, I shall walk before you, treading down the sharp kusha grass and thorns.'

Shloka 7 (ayodhya.27.7)

ईर्ष्या रोषौ बहिष् कृत्य भुक्त शेषम् इव उदकम् । नय माम् वीर विश्रब्धः पापम् मयि न विद्यते ॥ २७.७ ॥

īrṣyā roṣau bahiṣ kṛtya bhukta śeṣam iva udakam | naya mām vīra viśrabdhaḥ pāpam mayi na vidyate || 27.7 ||

'Cast off jealousy and anger as one casts away water left over from drinking, and take me with you, hero, in full trust — there is no fault in me.'

Shloka 8 (ayodhya.27.8)

प्रासाद अग्रैः विमानैः वा वैहायस गतेन वा । सर्व अवस्था गता भर्तुः पादच् चाया विशिष्यते ॥ २७.८ ॥

prāsāda agraiḥ vimānaiḥ vā vaihāyasa gatena vā | sarva avasthā gatā bhartuḥ pādac cāyā viśiṣyate || 27.8 ||

'Better than the tops of palaces, than flying chariots, than passage through the sky, is the shade of a husband's feet, in every condition of life.'

Shloka 9 (ayodhya.27.9)

अनुशिष्टा अस्मि मात्रा च पित्रा च विविध आश्रयम् । न अस्मि सम्प्रति वक्तव्या वर्तितव्यम् यथा मया ॥ २७.९ ॥

anuśiṣṭā asmi mātrā ca pitrā ca vividha āśrayam | na asmi samprati vaktavyā vartitavyam yathā mayā || 27.9 ||

'My mother and my father have already instructed me in every manner of conduct; I need not now be told how I ought to behave.'

Shloka 10 (ayodhya.27.10)

अहम् दुर्गम् गमिष्यामि वनम् पुरुषवर्जितम् । नानामृगगणाकीर्णम् शार्दूलवृकसेवितम् ॥ २७.१० ॥

aham durgam gamiṣyāmi vanam puruṣavarjitam | nānāmṛgagaṇākīrṇam śārdūlavṛkasevitam || 27.10 ||

'I shall go to that impassable forest, empty of people, thronged with herds of many wild beasts, haunted by tigers and wolves.'

Shloka 11 (ayodhya.27.11)

सुखम् वने निवत्स्यामि यथा एव भवने पितुः । अचिन्तयन्ती त्रीम्ल् लोकामः चिन्तयन्ती पति व्रतम् ॥ २७.११ ॥

sukham vane nivatsyāmi yathā eva bhavane pituḥ | acintayantī trīml lokāmaḥ cintayantī pati vratam || 27.11 ||

'I shall dwell happily in the forest just as in my father's house, giving no thought even to the three worlds, thinking only of my vow to my husband.'

Shloka 12 (ayodhya.27.12)

शुश्रूषमाणा ते नित्यम् नियता ब्रह्म चारिणी । सह रंस्ये त्वया वीर वनेषु मधु गन्धिषु ॥ २७.१२ ॥

śuśrūṣamāṇā te nityam niyatā brahma cāriṇī | saha raṃsye tvayā vīra vaneṣu madhu gandhiṣu || 27.12 ||

'Ever attending on you, disciplined, keeping my vow of chastity, I shall take my delight with you, hero, in forests fragrant as honey.'

Shloka 13 (ayodhya.27.13)

त्वम् हि कर्तुम् वने शक्तः राम सम्परिपालनम् । अन्यस्य पै जनस्य इह किम् पुनर् मम मानद ॥ २७.१३ ॥

tvam hi kartum vane śaktaḥ rāma samparipālanam | anyasya pai janasya iha kim punar mama mānada || 27.13 ||

'You indeed, Rama, giver of honour, are able to protect even other people while in the forest — how much more, then, me?'

Shloka 14 (ayodhya.27.14)

सह त्वया गमिश्यामि वसमद्य न संशयः । नाहम् शक्या महाभाग निवर्तयितु मुद्यता ॥ २७.१४ ॥

saha tvayā gamiśyāmi vasamadya na saṃśayaḥ | nāham śakyā mahābhāga nivartayitu mudyatā || 27.14 ||

'I shall go with you to the forest this very day, beyond doubt; illustrious one, being resolved, I cannot be turned back.'

Shloka 15 (ayodhya.27.15)

फल मूल अशना नित्यम् भविष्यामि न संशयः । न ते दुह्खम् करिष्यामि निवसन्ती सह त्वया ॥ २७.१५ ॥

phala mūla aśanā nityam bhaviṣyāmi na saṃśayaḥ | na te duhkham kariṣyāmi nivasantī saha tvayā || 27.15 ||

'I shall live always on fruit and roots, without doubt; dwelling there with you, I shall cause you no sorrow.'

Shloka 16 (ayodhya.27.16)

इच्चामि सरितः शैलान् पल्वलानि वनानि च । द्रष्टुम् सर्वत्र निर्भीता त्वया नाथेन धीमता ॥ २७.१६ ॥

iccāmi saritaḥ śailān palvalāni vanāni ca | draṣṭum sarvatra nirbhītā tvayā nāthena dhīmatā || 27.16 ||

'With you, wise lord, I shall be fearless everywhere; I long to see rivers, mountains, pools, and forests.'

Shloka 17 (ayodhya.27.17)

हंस कारण्डव आकीर्णाः पद्मिनीः साधु पुष्पिताः । इच्चेयम् सुखिनी द्रष्टुम् त्वया वीरेण सम्गता ॥ २७.१७ ॥

haṃsa kāraṇḍava ākīrṇāḥ padminīḥ sādhu puṣpitāḥ | icceyam sukhinī draṣṭum tvayā vīreṇa samgatā || 27.17 ||

'Joined with you, hero, and happy, I would wish to see lotus-pools thick with swans and waterfowl, fair in bloom.'

Shloka 18 (ayodhya.27.18)

अभिषेकम् करिष्यामि तासु नित्यम् यतव्रता । सह त्वया विशाल अक्ष रंस्ये परम नन्दिनी ॥ २७.१८ ॥

abhiṣekam kariṣyāmi tāsu nityam yatavratā | saha tvayā viśāla akṣa raṃsye parama nandinī || 27.18 ||

'Faithful to my vow, I shall bathe daily in those waters; with you, wide-eyed one, I shall take my delight, filled with joy.'

Shloka 19 (ayodhya.27.19)

एवम् वर्ष सहस्राणाम् शतम् वा अहम् त्वया सह । व्यतिक्रमम् न वेत्स्यामि स्वर्गोऽपि हि न मे मतः ॥ २७.१९ ॥

evam varṣa sahasrāṇām śatam vā aham tvayā saha | vyatikramam na vetsyāmi svargo'pi hi na me mataḥ || 27.19 ||

'Thus, whether a hundred years pass with you or a thousand, I shall know no distress; even heaven itself holds no appeal for me without you.'

Shloka 20 (ayodhya.27.20)

स्वर्गे अपि च विना वासो भविता यदि राघव । त्वया मम नर व्याघ्र न अहम् तम् अपि रोचये ॥ २७.२० ॥

svarge api ca vinā vāso bhavitā yadi rāghava | tvayā mama nara vyāghra na aham tam api rocaye || 27.20 ||

'Even should a dwelling in heaven itself be offered me without you, tiger among men, Raghava, I would not welcome even that.'

Shloka 21 (ayodhya.27.21)

अहम् गमिष्यामि वनम् सुदुर्गमम् । मृग आयुतम् वानर वारणैः युतम् । वने निवत्स्यामि यथा पितुर् गृहे । तव एव पादाव् उपगृह्य सम्मता ॥ २७.२१ ॥

aham gamiṣyāmi vanam sudurgamam | mṛga āyutam vānara vāraṇaiḥ yutam | vane nivatsyāmi yathā pitur gṛhe | tava eva pādāv upagṛhya sammatā || 27.21 ||

'I shall go to that most impassable forest, thronged with deer, alive with monkeys and elephants; there I shall dwell as in my father's house, held dear, clasping your feet alone.'

Shloka 22 (ayodhya.27.22)

अनन्य भावाम् अनुरक्त चेतसम् । त्वया वियुक्ताम् मरणाय निश्चिताम् । नयस्व माम् साधु कुरुष्व याचनाम् । न ते मया अतः गुरुता भविष्यति ॥ २७.२२ ॥

ananya bhāvām anurakta cetasam | tvayā viyuktām maraṇāya niścitām | nayasva mām sādhu kuruṣva yācanām | na te mayā ataḥ gurutā bhaviṣyati || 27.22 ||

'Take me with you — my heart devoted to none but you, fixed on you alone, resolved on death should I be parted from you. Grant my plea well; for this I shall be no burden to you.'

Shloka 23 (ayodhya.27.23)

तथा ब्रुवाणाम् अपि धर्म वत्सलो । न च स्म सीताम् नृ वरः निनीषति । उवाच च एनाम् बहु सम्निवर्तने । वने निवासस्य च दुह्खिताम् प्रति ॥ २७.२३ ॥

tathā bruvāṇām api dharma vatsalo | na ca sma sītām nṛ varaḥ ninīṣati | uvāca ca enām bahu samnivartane | vane nivāsasya ca duhkhitām prati || 27.23 ||

Yet though she spoke thus, that best of men, ever tender to Dharma, was not minded to take Sita with him; and to turn her back, he spoke to her at length of the many sorrows of dwelling in the forest.