The Might of Vali

Shloka 1 (kishkindha.9.1)

वाली नाम मम भ्राता ज्येष्ठः शत्रु निषूदनः । पितुः बहुमतः नित्यम् मम च अपि तथा पुरा ॥ 9.1 ॥

vālī nāma mama bhrātā jyeṣṭhaḥ śatru niṣūdanaḥ | pituḥ bahumataḥ nityam mama ca api tathā purā

My elder brother, Vali by name, is a destroyer of enemies; he was ever held dear by our father, and formerly by me as well.

Shloka 2 (kishkindha.9.2)

पितरि उपरते तस्मिन् ज्येष्ठो अयम् इति मंत्रिभिः । कपीनाम् ईश्वरो राज्ये कृतः परम सम्मतः ॥ 9.2 ॥

pitari uparate tasmin jyeṣṭho ayam iti maṃtribhiḥ | kapīnām īśvaro rājye kṛtaḥ parama sammataḥ

When our father passed away, the ministers, saying 'he is the eldest,' installed him with great honor as lord over the kingdom of the monkeys.

Shloka 3 (kishkindha.9.3)

राज्यम् प्रशासतः तस्य पितृ पैतामहम् महत् । अहम् सर्वेषु कालेषु प्रणतः प्रेष्यवत् स्थितः ॥ 9.3 ॥

rājyam praśāsataḥ tasya pitṛ paitāmaham mahat | aham sarveṣu kāleṣu praṇataḥ preṣyavat sthitaḥ

While he governed that great kingdom of our father and forefathers, I always stood by him, bowed low, as though I were his servant.

Shloka 4 (kishkindha.9.4)

मायावी नाम तेजस्वी पूर्वजो दुन्दुभेः सुतः । तेन तस्य महद् वैरम् वालिनः स्त्री कृतम् पुरा ॥ 9.4 ॥

māyāvī nāma tejasvī pūrvajo dundubheḥ sutaḥ | tena tasya mahad vairam vālinaḥ strī kṛtam purā

There was a mighty one named Mayavi, elder brother of Dundubhi; long ago a great enmity arose between him and Vali over a woman.

Shloka 5 (kishkindha.9.5)

स तु सुप्ते जने रात्रौ किष्किन्धा द्वारम् आगतः । नर्दति स्म सुसम्रब्धो वालिनम् च आह्वयत् रणे ॥ 9.5 ॥

sa tu supte jane rātrau kiṣkindhā dvāram āgataḥ | nardati sma susamrabdho vālinam ca āhvayat raṇe

One night, when everyone was asleep, he came to the gates of Kishkindha and, roaring in furious agitation, challenged Vali to battle.

Shloka 6 (kishkindha.9.6)

प्रसुप्तः तु मम भ्राता नर्दितो भैरव स्वनम् । श्रुत्वा न ममृषे वाली निष्पपात जवात् तदा ॥ 9.6 ॥

prasuptaḥ tu mama bhrātā nardito bhairava svanam | śrutvā na mamṛṣe vālī niṣpapāta javāt tadā

My sleeping brother, hearing that terrible roar, could not bear it, and at once rushed out with great speed.

Shloka 7 (kishkindha.9.7)

स तु वै निःसृतः क्रोधात् तम् हन्तुम् असुरोत्तमम् । वार्यमाणः ततः स्त्रीभिः मया च प्रणत आत्मना ॥ 9.7 ॥

sa tu vai niḥsṛtaḥ krodhāt tam hantum asurottamam | vāryamāṇaḥ tataḥ strībhiḥ mayā ca praṇata ātmanā

Though held back by the women, and by me bowing before him, he rushed out in his anger to slay that foremost of demons.

Shloka 8 (kishkindha.9.8)

स तु निर्धूय सर्वान् नो निर्जगाम महाबलः । ततः अहम् अपि सौहार्दान् निःसृतः वालिना सह ॥ 9.8 ॥

sa tu nirdhūya sarvān no nirjagāma mahābalaḥ | tataḥ aham api sauhārdān niḥsṛtaḥ vālinā saha

That mighty one, brushing us all aside, went forth; then I too, out of brotherly affection, went out along with Vali.

Shloka 9 (kishkindha.9.9)

स तु मे भ्रातरम् दृष्ट्वा माम् च दूरात् अवस्थितम् । असुरो जात संत्रासः प्रदुद्राव तदा भृशम् ॥ 9.9 ॥

sa tu me bhrātaram dṛṣṭvā mām ca dūrāt avasthitam | asuro jāta saṃtrāsaḥ pradudrāva tadā bhṛśam

Seeing my brother and me standing there even from a distance, that demon, seized with terror, fled swiftly away.

Shloka 10 (kishkindha.9.10)

तस्मिन् द्रवति संत्रस्ते हि आवाम् द्रुततरम् गतौ । प्रकाशः अपि कृतः मार्गः चन्द्रेण उद्गच्छता तदा ॥ 9.10 ॥

tasmin dravati saṃtraste hi āvām drutataram gatau | prakāśaḥ api kṛtaḥ mārgaḥ candreṇa udgacchatā tadā

As he fled in terror, we two pursued him at great speed; and just then the rising moon lit up our path.

Shloka 11 (kishkindha.9.11)

स तृणैः आवृतम् दुर्गम् धरण्या विवरम् महत् । प्रविवेश असुरः वेगात् आवाम् आसाद्य विष्ठितौ ॥ 9.11 ॥

sa tṛṇaiḥ āvṛtam durgam dharaṇyā vivaram mahat | praviveśa asuraḥ vegāt āvām āsādya viṣṭhitau

That demon plunged swiftly into a vast, impenetrable cavity in the earth, hidden by grass; we two, reaching that spot, came to a halt there.

Shloka 12 (kishkindha.9.12)

तम् प्रविष्टम् रिपुम् दृष्ट्वा बिलम् रोष वशम् गतः । माम् उवाच ततो वाली वचनम् क्षुभित इन्द्रियः ॥ 9.12 ॥

tam praviṣṭam ripum dṛṣṭvā bilam roṣa vaśam gataḥ | mām uvāca tato vālī vacanam kṣubhita indriyaḥ

Seeing that enemy enter the pit, Vali was overcome with rage, and, his senses in turmoil, he said this to me—

Shloka 13 (kishkindha.9.13)

इह तिष्ठ अद्य सुग्रीव बिल द्वारि समाहितः । यावत् अत्र प्रविश्य अहम् निहन्मि समरे रिपुम् ॥ 9.13 ॥

iha tiṣṭha adya sugrīva bila dvāri samāhitaḥ | yāvat atra praviśya aham nihanmi samare ripum

—'Sugriva, stay here today, alert, at the mouth of this pit, until I go in and slay this enemy in battle.'

Shloka 14 (kishkindha.9.14)

मया तु एतत् वचः श्रुत्वा याचितः स परंतपः । शापयित्वा च माम् पद्भ्याम् प्रविवेश बिलम् ततः ॥ 9.14 ॥

mayā tu etat vacaḥ śrutvā yācitaḥ sa paraṃtapaḥ | śāpayitvā ca mām padbhyām praviveśa bilam tataḥ

Hearing this, I entreated him to let me come too, but that scourge of foes made me swear by his own feet to stay, and then entered the pit alone.

Shloka 15 (kishkindha.9.15)

तस्य प्रविष्टस्य बिलम् साग्रः संवत्सरः गतः । स्थितस्य च बिल द्वारि सः कालः व्यत्यवर्तत ॥ 9.15 ॥

tasya praviṣṭasya bilam sāgraḥ saṃvatsaraḥ gataḥ | sthitasya ca bila dvāri saḥ kālaḥ vyatyavartata

A year and more passed after he entered that pit, and that same span of time passed for me as I stood waiting at its mouth.

Shloka 16 (kishkindha.9.16)

अहम् तु नष्टम् तम् ज्ञात्वा स्नेहात् आगत संभ्रमः । भ्रातरम् न प्रपश्यामि पाप शङ्कि च मे मनः ॥ 9.16 ॥

aham tu naṣṭam tam jñātvā snehāt āgata saṃbhramaḥ | bhrātaram na prapaśyāmi pāpa śaṅki ca me manaḥ

Not seeing my brother, and thinking him lost, I grew agitated out of love for him, and my mind filled with dread of some evil.

Shloka 17 (kishkindha.9.17)

अथ दीर्घस्य कालस्य बिलात् तस्मात् विनिःसृतम् । सः फेनम् रुधिरम् दृष्ट्वा ततो अहम् भृशदुःखितः ॥ 9.17 ॥

atha dīrghasya kālasya bilāt tasmāt viniḥsṛtam | saḥ phenam rudhiram dṛṣṭvā tato aham bhṛśaduḥkhitaḥ

After a long time, when I saw blood mixed with foam flowing out from that pit, I was overcome with deep sorrow.

Shloka 18 (kishkindha.9.18)

नर्दताम् असुराणाम् च ध्वनिः मे श्रोत्रम् आगतः । न रस्तस्य च संग्रामे क्रोशतो अपि स्वनो गुरोः ॥ 9.18 ॥

nardatām asurāṇām ca dhvaniḥ me śrotram āgataḥ | na rastasya ca saṃgrāme krośato api svano guroḥ

The roaring sounds of the demons reached my ears, but not the slightest sound of my noble brother's own cry, though he was fighting within.

Shloka 19 (kishkindha.9.19)

अहम् तु अवगतः बुद्ध्या चिह्नैः तैः भ्रातरम् हतम् । पिधाय च बिल द्वारम् शिलया गिरि मात्रया ॥ 9.19 ॥

aham tu avagataḥ buddhyā cihnaiḥ taiḥ bhrātaram hatam | pidhāya ca bila dvāram śilayā giri mātrayā

From these signs I concluded, with a heavy heart, that my brother had been slain, and I sealed the mouth of that pit with a boulder as large as a mountain.

Shloka 20 (kishkindha.9.20)

शोकार्तः च उदकम् कृत्वा किष्किन्धाम् आगतः सखे । गूहमानस्य मे तत्त्वम् यत्नतः मंत्रिभिः श्रुतम् ॥ 9.20 ॥

śokārtaḥ ca udakam kṛtvā kiṣkindhām āgataḥ sakhe | gūhamānasya me tattvam yatnataḥ maṃtribhiḥ śrutam

Stricken with grief, O friend, I performed the water rites for him and returned to Kishkindha; though I sought to conceal the truth, the ministers, by their persistence, learned it all from me.

Shloka 21 (kishkindha.9.21)

ततः अहम् तैः समागम्य समेतैः अभिषेचितः । राज्यम् प्रशासतः तस्य न्यायतो मम राघव ॥ 9.21 ॥

tataḥ aham taiḥ samāgamya sametaiḥ abhiṣecitaḥ | rājyam praśāsataḥ tasya nyāyato mama rāghava

Then, O Raghava, all of them together assembled and duly crowned me, and I began to rule that kingdom justly.

Shloka 22 (kishkindha.9.22)

आजगाम रिपुम् हत्वा दानवम् स तु वानरः । अभिषिक्तम् तु माम् दृष्ट्वा कोपात् संरक्त लोचनः ॥ 9.22 ॥

ājagāma ripum hatvā dānavam sa tu vānaraḥ | abhiṣiktam tu mām dṛṣṭvā kopāt saṃrakta locanaḥ

Meanwhile that monkey Vali, having slain his demon enemy, returned; and seeing me crowned, his eyes reddened with fury.

Shloka 23 (kishkindha.9.23)

मदीयान् मंत्रिणः बद्ध्वा परुषम् वाक्यम् अब्रवीत् । निग्रहे च समर्थस्य तम् पापम् प्रति राघव ॥ 9.23 ॥

madīyān maṃtriṇaḥ baddhvā paruṣam vākyam abravīt | nigrahe ca samarthasya tam pāpam prati rāghava

He bound my ministers and spoke harsh words to me; and, O Raghava, though I was capable of restraining him in that wrongdoing—

Shloka 24 (kishkindha.9.24)

न प्रावर्तत मे बुद्धिः भ्रातृ गौरव यंत्रिता । हत्वा शत्रुम् सः मे भ्राता प्रविवेश पुरम् तदा ॥ 9.24 ॥

na prāvartata me buddhiḥ bhrātṛ gaurava yaṃtritā | hatvā śatrum saḥ me bhrātā praviveśa puram tadā

—my mind, bound fast by reverence for my elder brother, would not incline to it. So my brother, having slain the enemy, then entered the city.

Shloka 25 (kishkindha.9.25)

मानयन् तम् महात्मानम् यथावत् च अभिअवादयम् । उक्ताः च न आशिषः तेन संतुष्टेन अन्तरात्मना ॥ 9.25 ॥

mānayan tam mahātmānam yathāvat ca abhiavādayam | uktāḥ ca na āśiṣaḥ tena saṃtuṣṭena antarātmanā

I honored that great one duly and offered him proper salutation, yet his inner heart remained unappeased, and he did not even speak a word of blessing over me.

Shloka 26 (kishkindha.9.26)

नत्वा पादौ अहम् तस्य मुकुटेन अस्पृशम् प्रभो । अपि वाली मम क्रोधात् न प्रसादम् चकार सः ॥ 9.26 ॥

natvā pādau aham tasya mukuṭena aspṛśam prabho | api vālī mama krodhāt na prasādam cakāra saḥ

Bowing at his feet, my lord, I touched them even with my crown, yet Vali, in his anger, showed me no favor at all.