Malyavan's Counsel of Peace

Shloka 1 (yuddha.35.1)

तेन शन्ख विमिश्रेण भेरी शब्देन राघवः । उपयतो महा बाहू रामः पर पुरम् जयः । ॥ 35.1 ॥

tena śankha vimiśreṇa bherī śabdena rāghavaḥ | upayato mahā bāhū rāmaḥ para puram jayaḥ | || 35.1 ||

With that sound - the roll of kettle-drums mingled with the blast of conches - the mighty-armed Rama, conqueror of hostile cities, advanced.

Shloka 2 (yuddha.35.2)

तम् निनादम् निशम्य अथ रावणो राक्षस ईश्वरः । मुहूर्तम् ध्यानम् आस्थाय सचिवान् अभ्युदैक्षत । ॥ 35.2 ॥

tam ninādam niśamya atha rāvaṇo rākṣasa īśvaraḥ | muhūrtam dhyānam āsthāya sacivān abhyudaikṣata | || 35.2 ||

Hearing that roar, Ravana, lord of demons, paused a moment in thought, and then looked toward his ministers.

Shloka 3 (yuddha.35.3)

अथ तान् सचिवांस् तत्र सर्वान् आभाष्य रावणः । सभाम् सम्नादयन् सर्वाम् इत्य् उवाच महा बलः । ॥ 35.3 ॥

atha tān sacivāṃs tatra sarvān ābhāṣya rāvaṇaḥ | sabhām samnādayan sarvām ity uvāca mahā balaḥ | || 35.3 ||

Then that mighty Ravana, addressing all his ministers gathered there, making the whole hall resound, spoke as follows:

Shloka 4 (yuddha.35.4)

जगत्संतापनः क्रूरोऽगर्हयन् राक्षसेश्वरः । तरणम् सागरस्य अपि विक्रमम् बल संचयम् । ॥ 35.4 ॥

jagatsaṃtāpanaḥ krūro'garhayan rākṣaseśvaraḥ | taraṇam sāgarasya api vikramam bala saṃcayam | || 35.4 ||

That cruel lord of demons, the tormentor of the world, spoke without reproach of Rama's crossing of the ocean, his prowess, and his gathered strength:

Shloka 5 (yuddha.35.5)

यद् उक्तवन्तो रामस्य भवन्तस् तन् मया श्रुतम् । भवतश्चाप्यहम् वेद्मि युद्धे सत्यपराक्रमान् । ॥ 35.5 ॥

yad uktavanto rāmasya bhavantas tan mayā śrutam | bhavataścāpyaham vedmi yuddhe satyaparākramān | || 35.5 ||

"I have heard all that you have told me of Rama; and I too know you to be truly valiant in battle.

Shloka 6 (yuddha.35.6)

तूष्णीकानीक्षतोन्योन्यम् विदित्वाम् रामविक्रमम् । ततस् तु सुमहा प्राज्नो माल्यवान् नाम राक्षसः । ॥ 35.6 ॥

tūṣṇīkānīkṣatonyonyam viditvām rāmavikramam | tatas tu sumahā prājno mālyavān nāma rākṣasaḥ | || 35.6 ||

Yet, aware now of Rama's prowess, you all merely look at one another in silence." Then that highly wise demon named Malyavan -

Shloka 7 (yuddha.35.7)

रावणस्य वचः श्रुत्वा मातुः पैतामहो अब्रवीत् । विद्यास्वभिविनीतो यो राजा राजन् नय अनुगः । ॥ 35.7 ॥

rāvaṇasya vacaḥ śrutvā mātuḥ paitāmaho abravīt | vidyāsvabhivinīto yo rājā rājan naya anugaḥ | || 35.7 ||

- his mother's grandfather - hearing Ravana's words, spoke thus: "O king, that ruler who is well trained in the sciences and follows the path of prudence -

Shloka 8 (yuddha.35.8)

स शास्ति चिरम् ऐश्वर्यम् अरींश्च कुरुते वशे । संदधानो हि कालेन विगृह्णंसः चारिभिः सह । ॥ 35.8 ॥

sa śāsti ciram aiśvaryam arīṃśca kurute vaśe | saṃdadhāno hi kālena vigṛhṇaṃsaḥ cāribhiḥ saha | || 35.8 ||

- he governs his sovereignty for long, and brings even his enemies under his sway; making peace with foes at the fitting time, or waging war at the fitting time -

Shloka 9 (yuddha.35.9)

स्व पक्ष वर्धनम् कुर्वन् महद् ऐश्वर्यम् अश्नुते । हीयमानेन कर्तव्यो राज्ना संधिः समेन च । ॥ 35.9 ॥

sva pakṣa vardhanam kurvan mahad aiśvaryam aśnute | hīyamānena kartavyo rājnā saṃdhiḥ samena ca | || 35.9 ||

- increasing his own party's strength, he attains great power. By a king who is weaker, or even equal, peace should be made;

Shloka 10 (yuddha.35.10)

न शत्रुम् अवमन्येत ज्यायान् कुर्वीत विग्रहम् । तन्मह्यम् रोचते संधिः सह रामेण रावण । ॥ 35.10 ॥

na śatrum avamanyeta jyāyān kurvīta vigraham | tanmahyam rocate saṃdhiḥ saha rāmeṇa rāvaṇa | || 35.10 ||

one should never underrate the enemy; the stronger one should indeed make war. For that reason, alliance with Rama is what I favor, O Ravana.

Shloka 11 (yuddha.35.11)

यद् अर्थम् अभियुक्ताः स्म सीता तस्मै प्रदीयताम् । तस्य देव ऋषयः सर्वे गन्धर्वासः च जय एषिणः । ॥ 35.11 ॥

yad artham abhiyuktāḥ sma sītā tasmai pradīyatām | tasya deva ṛṣayaḥ sarve gandharvāsaḥ ca jaya eṣiṇaḥ | || 35.11 ||

Let Sita, for whose sake you are now under attack, be given back to him. All the celestial seers and the Gandharvas alike wish for his victory -

Shloka 12 (yuddha.35.12)

विरोधम् मा गमस् तेन संधिस् ते तेन रोचताम् । असृजद् भगवान् पक्षौ द्वाव् एव हि पितामहः । ॥ 35.12 ॥

virodham mā gamas tena saṃdhis te tena rocatām | asṛjad bhagavān pakṣau dvāv eva hi pitāmahaḥ | || 35.12 ||

do not incur enmity with them; let alliance with him be agreeable to you. The Lord Brahma, indeed, created only two orders of beings -

Shloka 13 (yuddha.35.13)

सुराणाम् असुराणाम् च धर्म अधर्मौ तद् आश्रयौ । धर्मो हि श्रूयते पक्षः सुराणाम् च महात्मनाम् । ॥ 35.13 ॥

surāṇām asurāṇām ca dharma adharmau tad āśrayau | dharmo hi śrūyate pakṣaḥ surāṇām ca mahātmanām | || 35.13 ||

- the gods and the demons - and righteousness and unrighteousness are their respective refuges. Righteousness, it is said, is the side taken by the great-souled celestials;

Shloka 14 (yuddha.35.14)

अधर्मो रक्षसाम् पक्षोह्य असुराणाम् च रावण । धर्मो वै ग्रसते अधर्मम् ततः कृतम् अभूद् युगम् । ॥ 35.14 ॥

adharmo rakṣasām pakṣohya asurāṇām ca rāvaṇa | dharmo vai grasate adharmam tataḥ kṛtam abhūd yugam | || 35.14 ||

unrighteousness, O Ravana, is truly the side of the rakshasas and the asuras. When righteousness swallows unrighteousness, that becomes the Krita Yuga -

Shloka 15 (yuddha.35.15)

अधर्मो ग्रसते धर्मम् ततस् तिष्यः प्रवर्तते । तत् त्वया चरता लोकान् धर्मो विनिहतो महान् । ॥ 35.15 ॥

adharmo grasate dharmam tatas tiṣyaḥ pravartate | tat tvayā caratā lokān dharmo vinihato mahān | || 35.15 ||

- and when unrighteousness swallows righteousness, then the age of Tishya (Kali) sets in. Therefore, as you have roamed through the worlds, great righteousness has been struck down by you,

Shloka 16 (yuddha.35.16)

अधर्मः प्रगृहीतसः च तेन अस्मद् बलिनः परे । स प्रमादाद् विवृद्धस् ते अधर्मो अहिर् ग्रसते हि नः । ॥ 35.16 ॥

adharmaḥ pragṛhītasaḥ ca tena asmad balinaḥ pare | sa pramādād vivṛddhas te adharmo ahir grasate hi naḥ | || 35.16 ||

and unrighteousness has been fostered instead - for that reason, our enemies have grown stronger than us. Through your negligence, that unrighteousness, now well-grown,

Shloka 17 (yuddha.35.17)

विवर्धयति पक्षम् च सुराणाम् सुर भावनः । विषयेषु प्रसक्तेन यत् किंचित् कारिणा त्वया । ॥ 35.17 ॥

vivardhayati pakṣam ca surāṇām sura bhāvanaḥ | viṣayeṣu prasaktena yat kiṃcit kāriṇā tvayā | || 35.17 ||

is indeed devouring us like a serpent, favoring the gods and swelling their party's strength. By you, engrossed in sense-pleasures, doing whatever you please -

Shloka 18 (yuddha.35.18)

ऱ्षीणाम् अग्नि कल्पानाम् उद्वेगो जनितो महान् । तेषाम् प्रभावो दुर्धर्षः प्रदीप्त;इव पावकः । ॥ 35.18 ॥

ऱ्ṣīṇām agni kalpānām udvego janito mahān | teṣām prabhāvo durdharṣaḥ pradīpta;iva pāvakaḥ | || 35.18 ||

a great alarm has been generated among the sages, who resemble blazing fire itself. Their power is unassailable, like a fire ablaze;

Shloka 19 (yuddha.35.19)

तपसा भावित आत्मानो धर्मस्य अनुग्रहे रताः । मुख्यैर् यज्नैर् यजन्त्य् एते नित्यम् तैस् तैर् द्विजातयः । ॥ 35.19 ॥

tapasā bhāvita ātmāno dharmasya anugrahe ratāḥ | mukhyair yajnair yajanty ete nityam tais tair dvijātayaḥ | || 35.19 ||

their minds purified by austerity, devoted to the furtherance of righteousness, these twice-born ones worship the gods through their principal sacrifices,

Shloka 20 (yuddha.35.20)

जुह्वत्य् अग्नींसः च विधिवद् वेदांसः च उच्चैर् अधीयते । अभिभूय च रक्षांसि ब्रह्म घोषान् उदैरयन् । ॥ 35.20 ॥

juhvaty agnīṃsaḥ ca vidhivad vedāṃsaḥ ca uccair adhīyate | abhibhūya ca rakṣāṃsi brahma ghoṣān udairayan | || 35.20 ||

pour oblations into the sacred fires with due rites, recite the Vedas aloud, and, having overpowered the demons, raised the sound of Vedic chanting -

Shloka 21 (yuddha.35.21)

दिशो विप्रद्रुताः सर्वे स्तनयित्नुर् इव उष्णगे । ऋषीणाम् अग्नि कल्पानाम् अग्नि होत्र समुत्थितः । ॥ 35.21 ॥

diśo vipradrutāḥ sarve stanayitnur iva uṣṇage | ṛṣīṇām agni kalpānām agni hotra samutthitaḥ | || 35.21 ||

hearing which, all demons fled in every direction, like thunderclouds scattered in the heat of summer. The smoke rising from the sacred fire of those sages, who resemble fire itself,

Shloka 22 (yuddha.35.22)

आदत्ते रक्षसाम् तेजो धूमो व्याप्य दिशो दश । तेषु तेषु च देशेषु पुण्येषु च दृढ व्रतैः । ॥ 35.22 ॥

ādatte rakṣasām tejo dhūmo vyāpya diśo daśa | teṣu teṣu ca deśeṣu puṇyeṣu ca dṛḍha vrataiḥ | || 35.22 ||

spreading over the ten directions, draws away the very power of the demons. In those various sacred lands, by ascetics of unwavering vows -

Shloka 23 (yuddha.35.23)

चर्यमाणम् तपस् तीव्रम् सम्तापयति राक्षसान् । देवदानवयक्षेभो गृहीतश्च वरस्त्वया । ॥ 35.23 ॥

caryamāṇam tapas tīvram samtāpayati rākṣasān | devadānavayakṣebho gṛhītaśca varastvayā | || 35.23 ||

the severe austerity practiced there torments the demons. A boon was indeed received by you from the gods, the danavas and the yakshas -

Shloka 24 (yuddha.35.24)

मनुष्या वानरा ऋक्षा गोलाङ्गूला महाबलाः । बलवन्त इहागम्य गर्जन्ति दृढविक्रमाः । ॥ 35.24 ॥

manuṣyā vānarā ṛkṣā golāṅgūlā mahābalāḥ | balavanta ihāgamya garjanti dṛḍhavikramāḥ | || 35.24 ||

but now men, bears, and monkeys, mighty and firm in valor, have come here and roar aloud.

Shloka 25 (yuddha.35.25)

उत्पातान् विविधान् दृष्ट्वा घोरान् बहु विधांस् तथा । विनाशम् अनुपश्यामि सर्वेषाम् रक्षसाम् अहम् । ॥ 35.25 ॥

utpātān vividhān dṛṣṭvā ghorān bahu vidhāṃs tathā | vināśam anupaśyāmi sarveṣām rakṣasām aham | || 35.25 ||

Having witnessed manifold and terrible portents of every kind, I foresee the destruction of all the demons.

Shloka 26 (yuddha.35.26)

खराभिस् तनिता घोरा मेघाः प्रतिभयम् करः । शोणितेन अभिवर्षन्ति लन्काम् उष्णेन सर्वतः । ॥ 35.26 ॥

kharābhis tanitā ghorā meghāḥ pratibhayam karaḥ | śoṇitena abhivarṣanti lankām uṣṇena sarvataḥ | || 35.26 ||

Dread clouds, thundering harshly and inspiring terror, rain down hot blood upon Lanka from every side.

Shloka 27 (yuddha.35.27)

रुदताम् वाहनानाम् च प्रपतन्त्य् अस्र बिन्दवः । रजोध्वस्ता विवर्णासः च न प्रभान्ति यथा पुरम् । ॥ 35.27 ॥

rudatām vāhanānām ca prapatanty asra bindavaḥ | rajodhvastā vivarṇāsaḥ ca na prabhānti yathā puram | || 35.27 ||

Teardrops fall from the weeping draft-animals; discoloured, covered with dust, they no longer gleam as before.

Shloka 28 (yuddha.35.28)

व्याला गोमायवो ग्ऱ्^ इध्रा वाशन्ति च सुभैरवम् । प्रविश्य लन्काम् अनिशम् समवायांसः च कुर्वते । ॥ 35.28 ॥

vyālā gomāyavo gऱ्^ idhrā vāśanti ca subhairavam | praviśya lankām aniśam samavāyāṃsaḥ ca kurvate | || 35.28 ||

Beasts of prey, jackals and vultures howl most terribly; entering Lanka, they gather themselves into packs in the groves.

Shloka 29 (yuddha.35.29)

कालिकाः पाण्डुरैर् दन्तैः प्रहसन्त्य् अग्रतः स्थिताः । स्त्रियः स्वप्नेषु मुष्णन्त्यो गृहाणि प्रतिभाष्य च । ॥ 35.29 ॥

kālikāḥ pāṇḍurair dantaiḥ prahasanty agrataḥ sthitāḥ | striyaḥ svapneṣu muṣṇantyo gṛhāṇi pratibhāṣya ca | || 35.29 ||

Dark women, baring their pale teeth, stand laughing in front, robbing houses even as they speak of it in dreams.

Shloka 30 (yuddha.35.30)

गृहाणाम् बलि कर्माणि श्वानः पर्युपभुन्जते । खरा गोषु प्रजायन्ते मूषिका नकुलैः सह । ॥ 35.30 ॥

gṛhāṇām bali karmāṇi śvānaḥ paryupabhunjate | kharā goṣu prajāyante mūṣikā nakulaiḥ saha | || 35.30 ||

Dogs devour the sacrificial offerings set out in homes; donkeys are born of cows, and mice of mongooses.

Shloka 31 (yuddha.35.31)

मार्जारा द्वीपिभिः सार्धम् सूकराः शुनकैः सह । किम्नरा राक्षसैसः च अपि समेयुर् मानुषैः सह । ॥ 35.31 ॥

mārjārā dvīpibhiḥ sārdham sūkarāḥ śunakaiḥ saha | kimnarā rākṣasaisaḥ ca api sameyur mānuṣaiḥ saha | || 35.31 ||

Cats mate with leopards, pigs with dogs; even Kinnaras consort with rakshasas, and with men as well.

Shloka 32 (yuddha.35.32)

पाण्डुरा रक्त पादासः च विहगाः काल चोदिताः । राक्षसानाम् विनाशाय कपोता विचरन्ति च । ॥ 35.32 ॥

pāṇḍurā rakta pādāsaḥ ca vihagāḥ kāla coditāḥ | rākṣasānām vināśāya kapotā vicaranti ca | || 35.32 ||

White pigeons with red feet, driven on by Time, wander about, foretelling the destruction of the demons.

Shloka 33 (yuddha.35.33)

वीचीकूचीति वाशन्त्यः शारिका वेश्मसु स्थिताः । पतन्ति ग्रथितासः च अपि निर्जिताः कलह एषिणः । ॥ 35.33 ॥

vīcīkūcīti vāśantyaḥ śārikā veśmasu sthitāḥ | patanti grathitāsaḥ ca api nirjitāḥ kalaha eṣiṇaḥ | || 35.33 ||

Mynah birds perched in the houses cry "chichikuchi", and, worsted by other quarrelsome birds, fall down tangled together.

Shloka 34 (yuddha.35.34)

पक्षिणश्च मृगाः सर्वे प्रत्यादित्यम् रुदन्ति ते । करालो विकटो मुण्डः पुरुषः कृष्ण पिन्गलः । ॥ 35.34 ॥

pakṣiṇaśca mṛgāḥ sarve pratyādityam rudanti te | karālo vikaṭo muṇḍaḥ puruṣaḥ kṛṣṇa pingalaḥ | || 35.34 ||

Birds and all the wild creatures cry, turning their faces to the sun; a grim, monstrous, shaven-headed being, dark and tawny -

Shloka 35 (yuddha.35.35)

कालो गृहाणि सर्वेषाम् काले काले अन्ववेक्षते । एतान्य् अन्यानि दुष्टानि निमित्तान्य् उत्पतन्ति च । ॥ 35.35 ॥

kālo gṛhāṇi sarveṣām kāle kāle anvavekṣate | etāny anyāni duṣṭāni nimittāny utpatanti ca | || 35.35 ||

- that is Time - looks upon the dwellings of us all, again and again, at every hour; these and other evil portents keep arising.

Shloka 36 (yuddha.35.36)

विष्णुम् मन्यामहे रामम् मानुषम् देहम् आस्थितम् । न हि मानुष मात्रो असौ राघवो दृढ विक्रमः । ॥ 35.36 ॥

viṣṇum manyāmahe rāmam mānuṣam deham āsthitam | na hi mānuṣa mātro asau rāghavo dṛḍha vikramaḥ | || 35.36 ||

We deem this Rama to be Vishnu himself, dwelling in human form; this Raghava, of unwavering prowess, is surely no mere man -

Shloka 37 (yuddha.35.37)

येन बद्धः समुद्रस्य स सेतुः परम अद्भुतः । कुरुष्व नर राजेन संधिम् रामेण रावण । ॥ 35.37 ॥

yena baddhaḥ samudrasya sa setuḥ parama adbhutaḥ | kuruṣva nara rājena saṃdhim rāmeṇa rāvaṇa | || 35.37 ||

he by whom that most wondrous bridge was built across the very sea. Make peace, O Ravana, with Rama, the king of men; having understood his deeds, let that be done which is best for the future, after due deliberation.

Shloka 38 (yuddha.35.38)

ज्ञात्वावधार्य कर्माणि क्रियतामायतिक्षमम् । इदम् वचस् तत्र निगद्य माल्यवन् । परीक्ष्य रक्षो अधिपतेर् मनः पुनः । अनुत्तमेषु उत्तम पौरुषो बली । बभूव तूष्णीम् समवेक्ष्य रावणम् । ॥ 35.38 ॥

jñātvāvadhārya karmāṇi kriyatāmāyatikṣamam | idam vacas tatra nigadya mālyavan | parīkṣya rakṣo adhipater manaḥ punaḥ | anuttameṣu uttama pauruṣo balī | babhūva tūṣṇīm samavekṣya rāvaṇam | || 35.38 ||

Having spoken these words there, Malyavan - mighty, foremost in valor among the greatest of warriors, having gauged the demon-lord's mind - fell silent once more, gazing upon Ravana.