Skip to main content

Udyoga Parva · Adhyaya 101

The World of Garuda's Sons

Continuing his search for a husband for Matali's daughter, Narada leads Indra's charioteer to the world of the Suparnas, the serpent-eating birds descended from Garuda. He describes their strength, their Kshatriya nature and their devotion to Vishnu, and names the foremost of Garuda's sons. Finding that none there pleases Matali, he offers to take him elsewhere.

Adhyaya 100All adhyayasAdhyaya 102

नारद उवाच · Narada said

Verse 1 (5.101.1)

अयं लोकः सुपर्णानां पक्षिणां पन्नगाशिनाम् । विक्रमे गमने भारे नैषामस्ति परिश्रमः ॥

ayaṃ lokaḥ suparṇānāṃ pakṣiṇāṃ pannagāśinām | vikrame gamane bhāre naiṣāmasti pariśramaḥ

This is the world of the Suparnas, the birds that feed on serpents. In valour, in flight and in carrying loads they never know weariness.

Verse 2 (5.101.2)

वैनतेयसुतैः सूत षड्भिस्ततमिदं कुलम् । सुमुखेन सुनाम्ना च सुनेत्रेण सुवर्चसा ॥

vainateyasutaiḥ sūta ṣaḍbhistatamidaṃ kulam | sumukhena sunāmnā ca sunetreṇa suvarcasā

This race, charioteer, has been spread abroad by the six sons of Vinata's son: Sumukha, Sunaman, Sunetra, Suvarchas,

Note on the text: Corrected पङ्भि- → षड्भि- (misprint in Wikisource; पङ्भिः is not a word, and six sons are then named; critical edition ṣaḍbhis).

Verse 3 (5.101.3)

सुरुचा पक्षिराजेन सुबलेन च मातले । वर्धितानि प्रसृत्या वै विनताकुलकर्तृभिः ॥

surucā pakṣirājena subalena ca mātale | vardhitāni prasṛtyā vai vinatākulakartṛbhiḥ

Surucha, king of birds, and Subala, Matali. These founders of Vinata's line have made its families grow and spread far and wide.

Note on the text: Corrected विनाता- → विनता- (misprint in Wikisource; critical edition vinatākula-). सुरुचा and प्रसृत्या (CE surūpa-, prasūtyā) kept as the base reading; the page's commentary glosses प्रसृत्या.

Verse 4 (5.101.4)

पक्षिराजाभिजात्यानां सहस्राणि शतानि च । कश्यपस्य ततो वंशे जातैर्भूतिविवर्धनैः ॥

pakṣirājābhijātyānāṃ sahasrāṇi śatāni ca | kaśyapasya tato vaṃśe jātairbhūtivivardhanaiḥ

Through these, born in Kashyapa's line and increasing its prosperity, there have come hundreds and thousands of nobly born kings of birds.

Verse 5 (5.101.5)

सर्वे ह्येते श्रिया युक्ताः सर्वे श्रीवत्सलक्षणाः । सर्वे श्रियमभीप्सन्तो धारयन्ति बलान्युत ॥

sarve hyete śriyā yuktāḥ sarve śrīvatsalakṣaṇāḥ | sarve śriyamabhīpsanto dhārayanti balānyuta

All of them are endowed with splendour, all bear the mark of the Shrivatsa; all of them, seeking fortune, keep up their strength.

Verse 6 (5.101.6)

कर्मणा क्षत्रियाश्चैते निर्घृणा भोगिभोजिनः । ज्ञातिसङ्क्षयकर्तृत्वाद्ब्राह्मण्यं न लभन्ति वै ॥

karmaṇā kṣatriyāścaite nirghṛṇā bhogibhojinaḥ | jñātisaṅkṣayakartṛtvādbrāhmaṇyaṃ na labhanti vai

By their deeds they are Kshatriyas: pitiless, devourers of serpents. Because they bring destruction on their own kin, they do not attain the state of brahmins.

Note on the text: Corrected वैः → वै (misprint in Wikisource; stray visarga on the particle; critical edition vai).

Verse 7 (5.101.7)

नामानि चैषां वक्ष्यामि यथाप्राधान्यतः शृणु । मातले श्लाघ्यमेतद्धि कुलं विष्णुपरिग्रहम् ॥

nāmāni caiṣāṃ vakṣyāmi yathāprādhānyataḥ śṛṇu | mātale ślāghyametaddhi kulaṃ viṣṇuparigraham

I shall tell you their names in order of eminence; listen. This race, Matali, is worthy of praise, for Vishnu has taken it as his own.

Note on the text: Corrected श्रृणु → शृणु (misprint in Wikisource; श्रृ for शृ; critical edition śṛṇu).

Verse 8 (5.101.8)

दैवतं विष्णुरेतेषां विष्णुरेव परायणम् । हृदि चैषां सदा विष्णुर्विष्णुरेव सदा गतिः ॥

daivataṃ viṣṇureteṣāṃ viṣṇureva parāyaṇam | hṛdi caiṣāṃ sadā viṣṇurviṣṇureva sadā gatiḥ

Vishnu is their deity, Vishnu their highest refuge; Vishnu is always in their hearts, and Vishnu is ever their goal.

Verse 9 (5.101.9)

सुवर्णचूडो नागाशी दारुणश्चण्डतुण्डकः । अनिलश्चानलश्चैव विशालाक्षोऽथ कुण्डली ॥

suvarṇacūḍo nāgāśī dāruṇaścaṇḍatuṇḍakaḥ | anilaścānalaścaiva viśālākṣo'tha kuṇḍalī

Suvarnachuda, Nagashin, Daruna, Chandatundaka, Anila, Anala, Vishalaksha, Kundalin,

Verse 10 (5.101.10)

पङ्कजिद्वज्रविष्कम्भो वैनतेयोऽथ वामनः । वातवेगो दिशाचक्षुर्निमेषोऽनिमिषस्तथा ॥

paṅkajidvajraviṣkambho vainateyo'tha vāmanaḥ | vātavego diśācakṣurnimeṣo'nimiṣastathā

Pankajit, Vajravishkambha, Vainateya, Vamana, Vatavega, Dishachakshus, Nimesha, Animisha,

Verse 11 (5.101.11)

त्रिरावः सप्तरावश्च वाल्मीकिर्दीपकस्तथा । दैत्यद्वीपः सरिद्द्वीपः सारसः पद्मकेतनः ॥

trirāvaḥ saptarāvaśca vālmīkirdīpakastathā | daityadvīpaḥ sariddvīpaḥ sārasaḥ padmaketanaḥ

Trirava, Saptarava, Valmiki, Dipaka, Daityadvipa, Sariddvipa, Sarasa, Padmaketana,

Verse 12 (5.101.12)

सुमुखश्चित्रकेतुश्च चित्रबर्हस्तथाऽनघः । मेषहृत्कुमुदो दक्षः सर्पान्तः सोमभोजनः ॥

sumukhaścitraketuśca citrabarhastathā'naghaḥ | meṣahṛtkumudo dakṣaḥ sarpāntaḥ somabhojanaḥ

Sumukha, Chitraketu, Chitrabarha, Anagha, Meshahrit, Kumuda, Daksha, Sarpanta, Somabhojana,

Verse 13 (5.101.13)

गुरुभारः कपोतश्च सूर्यनेत्रश्चिरान्तकः । विष्णुधर्मा कुमारश्च परिबर्हो हरिस्तथा ॥

gurubhāraḥ kapotaśca sūryanetraścirāntakaḥ | viṣṇudharmā kumāraśca paribarho haristathā

Gurubhara, Kapota, Suryanetra, Chirantaka, Vishnudharman, Kumara, Paribarha, Hari,

Verse 14 (5.101.14)

सुस्वरो मधुपर्कश्च हेमवर्णस्तथैव च । मालयो मातरिश्वा च निशाकरदिवाकरौ ॥

susvaro madhuparkaśca hemavarṇastathaiva ca | mālayo mātariśvā ca niśākaradivākarau

Susvara, Madhuparka, Hemavarna, Malaya, Matarishvan, and Nishakara and Divakara.

Verse 15 (5.101.15)

एते प्रदेशमात्रेण मयोक्ता गरुडात्मजाः । प्राधान्यतस्ते यशसा कीर्तिताः प्राणिनश्चये ॥

ete pradeśamātreṇa mayoktā garuḍātmajāḥ | prādhānyataste yaśasā kīrtitāḥ prāṇinaścaye

These sons of Garuda I have named only in brief — those among them who are celebrated for their eminence and their fame.

Verse 16 (5.101.16)

यद्यत्र न रुचिः काचिदेहि गच्छाव मातले । तं नयिष्यामि देशं त्वां वरं यत्रोपलप्स्यसे ॥

yadyatra na ruciḥ kācidehi gacchāva mātale | taṃ nayiṣyāmi deśaṃ tvāṃ varaṃ yatropalapsyase

If nothing here appeals to you, come, Matali, let us go. I shall take you to a place where you will find a bridegroom.

Adhyaya 100All adhyayasAdhyaya 102