Skip to main content

Purvakhanda — Acharakanda · Chapter 202

Various Medicinal Preparations

Chapter 201All chaptersChapter 203

Verse 1 (garuda.1.202.1)

हरिरुवाच । एकं पुनर्नवामूलमपामार्गस्य वा शिव । सरसं योनिनिः क्षिप्तं वराङ्गस्य व्यथां हरेत् । प्रसूतिवेदनाञ्चैव तरुणीनां व्यथां हरेत्

hariruvāca ekaṁ punarnavāmūlamapāmārgasya vā śiva sarasaṁ yoniniḥ kṣiptaṁ varāṅgasya vyathāṁ haret prasūtivedanāñcaiva taruṇīnāṁ vyathāṁ haret

Hari said: O Shiva, a single fresh root of punarnava or apamarga, its juice placed within the yoni, removes pain of the female organ; it removes the pangs of childbirth and the pain of young women.

Verse 2 (garuda.1.202.2)

भूमि कूष्माण्डमूलं वै शालिचूर्णमथापि वा । सप्ताहं दुग्धपीतं स्यात्स्त्रीणां बहुपयस्करम्

bhūmi kūṣmāṇḍamūlaṁ vai śālicūrṇamathāpi vā saptāhaṁ dugdhapītaṁ syātstrīṇāṁ bahupayaskaram

The root of the ground-gourd, or else shali-rice flour, drunk with milk for seven days, greatly increases milk in women.

Verse 3 (garuda.1.202.3)

रुद्रेन्द्रवारुणीमुलं लेपात्स्त्रीस्तनवेदना । नश्येत घृतपक्वा च कार्यावश्यन्तु पोलिका

rudrendravāruṇīmulaṁ lepātstrīstanavedanā naśyeta ghṛtapakvā ca kāryāvaśyantu polikā

O Rudra, the root of Indravaruni applied as a paste removes pain in a woman's breast; a cake cooked in ghee with it should also be made.

Verse 4 (garuda.1.202.4)

भक्षिता सा महेशान योनिशूलं विनाशयेत् । प्रलेपिता कारवेल्लमूलेनैव विनिर्गता

bhakṣitā sā maheśāna yoniśūlaṁ vināśayet pralepitā kāravellamūlenaiva vinirgatā

Eaten, O Maheshana, it destroys pain of the yoni; and applied as a paste with the root of bitter-gourd, a prolapsed

Verse 5 (garuda.1.202.5)

योनिः प्रवेशमायाति नात्र कार्या विचारणा । नीलीपटोलमूलानि साज्यानि तिलवारिणा

yoniḥ praveśamāyāti nātra kāryā vicāraṇā nīlīpaṭolamūlāni sājyāni tilavāriṇā

yoni returns to its place — of this there is no doubt. The roots of indigo and patola, combined with ghee in sesame-water,

Verse 6 (garuda.1.202.6)

पिष्टान्येषां प्रलेपो वै ज्वालागर्दभरागनत् । पाठामूलं रुद्र पीतं पिष्टं तण्डुलवारिणा

piṣṭānyeṣāṁ pralepo vai jvālāgardabharāganat pāṭhāmūlaṁ rudra pītaṁ piṣṭaṁ taṇḍulavāriṇā

ground and applied as a paste, remove burning and gardabha-raga, a skin ailment. O Rudra, the root of patha ground and drunk with rice-water

Verse 7 (garuda.1.202.7)

पापरोगहरं स्याच्च कुष्ठपानं तथैव च । वास्योदकञ्च समधु पीतमन्तर्गतस्य वै

pāparogaharaṁ syācca kuṣṭhapānaṁ tathaiva ca vāsyodakañca samadhu pītamantargatasya vai

removes a malignant disease, and likewise a drink of kushtha does the same. The water of vasa taken with honey, for an inward

Verse 8 (garuda.1.202.8)

पापरोगस्य सन्तापनिवृक्तिं कुरुते शिव । घृततुल्या रुद्र लाक्षा पीता क्षीरेण वै सह

pāparogasya santāpanivṛktiṁ kurute śiva ghṛtatulyā rudra lākṣā pītā kṣīreṇa vai saha

malignant disease, calms its burning distress, O Shiva. O Rudra, lac equal in measure to ghee, drunk together with milk,

Verse 9 (garuda.1.202.9)

प्रदरं हरते रोगं नात्र कार्या विचारणा । द्विजयष्टी त्रिकटुकं चूर्णं पीतं हरेच्छिव

pradaraṁ harate rogaṁ nātra kāryā vicāraṇā dvijayaṣṭī trikaṭukaṁ cūrṇaṁ pītaṁ harecchiva

removes the disease of pradara; of this there is no doubt. Liquorice and trikatu powder, drunk, likewise removes it, O Shiva,

Verse 10 (garuda.1.202.10)

तिलक्वाथेन संयुक्तं रक्तगुल्मं स्त्रिया हर । कुसुमस्य निबद्धञ्च तरुणीनां महेश्वर

tilakvāthena saṁyuktaṁ raktagulmaṁ striyā hara kusumasya nibaddhañca taruṇīnāṁ maheśvara

combined with a decoction of sesame it removes a woman's blood-tumor. O Maheshvara, a bound poultice of flowers relieves young women's

Verse 11 (garuda.1.202.11)

रक्तोत्पलस्य वै कन्दंशर्करातिलसंयुतम् । पीतं सशर्करं स्त्रीणां धारयेद्गर्भपातनम्

raktotpalasya vai kandaṁśarkarātilasaṁyutam pītaṁ saśarkaraṁ strīṇāṁ dhārayedgarbhapātanam

the bulb of the red lotus, combined with sugar and sesame, drunk with sugar, checks miscarriage in women.

Verse 12 (garuda.1.202.12)

रक्तस्त्रावस्य नाशः स्याच्छीतोदकनिषेवणात् । पीतन्तु काञ्जिक रुद्र क्वथितं शरपुङ्खया

raktastrāvasya nāśaḥ syācchītodakaniṣevaṇāt pītantu kāñjika rudra kvathitaṁ śarapuṅkhayā

The flow of blood ceases through the use of cold water. O Rudra, kanji boiled with sharapunkha and drunk

Verse 13 (garuda.1.202.13)

हिङ्गुस्त्रैन्धवसंयुक्तं शीघ्रं स्त्रीणां प्रसूतिकृत् । मातुलुङ्गस्य वै मूलं कटिबद्धं प्रसूतिकृत्

hiṅgustraindhavasaṁyuktaṁ śīghraṁ strīṇāṁ prasūtikṛt mātuluṅgasya vai mūlaṁ kaṭibaddhaṁ prasūtikṛt

asafoetida combined with rock salt swiftly induces childbirth for women; the root of the citron-tree, bound at the waist, likewise induces childbirth.

Verse 14 (garuda.1.202.14)

अपामार्गस्य वै मूले गर्भवत्यास्तु नामतः । उत्पाट्यमाने सकले पुत्त्रः स्यादान्यथा सुता

apāmārgasya vai mūle garbhavatyāstu nāmataḥ utpāṭyamāne sakale puttraḥ syādānyathā sutā

When the root of apamarga is pulled up whole while calling the pregnant woman's name, a son results; otherwise, a daughter.

Verse 15 (garuda.1.202.15)

अपामार्गस्य वै मूले नारीणां शिरसि स्थिते । गर्भशूलं विनश्येत नात्र कार्या विचारणा

apāmārgasya vai mūle nārīṇāṁ śirasi sthite garbhaśūlaṁ vinaśyeta nātra kāryā vicāraṇā

When the root of apamarga is placed on a woman's head, the pain of pregnancy is destroyed; of this there is no doubt.

Verse 16 (garuda.1.202.16)

कर्पूरमदनफलमधुकैः पूरितः शिव । योनिः सुभा स्याद्वृद्धाया युवत्याः किं पुनर्हर

karpūramadanaphalamadhukaiḥ pūritaḥ śiva yoniḥ subhā syādvṛddhāyā yuvatyāḥ kiṁ punarhara

O Shiva, a preparation filled with camphor, madana-fruit, and liquorice makes even an old woman's yoni wholesome — how much more a young one's, O Hara!

Verse 17 (garuda.1.202.17)

यस्य बालस्य तिलकः कृतो गौरोचनाख्यया । शर्कराकुष्ठपानञ्च दत्तं स स्याच्च निर्भयः । विषभूतग्रहादिभ्यो व्याधिभ्यो बालकः शिव

yasya bālasya tilakaḥ kṛto gaurocanākhyayā śarkarākuṣṭhapānañca dattaṁ sa syācca nirbhayaḥ viṣabhūtagrahādibhyo vyādhibhyo bālakaḥ śiva

The child on whom a tilaka of gorochana has been made, and to whom a drink of sugar and kushtha has been given, becomes free from fear — O Shiva, that child stays free from poison, spirits, seizing-demons, and all such afflictions.

Verse 18 (garuda.1.202.18)

शङ्खनाभिवचाकुष्ठलोहानां धारणं सदा । बालानामुपसर्गेभ्यो रुद्र रक्षाकरं भवेत्

śaṅkhanābhivacākuṣṭhalohānāṁ dhāraṇaṁ sadā bālānāmupasargebhyo rudra rakṣākaraṁ bhavet

The constant wearing of shankhanabhi, vacha, kushtha, and iron, O Rudra, becomes a protection for children against epidemic afflictions.

Verse 19 (garuda.1.202.19)

पलाशचूर्णं समधु गव्याज्यामलकान्वितम् । सविडङ्गं पीतमात्रं नरं कुर्यान्महामतिम्

palāśacūrṇaṁ samadhu gavyājyāmalakānvitam saviḍaṅgaṁ pītamātraṁ naraṁ kuryānmahāmatim

Powder of palasha combined with honey, cow's ghee, and amalaki, along with vidanga, drunk in due measure, makes a man of great intelligence,

Verse 20 (garuda.1.202.20)

मासैकेन महादेव जरामरणवर्जितः

māsaikena mahādeva jarāmaraṇavarjitaḥ

O Mahadeva — and within a single month he becomes free from old age and death.

Verse 21 (garuda.1.202.21)

पलाशबीजं सघृतं तिलमध्वन्वितं समम् । सप्ताहं भक्षितं रुद्र जरां नयति संक्षयम्

palāśabījaṁ saghṛtaṁ tilamadhvanvitaṁ samam saptāhaṁ bhakṣitaṁ rudra jarāṁ nayati saṁkṣayam

Palasha seed with ghee, combined equally with sesame and honey, eaten for seven days, O Rudra, brings old age to utter destruction.

Verse 22 (garuda.1.202.22)

रुद्रामलकचूर्णं वै मधुतैल घृतान्वितम् । जग्ध्वा मासं युवा स्याच्च नरो वागीश्वरी भवेत्

rudrāmalakacūrṇaṁ vai madhutaila ghṛtānvitam jagdhvā māsaṁ yuvā syācca naro vāgīśvarī bhavet

A powder of rudra-amalaka combined with honey, oil, and ghee, eaten for a month, makes a man young again, and he becomes eloquent as the goddess of speech herself.

Verse 23 (garuda.1.202.23)

शिवामलकचूर्णं वै मधुना उदकेन वा । बलानि कुर्यान्नासायाः प्रत्यूषे भक्षितं शिव

śivāmalakacūrṇaṁ vai madhunā udakena vā balāni kuryānnāsāyāḥ pratyūṣe bhakṣitaṁ śiva

O Shiva, a powder of haritaki and amalaki, taken with honey or water at dawn, brings an increase of strength.

Verse 24 (garuda.1.202.24)

कुष्ठचूर्णं साज्यमधु प्रातर्जग्ध्वा भवेन्नरः । साक्षात्सुरभिदेहो वै जीवेद्वर्षसहस्रकम्

kuṣṭhacūrṇaṁ sājyamadhu prātarjagdhvā bhavennaraḥ sākṣātsurabhideho vai jīvedvarṣasahasrakam

The man who each morning eats a powder of kushtha with ghee and honey comes to have a body fragrant as the celestial cow herself, and lives a thousand years.

Verse 25 (garuda.1.202.25)

माषस्य विदलान्ये वितुषाणि महेश्वर । घृतभावितशुष्काणि पयसा साधितानि वै

māṣasya vidalānye vituṣāṇi maheśvara ghṛtabhāvitaśuṣkāṇi payasā sādhitāni vai

O Maheshvara, split urad-dal, husked, soaked in ghee and dried, then cooked in milk,

Verse 26 (garuda.1.202.26)

समाध्वाज्यपयोभिश्च भक्षयित्वा च कामयेत् । स्त्रीणां शतं महादेव तत्क्षणान्नात्र संशयः

samādhvājyapayobhiśca bhakṣayitvā ca kāmayet strīṇāṁ śataṁ mahādeva tatkṣaṇānnātra saṁśayaḥ

eaten together with honey, ghee, and milk, that very instant, O Mahadeva, gives a man the vigor to desire a hundred women — of this there is no doubt.

Verse 27 (garuda.1.202.27)

रसश्चैरण्डतैलेन गन्धकेन शुभो भवेत् । त्रिकालोदकसंघुष्टो बलकृद्भक्षणाद्भवेत्

rasaścairaṇḍatailena gandhakena śubho bhavet trikālodakasaṁghuṣṭo balakṛdbhakṣaṇādbhavet

A preparation of castor oil and sulfur is auspicious; taken with water three times a day, it becomes strength-giving.

Verse 28 (garuda.1.202.28)

दुग्धं वितुषमाषैश्च शिम्बाबीजैश्च साधितम् । अपामार्गस्य तैलेन पीतं स्त्रीशतकामकृत्

dugdhaṁ vituṣamāṣaiśca śimbābījaiśca sādhitam apāmārgasya tailena pītaṁ strīśatakāmakṛt

Milk cooked with husked urad-dal and pod-seeds, drunk together with the oil of apamarga, makes a man capable of desiring a hundred women.

Chapter 201All chaptersChapter 203