Ravana Reveals Himself

Shloka 1 (aranya.47.1)

रावणेन तु वैदेही तदा पृष्टा जिहीर्षुणा । परिव्राजक रूपेण शशंस आत्मानम् आत्मना ॥ 47.1 ॥

rāvaṇena tu vaidehī tadā pṛṣṭā jihīrṣuṇā | parivrājaka rūpeṇa śaśaṃsa ātmānam ātmanā || 47.1 ||

Thus questioned by Ravana, who wished to abduct her, disguised as a wandering mendicant, Vaidehi then spoke of herself, of her own accord.

Shloka 2 (aranya.47.2)

ब्राह्मणः च अतिथिः च एष अनुक्तो हि शपेत माम् । इति ध्यात्वा मुहूर्तम् तु सीता वचनम् अब्रवीत् ॥ 47.2 ॥

brāhmaṇaḥ ca atithiḥ ca eṣa anukto hi śapeta mām | iti dhyātvā muhūrtam tu sītā vacanam abravīt || 47.2 ||

Thinking to herself for a moment, 'He is a Brahmin, and an unexpected guest besides — if I do not answer him, he may well curse me,' Sita spoke these words.

Shloka 3 (aranya.47.3)

दुहिता जनकस्य अहम् मैथिलस्य महात्मनः । सीता नाम्ना अस्मि भद्रम् ते रामस्य महिषी प्रिया ॥ 47.3 ॥

duhitā janakasya aham maithilasya mahātmanaḥ | sītā nāmnā asmi bhadram te rāmasya mahiṣī priyā || 47.3 ||

"I am the daughter of the noble-souled Janaka, king of Mithila; my name is Sita, and I am the beloved queen of Rama. May good befall you.

Shloka 4 (aranya.47.4)

उषित्वा द्वा दश समाः इक्ष्वाकूणाम् निवेशने । भुंजाना मानुषान् भोगान् सर्व काम समृद्धिनी ॥ 47.4 ॥

uṣitvā dvā daśa samāḥ ikṣvākūṇām niveśane | bhuṃjānā mānuṣān bhogān sarva kāma samṛddhinī || 47.4 ||

For twelve years I dwelt in the household of the Ikshvakus, enjoying every human comfort, abounding in every desired luxury.

Shloka 5 (aranya.47.5)

तत्र त्रयो दशे वर्षे राज अमंत्र्यत प्रभुः । अभिषेचयितुम् रामम् समेतो राज मन्त्रिभिः ॥ 47.5 ॥

tatra trayo daśe varṣe rāja amaṃtryata prabhuḥ | abhiṣecayitum rāmam sameto rāja mantribhiḥ || 47.5 ||

There, in the thirteenth year, the sovereign king, together with his royal ministers, resolved to anoint Rama as crown prince.

Shloka 6 (aranya.47.6)

तस्मिन् संभ्रियमाणे तु राघवस्य अभिषेचने । कैकेयी नाम भर्तारम् मम आर्या याचते वरम् ॥ 47.6 ॥

tasmin saṃbhriyamāṇe tu rāghavasya abhiṣecane | kaikeyī nāma bhartāram mama āryā yācate varam || 47.6 ||

But while preparations for Raghava's coronation were under way, my noble mother-in-law, named Kaikeyi, begged a boon of her husband.

Shloka 7 (aranya.47.7)

प्रतिगृह्य तु कैकेयी श्वशुरम् सुकृतेन मे । मम प्रव्राजनम् भर्तुर् भरतस्य अभिषेचनम् ॥ 47.7 ॥

pratigṛhya tu kaikeyī śvaśuram sukṛtena me | mama pravrājanam bhartur bharatasya abhiṣecanam || 47.7 ||

Binding my father-in-law by an earlier favour she had done him, Kaikeyi demanded of him

Shloka 8 (aranya.47.8)

द्वौ अयाचत भर्तारम् सत्यसंधम् नृपोत्तमम् । न अद्य भोक्ष्ये न च स्वप्स्ये न पास्ये कदाचन ॥ 47.8 ॥

dvau ayācata bhartāram satyasaṃdham nṛpottamam | na adya bhokṣye na ca svapsye na pāsye kadācana || 47.8 ||

two boons from that truth-abiding, foremost of kings — my own husband's exile, and the coronation of Bharata: 'I will not eat, nor sleep, nor drink from this day, come what may,'

Shloka 9 (aranya.47.9)

एष मे जीवितस्य अन्तो रामो यदि अभिषिच्यते । इति ब्रुवाणाम् कैकेयीम् श्वशुरो मे स पार्थिवः ॥ 47.9 ॥

eṣa me jīvitasya anto rāmo yadi abhiṣicyate | iti bruvāṇām kaikeyīm śvaśuro me sa pārthivaḥ || 47.9 ||

if Rama is crowned, this shall be the end of my life.' So spoke Kaikeyi, and my father-in-law, that king,

Shloka 10 (aranya.47.10)

अयाचत अर्थैः अन्वर्थैः न च यांचाम् चकार सा । मम भर्ता महातेजा वयसा पंच विंशकः ॥ 47.10 ॥

ayācata arthaiḥ anvarthaiḥ na ca yāṃcām cakāra sā | mama bhartā mahātejā vayasā paṃca viṃśakaḥ || 47.10 ||

pleaded with her using arguments both fitting and forceful, yet she would not relent from her demand. My husband, of great splendour, was then twenty-five years of age,

Shloka 11 (aranya.47.11)

अष्टा दश हि वर्षाणि मम जन्मनि गण्यते । राम इति प्रथितो लोके सत्यवान् शीलवान् शुचिः ॥ 47.11 ॥

aṣṭā daśa hi varṣāṇi mama janmani gaṇyate | rāma iti prathito loke satyavān śīlavān śuciḥ || 47.11 ||

and from my own birth eighteen years are reckoned. He who is famed in the world as Rama is truthful, virtuous, and pure,

Shloka 12 (aranya.47.12)

विशालाक्षो महाबाहुः सर्व भूत हिते रतः । कामार्तः च महाराजः पिता दशरथः स्वयम् ॥ 47.12 ॥

viśālākṣo mahābāhuḥ sarva bhūta hite rataḥ | kāmārtaḥ ca mahārājaḥ pitā daśarathaḥ svayam || 47.12 ||

wide-eyed, mighty-armed, and devoted to the welfare of all beings. But that great king, his father Dasharatha, himself overpowered by passion for Kaikeyi,

Shloka 13 (aranya.47.13)

कैकेय्याः प्रिय कामार्थम् तम् रामम् न अभिषेचयत् । अभिषेकाय तु पितुः समीपम् रामम् आगतम् ॥ 47.13 ॥

kaikeyyāḥ priya kāmārtham tam rāmam na abhiṣecayat | abhiṣekāya tu pituḥ samīpam rāmam āgatam || 47.13 ||

did not anoint that Rama, in order to fulfil Kaikeyi's cherished desire. And when Rama came into his father's presence for his anointment,

Shloka 14 (aranya.47.14)

कैकेयी मम भर्तारम् इति उवाच द्रुतम् वचः । तव पित्रा समाज्ञप्तम् मम इदम् शृणु राघव ॥ 47.14 ॥

kaikeyī mama bhartāram iti uvāca drutam vacaḥ | tava pitrā samājñaptam mama idam śṛṇu rāghava || 47.14 ||

Kaikeyi spoke these words swiftly to my husband: 'Listen to this, O Raghava, which your father has decreed through me —

Shloka 15 (aranya.47.15)

भरताय प्रदातव्यम् इदम् राज्यम् अकण्टकम् । त्वया तु खलु वस्तव्यम् नव वर्षाणि पंच च ॥ 47.15 ॥

bharatāya pradātavyam idam rājyam akaṇṭakam | tvayā tu khalu vastavyam nava varṣāṇi paṃca ca || 47.15 ||

this thornless kingdom is to be given to Bharata, while you must indeed dwell in the forest for fourteen years —

Shloka 16 (aranya.47.16)

वने प्रव्रज काकुत्स्थ पितरम् मोचय अनृतात् । तथा इति उवाच ताम् रामः कैकेयीम् अकुतो भयः ॥ 47.16 ॥

vane pravraja kākutstha pitaram mocaya anṛtāt | tathā iti uvāca tām rāmaḥ kaikeyīm akuto bhayaḥ || 47.16 ||

go forth to the forest, O Kakutstha, and free your father from the guilt of falsehood.' Fearless from any quarter, Rama said to Kaikeyi, 'So be it,'

Shloka 17 (aranya.47.17)

चकार तत् वचः तस्या मम भर्ता दृढ व्रतः । दद्यात् न प्रतिगृह्णीयात् सत्यम् ब्रूयात् न च अनृतम् ॥ 47.17 ॥

cakāra tat vacaḥ tasyā mama bhartā dṛḍha vrataḥ | dadyāt na pratigṛhṇīyāt satyam brūyāt na ca anṛtam || 47.17 ||

and my resolute husband made good her word. He gives, but does not take back; he speaks the truth, never falsehood —

Shloka 18 (aranya.47.18)

एतत् ब्राह्मण रामस्य व्रतम् ध्रुवम् अनुत्तमम् । तस्य भ्राता तु वैमात्रो लक्ष्मणो नाम वीर्यवान् ॥ 47.18 ॥

etat brāhmaṇa rāmasya vratam dhruvam anuttamam | tasya bhrātā tu vaimātro lakṣmaṇo nāma vīryavān || 47.18 ||

this, O Brahmin, is Rama's fixed and unsurpassable vow. He has a brother, born of another mother, named Lakshmana, a man of valour,

Shloka 19 (aranya.47.19)

रामस्य पुरुषव्याघ्रः सहायः समरे अरिहा । स भ्राता लक्ष्मणो नाम धर्म चारी दृढ व्रतः ॥ 47.19 ॥

rāmasya puruṣavyāghraḥ sahāyaḥ samare arihā | sa bhrātā lakṣmaṇo nāma dharma cārī dṛḍha vrataḥ || 47.19 ||

a tiger among men, Rama's companion, a slayer of foes in battle. That brother, named Lakshmana, a follower of virtue and firm in his vows,

Shloka 20 (aranya.47.20)

अन्वगच्छत् धनुष् पाणिः प्रव्रजंतम् मया सह । जटी तापस रूपेण मया सह सह अनुजः ॥ 47.20 ॥

anvagacchat dhanuṣ pāṇiḥ pravrajaṃtam mayā saha | jaṭī tāpasa rūpeṇa mayā saha saha anujaḥ || 47.20 ||

followed after Rama, bow in hand, when he set out with me for the forest. Wearing matted locks in the guise of an ascetic, with his younger brother beside him,

Shloka 21 (aranya.47.21)

प्रविष्टो दँडकारण्यम् धर्म नित्यो धृढ व्रतः । ते वयम् प्रच्युता राज्यात् कैकेय्याः तु कृते त्रयः ॥ 47.21 ॥

praviṣṭo da~ḍakāraṇyam dharma nityo dhṛḍha vrataḥ | te vayam pracyutā rājyāt kaikeyyāḥ tu kṛte trayaḥ || 47.21 ||

Rama, ever devoted to righteousness and firm in his vow, entered the Dandaka forest. Thus we three, cast down from the kingdom because of Kaikeyi,

Shloka 22 (aranya.47.22)

विचराम द्विज श्रेष्ठ वनम् गंभीरम् ओजसा । समाश्वस मुहूर्तम् तु शक्यम् वस्तुम् इह त्वया ॥ 47.22 ॥

vicarāma dvija śreṣṭha vanam gaṃbhīram ojasā | samāśvasa muhūrtam tu śakyam vastum iha tvayā || 47.22 ||

wander, O foremost of Brahmins, through this dense forest by our own strength. Rest easy here a while; it is quite possible for you to stay here,

Shloka 23 (aranya.47.23)

आगमिष्यति मे भर्ता वन्यम् आदाय पुष्कलम् । रुरून् गोधान् वराहान् च हत्वा आदाय अमिषान् बहु ॥ 47.23 ॥

āgamiṣyati me bhartā vanyam ādāya puṣkalam | rurūn godhān varāhān ca hatvā ādāya amiṣān bahu || 47.23 ||

for my husband will soon return, bringing plentiful forest fare, having killed spotted deer, iguanas, and boars, bearing an abundance of meat.

Shloka 24 (aranya.47.24)

सः त्वम् नाम च गोत्रम् च कुलम् आचक्ष्व तत्त्वतः । एकः च दण्डकारण्ये किम् अर्थम् चरसि द्विज ॥ 47.24 ॥

saḥ tvam nāma ca gotram ca kulam ācakṣva tattvataḥ | ekaḥ ca daṇḍakāraṇye kim artham carasi dvija || 47.24 ||

But tell me truly, O Brahmin — your name, your lineage, your family — and for what reason do you wander alone in the Dandaka forest?

Shloka 25 (aranya.47.25)

एवम् ब्रुवत्याम् सीतायाम् राम पत्नीआम् महाबलः । प्रत्युवाच उत्तरम् तीव्रम् रावणो राक्षसाधिपः ॥ 47.25 ॥

evam bruvatyām sītāyām rāma patnīām mahābalaḥ | pratyuvāca uttaram tīvram rāvaṇo rākṣasādhipaḥ || 47.25 ||

While Rama's wife Sita was speaking thus, the mighty Ravana, lord of the rakshasas, gave her a fierce reply.

Shloka 26 (aranya.47.26)

येन वित्रासिता लोकाः स देव असुर मानुषा । अहम् सः रावणो नाम सीते रक्षो गण ईश्वरः ॥ 47.26 ॥

yena vitrāsitā lokāḥ sa deva asura mānuṣā | aham saḥ rāvaṇo nāma sīte rakṣo gaṇa īśvaraḥ || 47.26 ||

"I am he by whom all the worlds — of gods, demons, and men — have been made to tremble. I am that Ravana, O Sita, lord of the hosts of rakshasas.

Shloka 27 (aranya.47.27)

त्वाम् तु कांचन वर्ण आभाम् दृष्ट्वा कौशेय वासिनीम् । रतिम् स्वकेषु दारेषु न अधिगच्छामि अनिन्दिते ॥ 47.27 ॥

tvām tu kāṃcana varṇa ābhām dṛṣṭvā kauśeya vāsinīm | ratim svakeṣu dāreṣu na adhigacchāmi anindite || 47.27 ||

Having seen you, O blameless one, glowing with the hue of gold and clad in silk, I find no more delight in my own wives.

Shloka 28 (aranya.47.28)

बह्वीनाम् उत्तम स्त्रीणाम् आहृतानाम् इतः ततः । सर्वासाम् एव भद्रम् ते मम अग्र महिषी भव ॥ 47.28 ॥

bahvīnām uttama strīṇām āhṛtānām itaḥ tataḥ | sarvāsām eva bhadram te mama agra mahiṣī bhava || 47.28 ||

Become my chief queen, above all those many excellent women whom I have brought here from every quarter — may good befall you.

Shloka 29 (aranya.47.29)

लंका नाम समुद्रस्य मध्ये मम महापुरी । सागरेण परिक्षिप्ता निविष्टा गिरि मूर्धनि ॥ 47.29 ॥

laṃkā nāma samudrasya madhye mama mahāpurī | sāgareṇa parikṣiptā niviṣṭā giri mūrdhani || 47.29 ||

My great city, called Lanka, stands amidst the ocean, encircled by the sea, set upon a mountain-peak.

Shloka 30 (aranya.47.30)

तत्र सीते मया सार्धम् वनेषु विचरिष्यसि । न च अस्य वन वासस्य स्पृहयिष्यसि भामिनि ॥ 47.30 ॥

tatra sīte mayā sārdham vaneṣu vicariṣyasi | na ca asya vana vāsasya spṛhayiṣyasi bhāmini || 47.30 ||

There, O Sita, you shall roam with me through pleasure-groves, and, O lovely one, you will no longer long for this forest life.

Shloka 31 (aranya.47.31)

पंच दास्यः सहस्राणि सर्व आभरण भूषिताः । सीते परिचरिष्यन्ति भार्या भवसि मे यदि ॥ 47.31 ॥

paṃca dāsyaḥ sahasrāṇi sarva ābharaṇa bhūṣitāḥ | sīte paricariṣyanti bhāryā bhavasi me yadi || 47.31 ||

If you become my wife, O Sita, five thousand handmaidens, adorned with every ornament, shall wait upon you." So Ravana said to Sita.

Shloka 32 (aranya.47.32)

रावणेन एवम् उक्ता तु कुपिता जनक आत्मजा । प्रत्युवाच अनवद्यांगी तम् अनादृत्य राक्षसम् ॥ 47.32 ॥

rāvaṇena evam uktā tu kupitā janaka ātmajā | pratyuvāca anavadyāṃgī tam anādṛtya rākṣasam || 47.32 ||

Addressed thus by Ravana, the daughter of Janaka, flawless of limb, grew furious, and, disdaining that rakshasa, replied to him.

Shloka 33 (aranya.47.33)

महा गिरिम् इव अकंप्यम् महेन्द्र सदृशम् पतिम् । महा उदधिम् इव अक्षोभ्यम् अहम् रामम् अनुव्रता ॥ 47.33 ॥

mahā girim iva akaṃpyam mahendra sadṛśam patim | mahā udadhim iva akṣobhyam aham rāmam anuvratā || 47.33 ||

"I am devoted to Rama, my husband — unshakable as a great mountain, comparable to mighty Indra, unstirrable as a vast ocean.

Shloka 34 (aranya.47.34)

सर्व लक्षण संपन्नम् न्यग्रोध परि मण्डलम् । सत्य संधम् महाभागम् रामम् अनुव्रता ॥ 47.34 ॥

sarva lakṣaṇa saṃpannam nyagrodha pari maṇḍalam | satya saṃdham mahābhāgam rāmam anuvratā || 47.34 ||

I am devoted to Rama, endowed with every auspicious mark, rounded like a banyan tree in his proportions, true to his word, and supremely blessed.

Shloka 35 (aranya.47.35)

महाबाहुम् महोरस्कम् सिंह विक्रांत गामिनम् । नृसिंहम् सिंह संकाशम् अहम् रामम् अनुव्रता ॥ 47.35 ॥

mahābāhum mahoraskam siṃha vikrāṃta gāminam | nṛsiṃham siṃha saṃkāśam aham rāmam anuvratā || 47.35 ||

I am devoted to Rama, mighty-armed, broad-chested, walking with a lion's stride — a lion among men, lion-like in his very presence.

Shloka 36 (aranya.47.36)

पूर्ण चन्द्र आननम् वीरम् राज वत्सम् जितेन्द्रियम् । पृथु कीर्तिम् महाबाहुम् अहम् रामम् अनुव्रता ॥ 47.36 ॥

pūrṇa candra ānanam vīram rāja vatsam jitendriyam | pṛthu kīrtim mahābāhum aham rāmam anuvratā || 47.36 ||

I am devoted to Rama, whose face is like the full moon, a hero, a king's beloved son, master of his senses, of vast renown and mighty arms.

Shloka 37 (aranya.47.37)

त्वम् पुनः जंबुकः सिंहीम् माम् इह इच्छसि दुर्लभाम् । न अहम् शक्या त्वया स्प्रष्टुम् आदित्यस्य प्रभा यथा ॥ 47.37 ॥

tvam punaḥ jaṃbukaḥ siṃhīm mām iha icchasi durlabhām | na aham śakyā tvayā spraṣṭum ādityasya prabhā yathā || 47.37 ||

But you are a mere jackal, wishing to have me, a lioness beyond your reach. You cannot so much as touch me, any more than you could touch the very light of the sun.

Shloka 38 (aranya.47.38)

पादपान् कांचनान् नूनम् बहून् पश्यसि मंदभाक् । राघवस्य प्रियाम् भार्याम् यः त्वम् इच्छसि राक्षस ॥ 47.38 ॥

pādapān kāṃcanān nūnam bahūn paśyasi maṃdabhāk | rāghavasya priyām bhāryām yaḥ tvam icchasi rākṣasa || 47.38 ||

You who wish to have Raghava's beloved wife, O rakshasa, are surely one of ill fortune, and must be seeing golden trees everywhere in your delusion.

Shloka 39 (aranya.47.39)

क्षुधितस्य च सिंहस्य मृग शत्रोः तरस्विनः । आशी विषस्य वदनात् दम्ष्ट्राम् आदातुम् इच्छसि ॥ 47.39 ॥

kṣudhitasya ca siṃhasya mṛga śatroḥ tarasvinaḥ | āśī viṣasya vadanāt damṣṭrām ādātum icchasi || 47.39 ||

You wish to pluck the fang from the mouth of a venomous serpent, or from the jaws of a ravenous, swift lion, the scourge of beasts.

Shloka 40 (aranya.47.40)

मंदरम् पर्वत श्रेष्ठम् पाणिना हर्तुम् इच्छसि । काल कूटम् विषम् पीत्वा स्वस्तिमान् गंतुम् इच्छसि ॥ 47.40 ॥

maṃdaram parvata śreṣṭham pāṇinā hartum icchasi | kāla kūṭam viṣam pītvā svastimān gaṃtum icchasi || 47.40 ||

You wish to carry off Mount Mandara, chief of mountains, with your bare hand; you wish to drink the deadly poison Kalakuta and yet walk away unharmed.

Shloka 41 (aranya.47.41)

अक्षि सूच्या प्रमृजसि जिह्वया लेढि च क्षुरम् । राघवस्य प्रियाम् भार्याम् अधिगंतुम् त्वम् इच्छसि ॥ 47.41 ॥

akṣi sūcyā pramṛjasi jihvayā leḍhi ca kṣuram | rāghavasya priyām bhāryām adhigaṃtum tvam icchasi || 47.41 ||

In wishing to possess Raghava's beloved wife, you are as one who would scrape his own eye with a needle, or lick a razor's edge with his tongue.

Shloka 42 (aranya.47.42)

अवसज्य शिलाम् कण्ठे समुद्रम् तर्तुम् इच्छसि । सूर्या चन्द्रमसौ च उभौ प्राणिभ्याम् हर्तुम् इच्छसि ॥ 47.42 ॥

avasajya śilām kaṇṭhe samudram tartum icchasi | sūryā candramasau ca ubhau prāṇibhyām hartum icchasi || 47.42 ||

You wish to cross the ocean with a boulder tied about your neck; you wish to seize both the sun and moon with your own two hands.

Shloka 43 (aranya.47.43)

यो रामस्य प्रियाम् भार्याम् प्रधर्षयितुम् इच्छसि । अग्निम् प्रज्वलितम् दृष्ट्वा वस्त्रेण आहर्तुम् इच्छसि ॥ 47.43 ॥

yo rāmasya priyām bhāryām pradharṣayitum icchasi | agnim prajvalitam dṛṣṭvā vastreṇa āhartum icchasi || 47.43 ||

You who wish to violate Rama's beloved wife are like one who, seeing fire blazing before him, still wishes to carry it away wrapped in a cloth.

Shloka 44 (aranya.47.44)

कल्याण वृत्ताम् यो भार्याम् रामस्य हर्तुम् इच्छसि । अयो मुखानाम् शूलानाम् अग्रे चरितुम् इच्छसि । रामस्य सदृशीम् भार्याम् यो अधिगंतुम् त्वम् इच्छसि ॥ 47.44 ॥

kalyāṇa vṛttām yo bhāryām rāmasya hartum icchasi | ayo mukhānām śūlānām agre caritum icchasi | rāmasya sadṛśīm bhāryām yo adhigaṃtum tvam icchasi || 47.44 ||

You who wish to abduct Rama's virtuous wife wish, likewise, to walk upon the sharpened points of iron spears — you who wish to possess a wife so worthy of Rama.

Shloka 45 (aranya.47.45)

यद् अंतरम् सिंह शृगालयोः वने यद् अंतरम् स्यन्दनिका समुद्रयोः । सुर अग्र्य सौवीरकयोः यद् अंतरम् तद् अंतरम् दाशरथेः तव एव च ॥ 47.45 ॥

yad aṃtaram siṃha śṛgālayoḥ vane yad aṃtaram syandanikā samudrayoḥ | sura agrya sauvīrakayoḥ yad aṃtaram tad aṃtaram dāśaratheḥ tava eva ca || 47.45 ||

The very difference there is, in the forest, between a lion and a jackal, the difference between a muddy rivulet and the ocean, the difference between the finest wine and sour gruel — that same difference exists between Dasharatha's son and you.

Shloka 46 (aranya.47.46)

यद् अंतरम् कांचन सीस लोहयोः यद् अंतरम् चन्दन वारि पंकयोः । यद् अंतरम् हस्ति बिडालयोः वने तद् अंतरम् दशरथेः तव एव च ॥ 47.46 ॥

yad aṃtaram kāṃcana sīsa lohayoḥ yad aṃtaram candana vāri paṃkayoḥ | yad aṃtaram hasti biḍālayoḥ vane tad aṃtaram daśaratheḥ tava eva ca || 47.46 ||

The difference between gold and base lead, the difference between sandal-scented water and mud, the difference in the forest between an elephant and a wildcat — that same difference exists between Dasharatha's son and you.

Shloka 47 (aranya.47.47)

यद् अंतरम् वायस वैनतेययोः यद् अंतरम् मद्गु मयूरयोः अपि । यद् अंतरम् हंस गृध्रयोः वने तद् अंतरम् दाशरथेः तव एव च ॥ 47.47 ॥

yad aṃtaram vāyasa vainateyayoḥ yad aṃtaram madgu mayūrayoḥ api | yad aṃtaram haṃsa gṛdhrayoḥ vane tad aṃtaram dāśaratheḥ tava eva ca || 47.47 ||

The difference between a crow and Garuda, son of Vinata, the difference even between a waterfowl and a peacock, the difference in the forest between a swan and a vulture — that same difference exists between Dasharatha's son and you.

Shloka 48 (aranya.47.48)

तस्मिन् सहस्राक्ष सम प्रभावे रामे स्थिते कार्मुक बाण पाणौ । हृता अपि ते अहम् न जराम् गमिष्ये वज्रम् यथा मक्षिकया अवगीर्णम् ॥ 47.48 ॥

tasmin sahasrākṣa sama prabhāve rāme sthite kārmuka bāṇa pāṇau | hṛtā api te aham na jarām gamiṣye vajram yathā makṣikayā avagīrṇam || 47.48 ||

"Even if you carry me off now, once Rama, whose might equals the Thousand-eyed Indra's, stands there with bow and arrow in hand, I shall never be digested by you — like a thunderbolt swallowed along with a fly." Thus Sita gave vent to her disdain.

Shloka 49 (aranya.47.49)

इति इव तत् वाक्यम् अदुष्ट भावा सुदुष्टम् उक्त्वा रजनी चरम् तम् । गात्र प्रकंपात् व्यथिता बभूव वात उद्धता सा कदली इव तन्वी ॥ 47.49 ॥

iti iva tat vākyam aduṣṭa bhāvā suduṣṭam uktvā rajanī caram tam | gātra prakaṃpāt vyathitā babhūva vāta uddhatā sā kadalī iva tanvī || 47.49 ||

Having thus spoken these harsh words, though pure of intention, to that night-ranger so utterly corrupt, the slender Sita, trembling in every limb, grew agitated, like a plantain tree shaken by a gust of wind.

Shloka 50 (aranya.47.50)

ताम् वेपमानाम् उपलक्ष्य सीताम् स रावणो मृत्यु सम प्रभावः । कुलम् बलम् नाम च कर्म च आत्मनः समाचचक्षे भय कारण अर्थम् ॥ 47.50 ॥

tām vepamānām upalakṣya sītām sa rāvaṇo mṛtyu sama prabhāvaḥ | kulam balam nāma ca karma ca ātmanaḥ samācacakṣe bhaya kāraṇa artham || 47.50 ||

Observing Sita thus trembling, Ravana, whose might was like that of Death itself, in order to strike terror in her, proceeded to declare his own lineage, strength, name, and deeds.