Purvakhanda — Acharakanda · Chapter 176
On Hair Growth and Related Remedies
Verse 1 (garuda.1.176.1)
श्रीगरुडमहापुराणम् १७६ श्रीभगवानुवाच । सप्तरात्रात्प्रजायन्ते खल्वाटस्य कचाः शुभाः । दग्धहस्तिदन्तलेपात्साजाक्षीररसाञ्जनात्
śrīgaruḍamahāpurāṇam 176 śrībhagavānuvāca saptarātrātprajāyante khalvāṭasya kacāḥ śubhāḥ dagdhahastidantalepātsājākṣīrarasāñjanāt
The Blessed Lord said: Within seven nights, beautiful hair grows for a bald person — through a paste of burnt ivory, and through goat's milk combined with rasanjana,
Verse 2 (garuda.1.176.2)
भृङ्गराजरसेनैव चतुर्भागेन साधितम् । केशवृद्धिकरं तैलं गुञ्जाचूर्णान्वितेन च
bhṛṅgarājarasenaiva caturbhāgena sādhitam keśavṛddhikaraṁ tailaṁ guñjācūrṇānvitena ca
— and through bhringaraja juice alone, a hair-growth-promoting oil prepared in one-quarter proportion, combined with gunja powder —
Verse 3 (garuda.1.176.3)
एलामांसीकुष्ठमुरायुक्तमभ्यङ्गतः शिवम् । गुञ्जाफलं समादेयं लेपनं चन्द्रलुप्तनुत्
elāmāṁsīkuṣṭhamurāyuktamabhyaṅgataḥ śivam guñjāphalaṁ samādeyaṁ lepanaṁ candraluptanut
— combined with cardamom, jatamamsi, kushtha, and mura, used as a massage, is auspicious. Gunja fruit should also be taken — its paste destroys 'chandra-lupta' (a type of baldness).
Verse 4 (garuda.1.176.4)
आम्रास्थिचूर्णलेपाद्वै केशाः सूक्ष्मा भवन्ति च । करञ्जामलकैलाललाक्षालेपोऽरुणापहः
āmrāsthicūrṇalepādvai keśāḥ sūkṣmā bhavanti ca karañjāmalakailālalākṣālepo'ruṇāpahaḥ
Applying a paste of mango-stone powder makes the hair fine. A paste of karanja, amalaki, cardamom, and lac removes redness.
Verse 5 (garuda.1.176.5)
आम्रास्थिमज्जामलकलेपात्केशा भवन्ति वै । बद्धमूला घना दीर्घाः स्नग्धाः स्युर्नोत्पतन्ति च
āmrāsthimajjāmalakalepātkeśā bhavanti vai baddhamūlā ghanā dīrghāḥ snagdhāḥ syurnotpatanti ca
Applying a paste of mango-stone kernel and amalaki makes the hair firmly rooted, thick, long, and smooth, and it does not fall out.
Verse 6 (garuda.1.176.6)
विडङ्गगन्धपाषाणसाधितं तैलमुत्तमम् । सचतुर्गुणगोमूत्रं मनसः शिलमेव वा
viḍaṅgagandhapāṣāṇasādhitaṁ tailamuttamam sacaturguṇagomūtraṁ manasaḥ śilameva vā
An excellent oil prepared with vidanga and sulphur-stone, combined with fourfold cow's urine, or prepared with manahshila,
Verse 7 (garuda.1.176.7)
शिरोऽभ्यङ्गाच्छिराजन्मयूकालिख्याः क्षयं नयेत् । नवदग्धं शङ्खचूर्णं घृष्टसीसकलेपितम्
śiro'bhyaṅgācchirājanmayūkālikhyāḥ kṣayaṁ nayet navadagdhaṁ śaṅkhacūrṇaṁ ghṛṣṭasīsakalepitam
— applied as a head-massage, destroys mayuka (a hair-ailment arising in the veins) and nits. A paste of freshly-calcined conch-shell powder and rubbed lead —
Verse 8 (garuda.1.176.8)
कचाः श्लक्ष्णा महाकृष्णा भवन्ति वृषभध्वज । भृङ्गराजं लोहचूर्णं त्रिफला बीजपूरकम्
kacāḥ ślakṣṇā mahākṛṣṇā bhavanti vṛṣabhadhvaja bhṛṅgarājaṁ lohacūrṇaṁ triphalā bījapūrakam
— O Vrishabhadhvaja (Shiva), by this the hair becomes smooth and very black. Bhringaraja, iron powder, triphala, and citron —
Verse 9 (garuda.1.176.9)
नीली च करवीरं च गुडमेतैः समं शृतम् । पलितानीह कृष्णानि कुर्याल्लेपान्महौषधम्
nīlī ca karavīraṁ ca guḍametaiḥ samaṁ śṛtam palitānīha kṛṣṇāni kuryāllepānmahauṣadham
— nili (indigo plant), karavira, and jaggery, boiled together in equal quantity, form this great medicinal paste which turns grey hair black.
Verse 10 (garuda.1.176.10)
आम्रास्थिमज्जा त्रिफला नी (ता) ली च भृङ्ग राजकम् । जीर्णं पक्वं लोहचूर्णं काञ्जिकं कृष्णकेशकृत्
āmrāsthimajjā triphalā nī (tā) lī ca bhṛṅga rājakam jīrṇaṁ pakvaṁ lohacūrṇaṁ kāñjikaṁ kṛṣṇakeśakṛt
Mango-stone kernel, triphala, nili, and bhringaraja, when well matured and cooked, combined with iron powder and fermented rice-water, make the hair black.
Verse 11 (garuda.1.176.11)
चक्रमर्दकबीजानि कुष्ठमेरण्डमूलकम् । अत्यम्लकाञ्जिकं पिष्ट्वा लेपान्मस्तकरोगनुत्
cakramardakabījāni kuṣṭhameraṇḍamūlakam atyamlakāñjikaṁ piṣṭvā lepānmastakaroganut
Grinding chakramarda seeds, kushtha, and eranda root with very sour fermented rice-water and applying it as a paste destroys diseases of the head.
Verse 12 (garuda.1.176.12)
सैन्धवं च वचा हिङ्गु कुष्ठं नागेश्वरं तथा । शतपुष्पा देवदारु एभिस्तैलं तु साधितम्
saindhavaṁ ca vacā hiṅgu kuṣṭhaṁ nāgeśvaraṁ tathā śatapuṣpā devadāru ebhistailaṁ tu sādhitam
Rock salt, vacha, asafoetida, kushtha, nageshvara, shatapushpa, and devadaru — oil prepared with these —
Verse 13 (garuda.1.176.13)
गोपुरीपरसेनैव चतुर्भागेन संयुतम् । तत्कणभरणादुग्रकर्णशूलं क्षयं नयेत्
gopurīparasenaiva caturbhāgena saṁyutam tatkaṇabharaṇādugrakarṇaśūlaṁ kṣayaṁ nayet
— combined with gopuri juice in one-quarter proportion and poured into the ear, destroys severe earache.
Verse 14 (garuda.1.176.14)
मेषमूत्रसैन्धवाभ्यां कर्णयोर्भरणाच्छिव । कर्णयोः पूतिनाशः स्यात्कृमिस्त्रावादिकस्य च
meṣamūtrasaindhavābhyāṁ karṇayorbharaṇācchiva karṇayoḥ pūtināśaḥ syātkṛmistrāvādikasya ca
Filling the ears with goat's urine and rock salt, O Shiva, destroys the foulness, worms, and discharge of the ears.
Verse 15 (garuda.1.176.15)
मालतीपुप्पदलयो रसेन भरणात्तथा । गोजलेनैव पूरेण पूयस्त्रावो विनश्यति
mālatīpuppadalayo rasena bharaṇāttathā gojalenaiva pūreṇa pūyastrāvo vinaśyati
Filling the ears with the juice of malati flower petals, and likewise with cow-water, destroys purulent discharge.
Verse 16 (garuda.1.176.16)
कष्ठमाषमरीचानि तगरं मधु पिप्पली । अपामार्गोऽश्वगन्धा च बृहती सितसर्षपाः
kaṣṭhamāṣamarīcāni tagaraṁ madhu pippalī apāmārgo'śvagandhā ca bṛhatī sitasarṣapāḥ
Kushtha, black gram, black pepper, tagara, honey, long pepper, apamarga, ashwagandha, brihati, and white mustard —
Verse 17 (garuda.1.176.17)
यवास्तिलाः सैन्धवं च पादिकोद्वर्तनं शुभम् । लिङ्गबाहुस्तनानां च कर्णयोर्वृद्धिकृद्भवेत् । कटुतैलं भल्लातकं बृहती फलदाडिमम्
yavāstilāḥ saindhavaṁ ca pādikodvartanaṁ śubham liṅgabāhustanānāṁ ca karṇayorvṛddhikṛdbhavet kaṭutailaṁ bhallātakaṁ bṛhatī phaladāḍimam
— barley, sesame, and rock salt — an unguent made of these is auspicious; it promotes the growth of the organ, arms, breasts, and ears. Bitter oil, bhallataka, brihati fruit, and pomegranate —
Verse 18 (garuda.1.176.18)
वल्कलैः साधितैर्लिप्तं लिङ्गं तेन विवर्धते
valkalaiḥ sādhitairliptaṁ liṅgaṁ tena vivardhate
— a paste prepared with the bark of these, applied to the organ, causes it to enlarge.