Skip to main content

Purvakhanda — Acharakanda · Chapter 190

Remedies for Goitre, Skin Disease, and the Body's Radiance

Chapter 189All chaptersChapter 191

Verse 1 (garuda.1.190.1)

श्रीगरुडमहापुराणम् १९० हरिरुवाच । अपराजिताया मूलञ्च गोमूत्रेण समन्वितम् । पीतञ्चाशु हरत्येव गण्डमालां न संशयः

śrīgaruḍamahāpurāṇam 190 hariruvāca aparājitāyā mūlañca gomūtreṇa samanvitam pītañcāśu haratyeva gaṇḍamālāṁ na saṁśayaḥ

Hari said: The root of aparajita combined with cow's urine, when drunk, quickly removes gandamala (goitre) — there is no doubt of this.

Verse 2 (garuda.1.190.2)

अथेन्द्रवारुणीमूलं विधिना पीतमीश्वर । जिङ्गिण्यैरण्डकं रुद्र शूकशिम्ब्या समन्वितम् । शीतोदकञ्च तत्र्यस्तं बाहुग्रीवाव्यथां हरेत्

athendravāruṇīmūlaṁ vidhinā pītamīśvara jiṅgiṇyairaṇḍakaṁ rudra śūkaśimbyā samanvitam śītodakañca tatryastaṁ bāhugrīvāvyathāṁ haret

The root of indravaruni, drunk ritually, O Ishvara; jingini and eranda, O Rudra, combined with the bean-pod, and sprinkled there with cold water, removes pain of the arm and neck.

Verse 3 (garuda.1.190.3)

माहिषं नवनीतञ्च अश्वगन्धा च पिप्पली । वचा कुष्ठद्वयं लेपो लिङ्गस्रोतस्तनार्तिहृत्

māhiṣaṁ navanītañca aśvagandhā ca pippalī vacā kuṣṭhadvayaṁ lepo liṅgasrotastanārtihṛt

Buffalo's fresh butter, ashwagandha, and pippali; vacha and two kinds of kushtha — this paste removes pain of the organ, the urinary channel, and the breasts.

Verse 4 (garuda.1.190.4)

कुष्ठनागबलाचूर्णं नवनीतसमन्वितम् । तल्लेपो युवतीनाञ्च कुर्याद्वृत्तोजकौ शुभौ

kuṣṭhanāgabalācūrṇaṁ navanītasamanvitam tallepo yuvatīnāñca kuryādvṛttojakau śubhau

Powder of kushtha and nagabala combined with fresh butter — this paste, applied by young women, makes the breasts round and beautiful.

Verse 5 (garuda.1.190.5)

इन्द्रवारुणिकामूलं यस्य नाम्ना सुदूरतः । निः क्षिप्यते समुत्पाट्य तस्य प्लीहा विनश्यति

indravāruṇikāmūlaṁ yasya nāmnā sudūrataḥ niḥ kṣipyate samutpāṭya tasya plīhā vinaśyati

One who plucks up the root of indravaruni and, calling out someone's name, casts it far away — that person's spleen disorder is destroyed.

Verse 6 (garuda.1.190.6)

पुनर्नवायाः शुक्लाया मूलं तण्डुलवारिणा । पीतं विद्रधिनुत्स्याच्च नात्र कार्या विचारणा

punarnavāyāḥ śuklāyā mūlaṁ taṇḍulavāriṇā pītaṁ vidradhinutsyācca nātra kāryā vicāraṇā

The root of white punarnava, drunk with rice-water, destroys vidradhi (abscess) — there should be no doubt of this.

Verse 7 (garuda.1.190.7)

कदलीदलक्षारन्तु पानीयेन प्रसाधितम् । तस्यादनाद्विनश्यन्ति उदरव्याधयोऽखिलाः

kadalīdalakṣārantu pānīyena prasādhitam tasyādanādvinaśyanti udaravyādhayo'khilāḥ

Banana-leaf ash processed with water — by consuming this, all abdominal diseases are destroyed.

Verse 8 (garuda.1.190.8)

कदल्या मूलमादाय गुडाज्येन समन्वितम् । अग्निना साधितं जग्धमुदरस्थक्रिमीन्हरेत्

kadalyā mūlamādāya guḍājyena samanvitam agninā sādhitaṁ jagdhamudarasthakrimīnharet

Taking the root of banana combined with jaggery and ghee, cooking it over fire and eating it, removes worms lodged in the abdomen.

Verse 9 (garuda.1.190.9)

नित्यं निम्बदलानाञ्च चूर्णमामलकस्य च । प्रत्यूषे भक्षयेच्चैव तस्य कुष्ठं विनश्यति

nityaṁ nimbadalānāñca cūrṇamāmalakasya ca pratyūṣe bhakṣayeccaiva tasya kuṣṭhaṁ vinaśyati

Eating daily, at dawn, powder of neem leaves and amalaki destroys kushtha.

Verse 10 (garuda.1.190.10)

हरीतकीविडङ्गञ्च हरिद्रा सितसर्षपाः । सोमराजस्य मूलानि करञ्जस्य च रौन्धवम् । गोमूत्रपिष्टान्येतानि कुष्ठरोगहराणि वै

harītakīviḍaṅgañca haridrā sitasarṣapāḥ somarājasya mūlāni karañjasya ca raundhavam gomūtrapiṣṭānyetāni kuṣṭharogaharāṇi vai

Haritaki and vidanga, turmeric and white mustard, the roots of somaraja and the fruit of karanja — these ground with cow's urine destroy kushtha disease.

Verse 11 (garuda.1.190.11)

एकश्च त्रिफलाभागस्तथा भागद्वयं शिवा । सोमराजस्य बीजानां जग्धं पथ्येन दद्रुनुत्

ekaśca triphalābhāgastathā bhāgadvayaṁ śivā somarājasya bījānāṁ jagdhaṁ pathyena dadrunut

One part triphala and two parts haritaki, combined with the seeds of somaraja, eaten as a wholesome diet, destroy dadru (ringworm).

Verse 12 (garuda.1.190.12)

अम्लतक्रं सगोमूत्रं क्वथितं लवणान्वितम् । कांस्यघृष्टं खरं लेपात्कुष्ठदद्रुविनाशनम्

amlatakraṁ sagomūtraṁ kvathitaṁ lavaṇānvitam kāṁsyaghṛṣṭaṁ kharaṁ lepātkuṣṭhadadruvināśanam

Sour buttermilk combined with cow's urine, boiled and combined with salt, rubbed harsh in a bronze vessel and applied as a paste, destroys kushtha and dadru.

Verse 13 (garuda.1.190.13)

हरिद्रा हरितालश्च दूर्वागोमूत्रसैन्धवम् । अयं लेपो हन्ति दद्रुं पामानं च गरं तथा

haridrā haritālaśca dūrvāgomūtrasaindhavam ayaṁ lepo hanti dadruṁ pāmānaṁ ca garaṁ tathā

Turmeric and orpiment, durva grass, cow's urine, and rock salt — this paste destroys dadru, pama, and gara (a poison-induced skin disease) as well.

Verse 14 (garuda.1.190.14)

सोम राजस्य बीजानि नवनीतयुतानि च । मधुनास्वादितानि स्युः शुक्लकुष्ठहराणि वै । तक्रान्नपानतो रुद्र नात्र कार्या विचारणा

soma rājasya bījāni navanītayutāni ca madhunāsvāditāni syuḥ śuklakuṣṭhaharāṇi vai takrānnapānato rudra nātra kāryā vicāraṇā

Seeds of somaraja combined with fresh butter, tasted with honey, destroy shvetakushtha (white skin patches); through the diet and drink of buttermilk too, O Rudra, there should be no doubt of this.

Verse 15 (garuda.1.190.15)

श्वेतापरा जितामूलं वर्तितं चास्य वारिणा । तल्लेपो रुद्र मासेन शुक्लकुष्ठविनाशनः

śvetāparā jitāmūlaṁ vartitaṁ cāsya vāriṇā tallepo rudra māsena śuklakuṣṭhavināśanaḥ

The root of shvetaparajita, made into a collyrium-stick with its own water — this paste, O Rudra, within a month destroys shvetakushtha.

Verse 16 (garuda.1.190.16)

माहिषं नवनीतञ्च सिन्दूरं समरीचकम् । पामा विलेपनान्नश्येद्दुर्नामा वृषभध्वज

māhiṣaṁ navanītañca sindūraṁ samarīcakam pāmā vilepanānnaśyeddurnāmā vṛṣabhadhvaja

Buffalo's fresh butter combined with vermillion and black pepper — pama is destroyed by this paste, as is durnama (a form of piles), O Vrishabhadhvaja.

Verse 17 (garuda.1.190.17)

विशुष्कगाम्भारीमूलं पक्वं क्षीरेण संयुतम् । भक्षितं शुक्लपित्तस्य विनाशकरमीश्वर

viśuṣkagāmbhārīmūlaṁ pakvaṁ kṣīreṇa saṁyutam bhakṣitaṁ śuklapittasya vināśakaramīśvara

Dried root of gambhari, cooked combined with milk and eaten, is destructive of shukla-pitta (a pale, whitish disorder), O Ishvara.

Verse 18 (garuda.1.190.18)

मूलकस्य तु बीजानि ह्यपा मार्गरसेन वै । पिष्टानि तेन लेपेन सिध्मकं रुद्र नश्यति

mūlakasya tu bījāni hyapā mārgarasena vai piṣṭāni tena lepena sidhmakaṁ rudra naśyati

Seeds of radish ground with the juice of apamarga — by this paste, O Rudra, sidhmaka (a skin disease) is destroyed.

Verse 19 (garuda.1.190.19)

कदलीक्षारसंयुक्तहरिद्रा सिध्मकापहा । रम्भापामार्गयोः क्षार एरण्डेन विमिश्रितः । तदभ्यङ्गान्महादेव ! सद्यः सिध्म विनश्यति

kadalīkṣārasaṁyuktaharidrā sidhmakāpahā rambhāpāmārgayoḥ kṣāra eraṇḍena vimiśritaḥ tadabhyaṅgānmahādeva ! sadyaḥ sidhma vinaśyati

Turmeric combined with banana-ash destroys sidhmaka. The ash of banana and apamarga combined with eranda — massage with this, O Mahadeva, destroys sidhma instantly.

Verse 20 (garuda.1.190.20)

कूष्माण्डनालक्षारश्च सगोमूत्रश्च तत्त्वतः । जलपिष्टा हरिद्रा च सिद्धा मन्दानलेनहि

kūṣmāṇḍanālakṣāraśca sagomūtraśca tattvataḥ jalapiṣṭā haridrā ca siddhā mandānalenahi

The ash of kushmanda's stalk combined with cow's urine, ground with water together with turmeric, is prepared over gentle heat —

Verse 21 (garuda.1.190.21)

माहिषेण पुरीषेण वेष्टिता वृषभध्वज । अस्या उद्वर्तनं कुर्यादङ्गसौष्ठवमीश्वर

māhiṣeṇa purīṣeṇa veṣṭitā vṛṣabhadhvaja asyā udvartanaṁ kuryādaṅgasauṣṭhavamīśvara

— wrapped in buffalo dung, O Vrishabhadhvaja — one should apply this as an unguent; it produces beauty of the limbs, O Ishvara.

Verse 22 (garuda.1.190.22)

तिलसर्षपसंयुक्तं हरिद्राद्वयकुष्ठकम् । तेनोद्वर्तितदेहः स्याद्दुर्गन्धः सुरभिः पुमान्

tilasarṣapasaṁyuktaṁ haridrādvayakuṣṭhakam tenodvartitadehaḥ syāddurgandhaḥ surabhiḥ pumān

Sesame and mustard combined with both turmerics and kushtha — a body anointed with this, however foul-smelling before, becomes fragrant.

Verse 23 (garuda.1.190.23)

मनोहरश्चानुदिनं दूर्वाणां काकजङ्घाया । अर्जुनस्य तु पुष्पाणि जम्बूपत्रयुतानि च । सलोध्राणि च तल्लेपो देहदुर्गन्धतां हरेत्

manoharaścānudinaṁ dūrvāṇāṁ kākajaṅghāyā arjunasya tu puṣpāṇi jambūpatrayutāni ca salodhrāṇi ca tallepo dehadurgandhatāṁ haret

Durva grass, kakajangha, and arjuna's flowers combined with jambu leaves, along with lodhra — this daily charming paste removes bodily foulness.

Verse 24 (garuda.1.190.24)

युक्तं लोध्रभवैर्नोरैश्चूर्णन्तु कनकस्य च । तेनोद्वर्तितदेहस्य न स्याद्ग्रीष्मप्रबाधिका

yuktaṁ lodhrabhavairnoraiścūrṇantu kanakasya ca tenodvartitadehasya na syādgrīṣmaprabādhikā

Combined with lodhra-derived substances and the powder of kanaka — a body anointed with this suffers no distress from the heat of summer.

Verse 25 (garuda.1.190.25)

दुग्धेनोषसि सेकश्च घर्मदोषश्च नश्यति । काकजङ्घोद्वर्तनन्तु ह्यङ्गरागकरं भवेत्

dugdhenoṣasi sekaśca gharmadoṣaśca naśyati kākajaṅghodvartanantu hyaṅgarāgakaraṁ bhavet

A morning sprinkling with milk destroys the affliction of heat. An unguent of kakajangha becomes a means of enhancing the body's radiance.

Verse 26 (garuda.1.190.26)

मधुयष्टी शर्करा च वासकस्य रसो मधु । एतत्पीतं रक्तपित्तकामलापाण्डुरोगनुत्

madhuyaṣṭī śarkarā ca vāsakasya raso madhu etatpītaṁ raktapittakāmalāpāṇḍuroganut

Licorice, sugar, the juice of vasaka, and honey — drinking this removes rakta-pitta, kamala, and pandu roga.

Verse 27 (garuda.1.190.27)

रक्तपित्तं हरेत्पीतो वासकस्य रसो मधु । प्रातः काले तोयपानात्पीनसं दारुणं हरेत्

raktapittaṁ haretpīto vāsakasya raso madhu prātaḥ kāle toyapānātpīnasaṁ dāruṇaṁ haret

The juice of vasaka with honey, drunk, removes rakta-pitta. Drinking water at dawn removes severe catarrh.

Verse 28 (garuda.1.190.28)

बिभीतकस्य वै चूर्णं पिप्पल्याः सैन्धवस्य च । पीतं सकाञ्जिकं हन्ति स्वरभेदं महेश्वर

bibhītakasya vai cūrṇaṁ pippalyāḥ saindhavasya ca pītaṁ sakāñjikaṁ hanti svarabhedaṁ maheśvara

Powder of vibhitaka, pippali, and rock salt, drunk with fermented rice-water, destroys hoarseness of voice, O Maheshvara.

Verse 29 (garuda.1.190.29)

चूर्णमामलकं सेव्यं पीतं गव्यपयोऽन्वितम् । मनः शिला बलामूलं कोलपण च गुग्गुलुः

cūrṇamāmalakaṁ sevyaṁ pītaṁ gavyapayo'nvitam manaḥ śilā balāmūlaṁ kolapaṇa ca gugguluḥ

Powder of amalaki should be taken, drunk combined with cow's milk. Manahshila, root of bala, jujube leaf, and guggulu,

Verse 30 (garuda.1.190.30)

जातिपत्रं कोलपत्रं तथा चैव मनः शिला । एभिश्चैव कृता वर्तिर्बदर्यग्नौ महेश्वर । धूमपानं कासहरं नात्र कार्या विचारणा

jātipatraṁ kolapatraṁ tathā caiva manaḥ śilā ebhiścaiva kṛtā vartirbadaryagnau maheśvara dhūmapānaṁ kāsaharaṁ nātra kāryā vicāraṇā

Jati leaf, kola leaf, and likewise manahshila — a wick made of these, lit on a fire of jujube wood, O Maheshvara — inhaling its smoke removes cough; there should be no doubt of this.

Verse 31 (garuda.1.190.31)

त्रिफलापिप्पलीचूर्णं भक्षितं मधुनायुतम् । भोजनादौ हि समधु पिपासाज्व(त्व)रितं हरेत्

triphalāpippalīcūrṇaṁ bhakṣitaṁ madhunāyutam bhojanādau hi samadhu pipāsājva(tva)ritaṁ haret

Powder of triphala and pippali, eaten combined with honey — taken at the start of a meal together with honey, it quickly removes thirst and fever.

Verse 32 (garuda.1.190.32)

बिल्वमूलञ्च समधुगुडूचीक्वथितं जलम् । पीतं हरेच्च त्रिवधं छर्दिं नैवात्रसंशयः । पीता दूर्वा छर्दिनुत्स्यात्पिष्टातण्डुलवारिणा

bilvamūlañca samadhuguḍūcīkvathitaṁ jalam pītaṁ harecca trivadhaṁ chardiṁ naivātrasaṁśayaḥ pītā dūrvā chardinutsyātpiṣṭātaṇḍulavāriṇā

The root of bilva combined with honey, and water boiled with guduchi — drunk, this removes the threefold vomiting, there is no doubt of this. Durva grass, drunk ground with rice-water, likewise removes vomiting.

Chapter 189All chaptersChapter 191