Avanti Khanda · Chapter 224
The Glory of Mangaleshvara Tirtha
Verse 1 (skanda.5.224.1)
श्रीमार्कण्डेय उवाच। ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र मङ्गलेश्वरमुत्तमम्। स्थापितं भूमिपुत्रेण लोकानां हितकाम्यया
śrīmārkaṇḍeya uvāca| tato gacchettu rājendra maṅgaleśvaramuttamam| sthāpitaṁ bhūmiputreṇa lokānāṁ hitakāmyayā
Shri Markandeya said: Then go, O king of kings, to the excellent Mangaleshvara, established by the Son of the Earth, Mangala, for the welfare of the worlds.
Verse 2 (skanda.5.224.2)
तोषितः परया भक्त्या शङ्करः शशिशेखरः। चतुर्दश्यां गुरुर्देवः प्रत्यक्षो मङ्गलेश्वरः
toṣitaḥ parayā bhaktyā śaṅkaraḥ śaśiśekharaḥ| caturdaśyāṁ gururdevaḥ pratyakṣo maṅgaleśvaraḥ
Pleased by supreme devotion, Shankara who bears the moon on his crest appeared in person, on the fourteenth tithi, as the guru-deity Mangaleshvara.
Verse 3 (skanda.5.224.3)
ब्रूहि पुत्र वरं शुभ्रं तं ते दास्यामि मङ्गल
brūhi putra varaṁ śubhraṁ taṁ te dāsyāmi maṅgala
"Speak, O son Mangala — whatever bright boon you desire, that I shall grant you."
Verse 4 (skanda.5.224.4)
मङ्गल उवाच। प्रसादं कुरु मे शम्भो प्रतिजन्मनि शङ्कर। त्वदङ्गस्वेदसम्भूतो ग्रहमध्ये वसाम्यहम्
maṅgala uvāca| prasādaṁ kuru me śambho pratijanmani śaṅkara| tvadaṅgasvedasambhūto grahamadhye vasāmyaham
Mangala said: "Show me your grace, O Shambhu, O Shankara, in every birth. Born from the sweat of your own body, I dwell among the planets."
Verse 5 (skanda.5.224.5)
त्वत्प्रसादेन ईशान पूज्योऽहं सर्वदैवतैः। कृतार्थो ह्यद्य संजातस्तव दर्शनभाषणात्
tvatprasādena īśāna pūjyo'haṁ sarvadaivataiḥ| kṛtārtho hyadya saṁjātastava darśanabhāṣaṇāt
"By your grace, O Ishana, I am worshipped by all the gods; today I have become fulfilled through the sight of you and speech with you."
Verse 6 (skanda.5.224.6)
स्थानेऽस्मिन् देवदेवेश मम नाम्ना महेश्वरः। एवं भवतु ते पुत्रेत्युक्त्वा चान्तरधीयत
sthāne'smin devadeveśa mama nāmnā maheśvaraḥ| evaṁ bhavatu te putretyuktvā cāntaradhīyata
"O Lord of the gods, in this place may Maheshvara be known by my name." "So be it, my son," said Shiva, and vanished from sight.
Verse 7 (skanda.5.224.7)
मङ्गलोऽपि महात्मा वै स्थापयित्वा महेश्वरम्। आत्मयोगबलेनैव शूलिनापूजयत्ततः
maṅgalo'pi mahātmā vai sthāpayitvā maheśvaram| ātmayogabalenaiva śūlinā pūjayattataḥ
The great-souled Mangala, having installed Maheshvara there, then worshipped the trident-bearer by the power of his own yoga.
Verse 8 (skanda.5.224.8)
सर्वदुःखहरं लिङ्गं नाम्ना वै मङ्गलेश्वरम्। तत्र तीर्थे तु वै राजन्ब्राह्मणान्प्रीणयेत्सुधीः
sarvaduḥkhaharaṁ liṅgaṁ nāmnā vai maṅgaleśvaram| tatra tīrthe tu vai rājan brāhmaṇān prīṇayet sudhīḥ
That linga, known by the name Mangaleshvara, removes every sorrow. There at that tirtha, O king, the wise man should gratify brahmins.
Verse 9 (skanda.5.224.9)
सपत्नीकान्नृपश्रेष्ठ चतुर्थ्यङ्गारके व्रते। पत्नीभर्तारसंयुक्तं विद्वांसं श्रोत्रियं द्विजम्
sapatnīkān nṛpaśreṣṭha caturthyaṅgārake vrate| patnībhartārasaṁyuktaṁ vidvāṁsaṁ śrotriyaṁ dvijam
O best of kings, in the vow of the Angaraka-Chaturthi, one should honour a learned, Vedic brahmin together with his wife, husband and wife united.
Verse 10 (skanda.5.224.10)
व्रतान्ते चैव गौर्धुर्यैः शिवमुद्दिश्य दीयते। प्रीयतां मे महादेवः सपत्नीको वृषध्वजः
vratānte caiva gaurdhuryaiḥ śivamuddiśya dīyate| prīyatāṁ me mahādevaḥ sapatnīko vṛṣadhvajaḥ
At the end of the vow, a cow together with its yoke-bearing oxen is given, dedicated to Shiva: "May Mahadeva, the bull-bannered one, together with his consort, be pleased with me."
Verse 11 (skanda.5.224.11)
वस्त्रयुग्मं प्रदातव्यं लोहितं पाण्डुनन्दन। धूर्वहौ रक्तवर्णौ च शुभ्रं कृष्णं तथैव च
vastrayugmaṁ pradātavyaṁ lohitaṁ pāṇḍunandana| dhūrvahau raktavarṇau ca śubhraṁ kṛṣṇaṁ tathaiva ca
A pair of red garments should be given, O son of Pandu; let the yoke-bearing oxen be red in colour, and likewise one white and one black.
Verse 12 (skanda.5.224.12)
छत्रं शय्यां शुभां चैव रक्तमाल्यानुलेपनम्। दातव्यं पाण्डवश्रेष्ठ विशुद्धेनान्तरात्मना
chatraṁ śayyāṁ śubhāṁ caiva raktamālyānulepanam| dātavyaṁ pāṇḍavaśreṣṭha viśuddhenāntarātmanā
An umbrella, a fine bed, and red garlands and unguents should be given, O best of the Pandavas, with a purified inner heart.
Verse 13 (skanda.5.224.13)
चतुर्थ्यां तु तथाष्टम्यां पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः। श्राद्धं तत्रैव कर्तव्यं वित्तशाठ्येन वर्जितः
caturthyāṁ tu tathāṣṭamyāṁ pakṣayoḥ śuklakṛṣṇayoḥ| śrāddhaṁ tatraiva kartavyaṁ vittaśāṭhyena varjitaḥ
On the fourth and eighth days of both the bright and dark fortnights, the shraddha should be performed there, free from any miserliness about wealth.
Verse 14 (skanda.5.224.14)
प्रेता भवन्ति सुप्रीता युगमेकं महीपते। सपुत्रो जायते मर्त्यः प्रतिजन्म नृपोत्तम
pretā bhavanti suprītā yugamekaṁ mahīpate| saputro jāyate martyaḥ pratijanma nṛpottama
The departed ancestors, O lord of the earth, remain deeply gratified for a whole age; and the mortal, O best of kings, is born with sons in every birth.
Verse 15 (skanda.5.224.15)
तस्य तीर्थस्य भावेन सर्वाङ्गरुचिरो नृप। मङ्गलं भवते वंशो नाशुभं विद्यते क्वचित्
tasya tīrthasya bhāvena sarvāṅgaruciro nṛpa| maṅgalaṁ bhavate vaṁśo nāśubhaṁ vidyate kvacit
By the power of that tirtha, O king, one becomes beautiful in every limb; one's lineage becomes auspicious, and no misfortune befalls it anywhere.
Verse 16 (skanda.5.224.16)
भक्त्या यः कीर्तयेन्नित्यं तस्य पापं व्यपोहति
bhaktyā yaḥ kīrtayennityaṁ tasya pāpaṁ vyapohati
Whoever recites this with devotion daily has his sin destroyed.